บทที่ 10 · ช่วงที่ 3 ดูแล
ใส่ปุ๋ยอ้อยอย่างไร: ปุ๋ยรองพื้น ปุ๋ยแต่งหน้า อ้อยตอ และผลต่อค่า CCS
อ้อยต้องการธาตุอะไรมากที่สุด ใส่ปุ๋ยรองพื้นและปุ๋ยครั้งที่ 2 เมื่อไหร่ อ้อยตอใส่อย่างไร และทำไมไนโตรเจนช่วงท้ายทำให้ CCS ต่ำ
สรุปสั้น
- อ้อยใช้ธาตุอาหารมากและนำโพแทสเซียมออกไปกับลำทุกปี ไร่ที่ไว้ตอหลายรอบจึงขาดโพแทสเซียมง่าย
- ใส่ 2 ครั้ง: รองพื้นตอนปลูก และ ครั้งที่ 2 ช่วงแตกกอ (อ้อยต้นฝนราว 3–4 เดือน · อ้อยปลายฝนและอ้อยตอหลังฝนแรก)
- ไม่ใส่ไนโตรเจนหลังอ้อยเข้าระยะย่างปล้องเต็มที่ ไนโตรเจนช่วงท้ายทำให้ค่า CCS ต่ำ
อ้อยต้องการธาตุอะไร
| ธาตุ | หน้าที่ในอ้อย | ช่วงที่สำคัญ |
|---|---|---|
| ไนโตรเจน (N) | แตกกอ สร้างใบ จำนวนลำ | แตกกอ (เดือนแรก ๆ) |
| ฟอสฟอรัส (P) | ราก การงอก และการแตกกอ | ตอนปลูก ใส่ในปุ๋ยรองพื้น |
| โพแทสเซียม (K) | ลำเลียงน้ำตาลไปสะสมในลำ ทนแล้ง ลำแข็ง | ตลอดฤดู สำคัญช่วงย่างปล้องและสุกแก่ |
| แมกนีเซียม สังกะสี | ใบเขียว การเจริญของยอด | ขาดง่ายในดินทรายเปรี้ยวและดินด่าง |
ใส่สูตรอะไร เท่าไร
ดีที่สุดคือใส่ตามค่าวิเคราะห์ดิน (บท ดินและพื้นที่) และคำแนะนำของนักส่งเสริมโรงงานในพื้นที่ ถ้ายังไม่ได้ตรวจดิน ใช้แนวทางทั่วไปด้านล่างเป็นจุดเริ่มต้น
| ครั้ง | เมื่อไหร่ | ตัวอย่างปุ๋ยที่ใช้กันทั่วไป |
|---|---|---|
| รองพื้น | ตอนปลูก โรยก้นร่อง | ปุ๋ยสูตรที่มีทั้ง N P K เช่น 15-15-15 หรือ 16-16-8 ราว 50 กก./ไร่ |
| ครั้งที่ 2 | ช่วงแตกกอ เมื่อดินชื้น แล้วพรวนพูนโคน | เน้นไนโตรเจน และโพแทสเซียมในดินทราย ปริมาณตามสภาพดินและการเติบโต |
| อ้อยตอ ครั้งแรก | ภายในราว 1 เดือนหลังตัด ขณะดินชื้น | ปุ๋ยสูตรที่มีทั้ง N P K ฝังข้างแถว |
| อ้อยตอ ครั้งที่ 2 | หลังฝนแรก | เน้นไนโตรเจนและโพแทสเซียม |
ใส่อย่างไรให้ได้ผล
- ดินต้องชื้น ปุ๋ยเม็ดต้องละลายก่อนรากจะดูดได้ ใส่ตอนดินแห้งปุ๋ยจะค้างอยู่ที่ผิวดิน ไนโตรเจนระเหยไป
- ฝังหรือกลบ โรยข้างแถวแล้วพรวนกลบ หรือใช้เครื่องฝังปุ๋ย ไม่หว่านทิ้งบนผิวดิน
- ไม่ใส่ไนโตรเจนช่วงท้าย อ้อยที่ได้ไนโตรเจนช่วงสุกแก่จะยังแตกใบและโตต่อ ใช้น้ำตาลไปสร้างใบแทนการสะสมในลำ ค่า CCS จึงต่ำ
- คืนใบอ้อยให้ดิน ใบที่เหลือจากการตัดสดมีโพแทสเซียมอยู่มาก การไม่เผาใบคือการคืนปุ๋ยให้ดินทุกปี
อาการขาดธาตุที่พบบ่อย
| ธาตุ | อาการ |
|---|---|
| ไนโตรเจน | ใบเหลืองซีดทั่วต้น เริ่มจากใบแก่ ลำเล็ก แตกกอน้อย |
| ฟอสฟอรัส | ต้นแคระ แตกกอน้อย ใบเล็ก สีเขียวคล้ำหรือออกม่วง |
| โพแทสเซียม | ขอบและปลายใบแก่เหลืองแล้วแห้งเป็นสีน้ำตาล ลำเล็ก ปล้องสั้น |
| แมกนีเซียม | ใบแก่เหลืองเป็นทางระหว่างเส้นใบ |
| สังกะสี / เหล็ก | ใบอ่อนซีดเหลืองเป็นทางระหว่างเส้นใบ พบมากในดินด่างหรือดินทราย |
อาการขาดธาตุมักเป็นทั่วทั้งไร่หรือเป็นหย่อมตามดิน ส่วนโรคใบขาวทำให้ใบเป็นสีขาวทั้งใบและกอแตกฝอย แยกได้ในบท โรคอ้อย
ปุ๋ยทางใบ: เสริม ไม่ใช่แทน
เมื่ออ้อยสูงจนเข้าไร่ใส่ปุ๋ยเม็ดไม่ได้ หรือดินแห้งจนรากดูดธาตุได้น้อย ปุ๋ยทางใบช่วยส่งธาตุถึงใบได้เร็ว ใช้เสริมปุ๋ยเม็ด ไม่ใช่ทดแทน พ่นเมื่อใบยังเขียวและมีความชื้นในดิน รายละเอียดโปรแกรมตามอายุอยู่ในหน้า ปุ๋ยอ้อย ใส่ช่วงไหน สูตรอะไร
แหล่งอ้างอิง
- กรมวิชาการเกษตร. คำแนะนำการใช้ปุ๋ยกับอ้อย (อ้อยปลูกและอ้อยตอ).
- สำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย. การจัดการธาตุอาหารและใบอ้อยในไร่.