บทที่ 11 · ช่วงที่ 3 ดูแล
กำจัดวัชพืชในไร่อ้อย: ช่วงวิกฤต 4 เดือนแรก พรวนดิน และการใช้สารอย่างปลอดภัย
วัชพืชช่วงไหนทำให้อ้อยเสียหายมากที่สุด กำจัดด้วยเครื่องพรวน แรงงาน ใบอ้อยคลุมดิน และสารกำจัดวัชพืชที่ฉลากระบุอ้อย
สรุปสั้น
- อ้อยโตช้าในช่วงแรก วัชพืชที่แข่งใน 3–4 เดือนแรกทำให้แตกกอน้อย จำนวนลำลด และแก้คืนไม่ได้
- ใช้หลายวิธีร่วมกัน: เตรียมดินดี พรวนระหว่างแถว ใบอ้อยคลุมดิน และสารกำจัดวัชพืชที่ฉลากระบุอ้อย
- อ้อยปลายฝนและอ้อยตอ ช่วงวิกฤตจริงคือหลังฝนแรกของปีถัดไป
ช่วงวิกฤต
หน่ออ้อยช่วงงอกและแตกกอยังเล็ก ใบยังไม่ปิดร่อง วัชพืชที่โตเร็วกว่าจะแย่งแสง น้ำ และปุ๋ย หน่อที่ถูกบังจะตายไป จำนวนลำตอนตัดจึงลดลง เมื่อทรงพุ่มอ้อยปิดร่องแล้ว (ราว 4 เดือนในอ้อยต้นฝน) วัชพืชที่ขึ้นใหม่ทำความเสียหายได้น้อยกว่ามาก
| แบบไร่ | ช่วงที่ต้องคุมวัชพืชเข้ม |
|---|---|
| อ้อยต้นฝน | ตั้งแต่ปลูกถึงราว 4 เดือน |
| อ้อยปลายฝน | ช่วงแรกหญ้าน้อย · ช่วงสำคัญคือราว 1–2 เดือนหลังฝนแรกของปีถัดไป (ปฏิทินอ้อยปลายฝน) |
| อ้อยตอ | หลังตัดหญ้าน้อยถ้าคลุมใบ · ช่วงสำคัญคือหลังฝนแรก (ปฏิทินอ้อยตอและการไว้ตอ) |
วิธีกำจัดวัชพืช
เตรียมดินและพรวนดิน
- ไถดะแล้วตากดินก่อนไถแปร ให้วัชพืชรุ่นแรกงอกแล้วถูกทำลาย (บท เตรียมดิน)
- พรวนระหว่างแถวด้วยรถไถเดินตามหรือแทรกเตอร์ 1–2 ครั้งช่วงแตกกอ พร้อมกับใส่ปุ๋ยครั้งที่ 2 และพูนโคน
คลุมดินด้วยใบอ้อย
ในอ้อยตอ ใบที่เหลือจากการตัดสดคลุมระหว่างแถว ช่วยกันแสงไม่ให้เมล็ดหญ้างอก และเก็บความชื้น เป็นวิธีที่ได้ผลและไม่มีค่าใช้จ่าย
สารกำจัดวัชพืช
- ใช้เฉพาะสารที่ฉลากระบุว่าใช้ในอ้อย และใช้ตามอัตราและจังหวะบนฉลาก
- สารคุมวัชพืชที่ขึ้นทะเบียนใช้ในอ้อยและใช้กันทั่วไป เช่น สารที่มี อะทราซีน อะมีทรีน หรือ ไดยูรอน เป็นสารออกฤทธิ์ พ่นก่อนหรือหลังวัชพืชงอกตามที่ฉลากระบุ ขณะดินชื้น
- สารที่ฆ่าทุกอย่างที่สัมผัส ต้องพ่นแบบมีกระบังกันละอองไม่ให้ถูกใบอ้อย ช่วงลมสงบ
- พาราควอตถูกห้ามใช้ในประเทศไทยตั้งแต่ปี 2563
- สลับกลุ่มสาร ไม่ใช้ตัวเดียวทุกปี เพื่อลดวัชพืชดื้อยา
ความปลอดภัย
สวมหน้ากาก ถุงมือ เสื้อแขนยาว และรองเท้าบูท อ่านฉลากก่อนผสม ล้างถังพ่นให้สะอาดก่อนนำไปพ่นปุ๋ยหรือยาตัวอื่น ไม่พ่นใกล้แหล่งน้ำ
วัชพืชที่ต้องระวัง
- หญ้าคา แห้วหมู ขยายพันธุ์ใต้ดิน กำจัดให้หมดตอนเตรียมดินก่อนปลูก เพราะหลังปลูกแล้วอยู่ในไร่ไปหลายปี
- เถาเลื้อย พันลำอ้อยจนล้ม ตัดก่อนออกเมล็ด
- วัชพืชที่ออกเมล็ด เพิ่มเมล็ดในดินให้ปีต่อ ๆ ไป ตัดก่อนออกดอก
แหล่งอ้างอิง
- กรมวิชาการเกษตร. คำแนะนำการป้องกันกำจัดวัชพืชในไร่อ้อย.
- ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง บัญชีรายชื่อวัตถุอันตราย (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2563 (พาราควอตเป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 4).
- สำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย. การจัดการใบอ้อยคลุมดิน.