ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 8 · ช่วงที่ 2 ปลูก

ท่อนพันธุ์อ้อย: แปลงพันธุ์ อายุต้นพันธุ์ การตัด และพันธุ์สะอาดปลอดโรคใบขาว

ท่อนพันธุ์อ้อยที่ดีมาจากไหน อายุเท่าไร ใช้กี่ตันต่อไร่ ตัดและขนอย่างไรไม่ให้ตาเสีย และทำไมต้องทำแปลงพันธุ์สะอาด

ทำเมื่อไหร่: ก่อนปลูก 0–3 วัน ปรับปรุงล่าสุด

สรุปสั้น

  • ใช้ลำจากแปลงพันธุ์ที่สะอาด อายุราว 8–10 เดือน ตาสมบูรณ์ ไม่มีโรคใบขาว แส้ดำ และหนอนกอ
  • ตัดแล้วปลูกภายใน 1–3 วัน ไม่ลอกกาบใบออกจนถึงวันปลูก เพราะกาบช่วยกันตาไม่ให้แห้งและช้ำ
  • ใช้ท่อนพันธุ์ราว 1–1.5 ตันต่อไร่ ขึ้นกับระยะแถว วิธีวาง และขนาดลำ

ทำไมต้องมีแปลงพันธุ์

ลำอ้อยจากไร่ผลิตทั่วไปมักอายุมาก ตาบางส่วนเสีย และอาจมีโรคใบขาวหรือโรคตอแคระแกร็นแฝงอยู่ แปลงพันธุ์คือแปลงที่ปลูกเพื่อตัดลำไปทำพันธุ์โดยเฉพาะ ดูแลเข้มกว่าไร่ผลิต ตรวจโรคบ่อย และตัดลำในอายุที่เหมาะ

  1. เริ่มจากต้นพันธุ์สะอาด เช่น ต้นพันธุ์จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ หรือท่อนพันธุ์จากแปลงพันธุ์ของหน่วยงานและโรงงาน
  2. ขยายเป็นขั้น ปลูกแปลงพันธุ์ขนาดเล็กก่อน แล้วตัดลำจากแปลงนั้นไปขยายเป็นแปลงที่ใหญ่ขึ้น ก่อนนำไปปลูกไร่ผลิต
  3. แยกแปลงพันธุ์ออกจากไร่ผลิต และตรวจทุก 2 สัปดาห์ ถอนกอที่มีอาการโรคใบขาว แส้ดำ หรือกอตะไคร้ทิ้งทันที
  4. ระบบผลิตพันธุ์สะอาดของหน่วยงานบางแห่งใช้การแช่ท่อนในน้ำร้อนที่ควบคุมอุณหภูมิ ลดเชื้อในท่อนพันธุ์ วิธีนี้ต้องใช้อุปกรณ์ควบคุมอุณหภูมิที่แม่นยำ ถ้าร้อนเกินตาจะตาย

เลือกลำทำพันธุ์

  • อายุราว 8–10 เดือน ตายังสด อาหารในลำพอสำหรับการงอก ลำที่แก่มากตาโคนลำมักแห้งหรืองอกช้า
  • ลำสมบูรณ์ ไม่มีรูเจาะของหนอนกอ ไม่มีรอยแตก ไม่มีอาการโรค
  • ตาบนลำนูนเต่ง ไม่แห้ง ไม่ถูกแมลงทำลาย
  • ไม่ใช้ลำจากอ้อยไฟไหม้ เพราะตาเสียหายจากความร้อน

ตัด ขน และเตรียมท่อน

  • ตัดลำทั้งลำ ไม่ลอกกาบใบ มัดเป็นมัด ขนด้วยความระวังไม่ให้ตาช้ำ
  • ปลูกภายใน 1–3 วันหลังตัด เก็บในที่ร่มระหว่างรอ
  • วางลำ (ปลูกทั้งลำหรือตัดเป็นท่อนยาวในร่อง) ทำได้เร็ว ใช้ท่อนมากกว่า
  • ท่อนสั้น ตัดเป็นท่อนละ 2–3 ตา ด้วยมีดคม ใช้ท่อนน้อยกว่าและงอกสม่ำเสมอ แต่ต้องใช้แรงงานหรือเครื่องปลูกท่อน
  • ตัดส่วนยอดที่ยังอ่อนมากทิ้ง ส่วนกลางและโคนลำใช้ได้
คำนวณท่อนพันธุ์ที่ต้องใช้

ระยะแถว 1.5 เมตร หนึ่งไร่มีความยาวร่องรวมราว 1,067 เมตร ถ้าวางลำเรียงคู่ จะใช้ลำยาวรวมราว 2,100 เมตร ลำหนักลำละราว 1 กก. ยาวราว 2 เมตร จะใช้ราว 1,000–1,100 กก. ระยะแถวแคบกว่านี้หรือลำหนักกว่านี้ใช้มากขึ้น

แหล่งอ้างอิง

  1. กรมวิชาการเกษตร. การผลิตท่อนพันธุ์อ้อยคุณภาพดีและแปลงพันธุ์สะอาด.
  2. สำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย. ระบบผลิตท่อนพันธุ์อ้อยสะอาดเพื่อลดโรคใบขาว.
  3. Hanboonsong, Y. et al. (2006). Transmission of sugarcane white leaf phytoplasma by Yamatotettix flavovittatus, a new leafhopper vector. Journal of Economic Entomology 99: 1531–1537.