บทที่ 2 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
ดินแบบไหนปลูกอ้อยได้ดี: สภาพพื้นที่ ดิน ฝน และการตรวจดิน
อ้อยชอบดินแบบไหน ทนแล้งและน้ำขังแค่ไหน ดินทรายและดินดานต้องจัดการอย่างไร และค่าดินที่ควรตรวจก่อนปลูก
สรุปสั้น
- อ้อยชอบดินร่วนถึงร่วนเหนียว หน้าดินลึก ระบายน้ำดี แต่ปลูกได้ในดินหลายแบบ รวมถึงดินทรายในภาคอีสาน
- อ้อยอยู่ในไร่หลายปี ดินดานและอินทรียวัตถุต่ำจึงกระทบทั้งอ้อยปลูกและอ้อยตอทุกรอบ
- เลือกพื้นที่ที่ขนส่งถึงโรงงานได้สะดวก ทั้งระยะทางและถนนในหน้าหีบ
ภูมิอากาศ
- ช่วงโต ต้องการอากาศร้อนและน้ำมาก ทั้งช่วงแตกกอและย่างปล้อง
- ช่วงสุกแก่ ต้องการอากาศเย็นและแห้ง อ้อยจะชะลอการโตและสะสมน้ำตาล ค่า CCS จึงสูงในหน้าหนาว
- ฝน พื้นที่ส่วนใหญ่ปลูกอาศัยน้ำฝน ฝนทิ้งช่วงนานในช่วงแตกกอและย่างปล้องทำให้ผลผลิตลดมาก (บท การจัดการน้ำ)
ดินแบบไหนเหมาะ
| ลักษณะดิน | ผลต่ออ้อย | จัดการอย่างไร |
|---|---|---|
| ร่วน–ร่วนเหนียว หน้าดินลึก | เหมาะที่สุด เก็บน้ำและปุ๋ยได้ดี รากลงลึก | รักษาอินทรียวัตถุ ไม่เผาใบ |
| ดินทราย อินทรียวัตถุต่ำ | ปุ๋ยถูกชะง่าย แห้งเร็ว อ้อยตอลดลงเร็ว | เพิ่มอินทรียวัตถุ คลุมดินด้วยใบอ้อย แบ่งใส่ปุ๋ย |
| มีชั้นดินดาน | รากลงไม่ได้ ทนแล้งน้อย ล้มง่าย | ระเบิดดินดานก่อนปลูก (บท เตรียมดิน) |
| ที่ลุ่ม น้ำขังนาน | รากเน่า ลำเล็ก CCS ต่ำ | ทำทางระบายน้ำ หรือเลี่ยงพื้นที่ |
| ดินเปรี้ยวจัด หรือดินเค็ม | โตช้า ใบเหลือง ผลผลิตต่ำ | ตรวจดิน ปรับปรุงตามคำแนะนำ หรือเลี่ยงพื้นที่ |
ตรวจดินก่อนปลูก
ตรวจดินก่อนรื้อปลูกใหม่ทุกครั้ง เพราะเป็นโอกาสเดียวในรอบหลายปีที่ปรับปรุงดินได้ลึกทั่วทั้งไร่ ดูวิธีเก็บตัวอย่างได้ที่ วิธีเก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ (iLab)
| ค่าที่ตรวจ | ใช้ทำอะไร |
|---|---|
| pH | ดินเปรี้ยวจัดใช้วัสดุปูนปรับตามคำแนะนำ อ้อยเติบโตได้ดีในดินเป็นกรดเล็กน้อยถึงเป็นกลาง |
| อินทรียวัตถุ (OM) | ต่ำในดินทรายส่วนใหญ่ บอกว่าต้องเพิ่มอินทรียวัตถุมากแค่ไหน |
| ฟอสฟอรัส (P) | ใช้เลือกตัวเลขกลางของสูตรปุ๋ยรองพื้น |
| โพแทสเซียม (K) | อ้อยนำโพแทสเซียมออกไปกับลำมาก ไร่ที่ไว้ตอหลายรอบมักต่ำ |
นอกจากนี้ โรงงานน้ำตาลหลายแห่งมีนักส่งเสริมที่ช่วยตรวจดินและแนะนำปุ๋ยให้ชาวไร่คู่สัญญา สอบถามโรงงานที่คุณส่งอ้อยได้
ระยะทางถึงโรงงาน
อ้อยหนักและต้องส่งโรงงานภายในเวลาสั้นหลังตัด ค่าขนส่งต่อตันจึงเป็นต้นทุนใหญ่ ไร่ที่อยู่ไกลหรือถนนเข้าไร่ไม่ดีในหน้าหีบ จะมีต้นทุนสูงและส่งช้า ก่อนขยายพื้นที่ปลูก ให้คิดค่าขนส่งและทางเข้าออกของรถตัดและรถบรรทุกด้วย (บท ต้นทุนและกำไร)
แหล่งอ้างอิง
- กรมวิชาการเกษตร. คำแนะนำการปลูกอ้อยและการจัดการดินไร่อ้อย.
- กรมพัฒนาที่ดิน. การจัดการดินทรายและดินดานเพื่อการปลูกพืชไร่.