ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 15 · ช่วงที่ 5 เก็บเกี่ยวและขาย

ตัดอ้อยเมื่อไหร่ดี: ความสุกแก่ ค่า CCS อ้อยสด อ้อยไฟไหม้ และการส่งโรงงาน

ดูอย่างไรว่าอ้อยพร้อมตัด ค่า CCS กับราคาอ้อย ทำไมต้องตัดอ้อยสดไม่เผา ตัดอย่างไรให้ตอแตกดี และส่งโรงงานให้เร็ว

ทำเมื่อไหร่: ฤดูหีบ ธ.ค.–เม.ย. ปรับปรุงล่าสุด

สรุปสั้น

  • ตัดในฤดูหีบของโรงงาน (ราว ธ.ค.–เม.ย.) ตามคิว เมื่ออ้อยสุกแก่ ช่วงอากาศเย็นและแห้งค่า CCS มักสูง
  • ตัดสด ไม่เผา อ้อยไฟไหม้ถูกหักราคา น้ำตาลเสื่อมเร็ว และตอเสียหาย
  • ตัดชิดดิน ให้รถวิ่งในร่อง และส่งเข้าโรงงานให้เร็วที่สุดหลังตัด

ค่า CCS กับราคาอ้อย

CCS (Commercial Cane Sugar) คือค่าที่บอกว่าอ้อยหนึ่งตันจะผลิตน้ำตาลได้มากแค่ไหน โรงงานวัดจากตัวอย่างอ้อยที่ส่งเข้าหีบ ราคาอ้อยในไทยประกาศเป็นราคาที่ 10 CCS แล้วเพิ่มหรือลดตามค่า CCS จริงของอ้อยแต่ละคัน

  • อ้อยที่สุกแก่เต็มที่ในหน้าหนาวที่แห้งและเย็น มักให้ค่า CCS สูง
  • ไนโตรเจนช่วงท้าย น้ำมากก่อนตัด อ้อยอายุน้อย และอ้อยที่รอนานหลังตัด ทำให้ค่า CCS ต่ำ
  • ยอด ใบ ดิน และสิ่งปนเปื้อนที่ติดไปกับอ้อย ทำให้ค่าที่วัดได้ต่ำลงและอาจถูกหัก

ตัดเมื่อไหร่

  • ตามอายุ อ้อยต้นฝนตัดราว 10–12 เดือน อ้อยปลายฝนราว 12–14 เดือน อ้อยตอนับจากวันตัดรอบก่อน (ปฏิทินอ้อยต้นฝน · ปฏิทินอ้อยปลายฝน · ปฏิทินอ้อยตอและการไว้ตอ)
  • ตามความสุกแก่ ใบล่างแห้งมาก ยอดสั้นลง ลำแข็ง โรงงานหลายแห่งมีบริการวัดความหวานก่อนตัด หรือใช้เครื่องวัดความหวาน (บริกซ์) ตรวจน้ำอ้อยจากโคนและปลายลำ ถ้าค่าใกล้กัน แสดงว่าสุกแก่
  • ตามคิวโรงงาน วางแผนกับโรงงานล่วงหน้า ไร่ที่อ้อยสุกเร็วหรือพันธุ์สุกเร็วขอคิวต้นฤดู
  • ไร่ที่ให้น้ำ งดน้ำราว 1–2 เดือนก่อนตัด (บท การจัดการน้ำ)

ตัดอ้อยสด ไม่เผา

อ้อยไฟไหม้อ้อยสด
ถูกหักราคาหรือมีเงื่อนไขรับซื้อที่ด้อยกว่า ตามนโยบายลดการเผาอ้อยได้ราคาเต็ม และหลายปีมีมาตรการสนับสนุนอ้อยสด
น้ำตาลในลำเสื่อมเร็วหลังเผา ต้องหีบภายในเวลาสั้นเก็บรอคิวได้นานกว่าเล็กน้อย
ตาที่ตอเสียหาย ตอแตกไม่ดี ดินร้อนแห้งใบคลุมดิน ตอแตกดี เก็บความชื้น
อินทรียวัตถุและธาตุอาหารในใบหายไปกับไฟ เกิดฝุ่นควันคืนธาตุอาหารให้ดิน ไม่มีฝุ่นควัน

การตัดสดใช้แรงงานหรือรถตัดมากกว่า ไร่ที่จะใช้รถตัดต้องปลูกระยะแถวให้เหมาะกับรถตั้งแต่แรก (บท วิธีปลูกและระยะแถว) และแปลงต้องไม่มีตอไม้หรือหินที่ทำให้รถเสียหาย

ตัดอย่างไรให้ตอแตกดี

  1. ตัดชิดดิน ตาที่โคนกอจะแตกหน่อใหม่ที่ฝังรากลึก ตอแข็งแรง ไม่ล้ม
  2. ตัดยอดอ่อนทิ้งในไร่ ยอดมีน้ำตาลต่ำและทำให้ค่า CCS ของทั้งคันต่ำลง
  3. ให้รถวิ่งในร่องระหว่างแถวเท่านั้น ไม่เหยียบแถวตอ และไม่เข้าไร่ตอนดินแฉะ
  4. ไม่ให้ดินและเศษใบติดไปกับอ้อย ลดการถูกหักสิ่งปนเปื้อน
  5. ส่งเร็ว ตัดแล้วส่งเข้าโรงงานโดยเร็ว อ้อยที่รอนานน้ำหนักลดและน้ำตาลเสื่อม

หลังตัด ดูแลตอทันทีตาม ปฏิทินอ้อยตอและการไว้ตอ

แหล่งอ้างอิง

  1. สำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย (สอน.). ระบบราคาอ้อยตามค่าความหวาน และมาตรการลดการเผาอ้อย.
  2. กรมวิชาการเกษตร. การเก็บเกี่ยวอ้อยและการตรวจความสุกแก่.
  3. Solomon, S. (2009). Post-harvest deterioration of sugarcane. Sugar Tech 11: 109–123.