บทที่ 1 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
รู้จักอ้อย: ระยะการเจริญเติบโต ตันต่อไร่ ค่า CCS และระบบอ้อยปลูกกับอ้อยตอ
อ้อยโตผ่านระยะอะไรบ้าง รายได้จากไร่อ้อยมาจากตันต่อไร่และค่า CCS อย่างไร และทำไมการไว้ตอจึงเป็นหัวใจของการทำไร่อ้อย
สรุปสั้น
- อ้อยโตผ่าน 4 ระยะ: งอก · แตกกอ · ย่างปล้อง · สุกแก่ (สะสมน้ำตาล)
- รายได้ = ตันต่อไร่ × ราคาตามค่าความหวาน (CCS) ตันต่อไร่มาจากจำนวนลำ × น้ำหนักต่อลำ
- อ้อยปลูกครั้งเดียวไว้ตอได้หลายปี การดูแลตอจึงสำคัญพอ ๆ กับการปลูก
อ้อยโตอย่างไร: 4 ระยะ
| ระยะ | เกิดอะไรขึ้น | งานสำคัญ |
|---|---|---|
| งอก | ตาบนท่อนพันธุ์แตกเป็นหน่อ ใช้อาหารและน้ำในท่อน | ท่อนพันธุ์สด ดินชื้น ปลูกลึกพอ |
| แตกกอ | หน่อแตกเพิ่มจากโคน จำนวนลำที่จะเก็บเกี่ยวถูกกำหนดช่วงนี้ หน่อที่เกิดช้าจะตายไปเองภายหลัง | ปุ๋ย วัชพืช ความชื้น พูนโคน |
| ย่างปล้อง | ลำยืดยาวเร็วที่สุด น้ำหนักลำเพิ่มขึ้นมาก ต้องการน้ำมาก | น้ำ ใบเขียว ไม่มีแมลงทำลายลำ |
| สุกแก่ | ลำโตช้าลง น้ำตาลซูโครสสะสมในลำ ค่า CCS เพิ่มขึ้น | ไม่ใส่ไนโตรเจนเพิ่ม งดน้ำก่อนตัด ตัดให้ตรงความสุกแก่ |
รายได้จากไร่อ้อยมาจากไหน
ราคาอ้อยในไทยประกาศเป็นราคาต่อตันที่ค่าความหวาน 10 CCS แล้วปรับเพิ่มหรือลดตามค่า CCS จริงของอ้อยที่ส่ง อ้อยตันเดียวกันที่หวานกว่าจึงได้เงินมากกว่า และอ้อยไฟไหม้ถูกหักราคา (บท ตัดอ้อยและส่งโรงงาน)
อ้อยปลูก กับ อ้อยตอ
อ้อยปลูกครั้งแรกเรียกว่า อ้อยปลูก หลังตัด ตอที่เหลือในดินจะแตกหน่อขึ้นมาใหม่เป็น อ้อยตอ 1 ตอ 2 ตามลำดับ ไม่ต้องเสียค่าเตรียมดินและท่อนพันธุ์ใหม่ ต้นทุนอ้อยตอจึงต่ำกว่ามาก ไร่ส่วนใหญ่ไว้ตอราว 2–3 ปี แล้วรื้อปลูกใหม่เมื่อผลผลิตตก
- อ้อยตอจะดีหรือไม่ เริ่มตั้งแต่อ้อยปลูก: เตรียมดินลึก ท่อนพันธุ์สะอาด ไม่มีโรคใบขาวและโรคตอแคระแกร็น
- การตัดชิดดิน ไม่เผาใบ และดูแลภายในเดือนแรกหลังตัด ทำให้ตอแตกดี (ปฏิทินอ้อยตอและการไว้ตอ)
วิธีใช้คู่มือเล่มนี้
- เลือกแบบไร่ อ่าน ปฏิทินอ้อยต้นฝน ปฏิทินอ้อยปลายฝน หรือ ปฏิทินอ้อยตอและการไว้ตอ
- ก่อนปลูก อ่าน ดินและพื้นที่ และ พันธุ์อ้อย
- ช่วงปลูก อ่าน เตรียมดิน ท่อนพันธุ์อ้อย และ วิธีปลูกและระยะแถว
- ช่วงดูแล ใช้ปฏิทินรายเดือนเป็นตัวเตือน คู่กับ ปุ๋ยไร่อ้อย กำจัดวัชพืชในไร่อ้อย และ การจัดการน้ำ
- เมื่อเห็นอาการผิดปกติ เทียบกับ โรคอ้อย และ แมลงศัตรูอ้อย
- ช่วงฤดูหีบ อ่าน ตัดอ้อยและส่งโรงงาน แล้วสรุปตัวเลขใน ต้นทุนและกำไร
แหล่งอ้างอิง
- กรมวิชาการเกษตร. คำแนะนำการปลูกอ้อย (ศูนย์วิจัยพืชไร่ขอนแก่น และศูนย์วิจัยพืชไร่สุพรรณบุรี).
- สำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย (สอน.). ระบบราคาอ้อยตามค่าความหวาน (CCS).
- Gascho, G.J. & Shih, S.F. (1983). Sugarcane. ใน Teare & Peet (eds.) Crop–Water Relations. Wiley. (ระยะการเจริญเติบโตของอ้อย)