บทที่ 7 · ช่วงที่ 2 ปลูก
เตรียมดินปลูกอ้อย: ระเบิดดินดาน ไถ เพิ่มอินทรียวัตถุ และเปิดร่อง
อ้อยอยู่ในไร่หลายปี การเตรียมดินครั้งเดียวจึงมีผลหลายรอบ ไถกี่ครั้ง เมื่อไหร่ต้องระเบิดดินดาน และเปิดร่องปลูกลึกเท่าไร
สรุปสั้น
- อ้อยอยู่ในไร่หลายปี การเตรียมดินตอนรื้อปลูกคือโอกาสเดียวที่จะแก้ดินลึกทั่วทั้งไร่
- ระเบิดดินดานเมื่อพบชั้นดินแน่น แล้วไถดะ ไถแปร และเปิดร่องปลูก
- เพิ่มอินทรียวัตถุ เช่น ปลูกพืชปุ๋ยสดคั่นก่อนปลูก หรือใส่ปุ๋ยอินทรีย์และกากหม้อกรองจากโรงงาน
ขั้นตอนเตรียมดิน
- รื้อตอเก่า ไถรื้อตออ้อยเดิมให้ตาย ถ้าเหลือตอเก่างอกปนจะเป็นแหล่งโรคใบขาวและพันธุ์ปน
- ระเบิดดินดาน ถ้าพบชั้นดินแน่น ใช้ไถสิ่ว (ริปเปอร์) ลึกราว 40–60 ซม. ตอนดินค่อนข้างแห้ง ไถไขว้กันสองทิศถ้าดินแน่นมาก
- ไถดะ ด้วยผาน 3 หรือผาน 4 พลิกดิน ตากดินราว 1–2 สัปดาห์ ให้วัชพืชและตอเก่าแห้งตาย
- ไถแปร ด้วยผาน 7 ย่อยดินให้ร่วน
- เปิดร่องปลูก ตามระยะแถวที่เหมาะกับเครื่องจักรของไร่ ลึกราว 20–30 ซม. (บท วิธีปลูกและระยะแถว)
ดินดานในไร่อ้อย
ไร่อ้อยมีรถหนักวิ่งทุกฤดูหีบ ทั้งรถตัดและรถบรรทุก ดินใต้ชั้นไถจึงแน่นขึ้นทุกปี อ้อยในดินแน่นมีรากตื้น ขาดน้ำเร็วเมื่อฝนทิ้งช่วง และตอแตกไม่ดี
- ตรวจง่าย ๆ ด้วยเหล็กแหลมหรือเสียมแทงดินตอนดินชื้น ถ้าติดแข็งที่ความลึกเดียวกันทั่วไร่ แสดงว่ามีชั้นดินดาน
- ระเบิดดินดานก่อนปลูกได้ผลคุ้มที่สุด เพราะหลังปลูกแล้วทำได้แค่ระหว่างแถว
- ลดการเกิดดินดานใหม่: กำหนดทางวิ่งของรถให้อยู่ในร่องระหว่างแถวเดิมทุกปี และไม่เข้าไร่ตอนดินเปียกแฉะ
เพิ่มอินทรียวัตถุ
- พืชปุ๋ยสดหรือพืชตระกูลถั่วคั่นก่อนปลูก เช่น ปอเทือง ถั่วพร้า ถั่วเหลือง ไถกลบเมื่อเริ่มออกดอก เพิ่มไนโตรเจนและอินทรียวัตถุ และตัดวงจรโรคแมลงจากอ้อยรุ่นก่อน
- กากหม้อกรอง (filter cake) จากโรงงานน้ำตาล เป็นวัสดุอินทรีย์ที่มีฟอสฟอรัสและธาตุอื่น หลายโรงงานจำหน่ายหรือแจกให้ชาวไร่คู่สัญญา ควรผ่านการหมักก่อนใช้
- ปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก ใส่ก่อนไถแปรให้คลุกกับดิน
- ไม่เผาใบอ้อย ใบที่เหลือหลังตัดสดคือวัสดุคลุมดินและอินทรียวัตถุที่ได้ฟรีทุกปี
แหล่งอ้างอิง
- กรมวิชาการเกษตร. คำแนะนำการเตรียมดินปลูกอ้อย และการใช้พืชปุ๋ยสดในระบบปลูกอ้อย.
- กรมพัฒนาที่ดิน. การแก้ไขดินดานและการปรับปรุงดินทราย.
- สำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย. การใช้กากหม้อกรองปรับปรุงดินไร่อ้อย.