บทที่ 6 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
การไว้ตออ้อย: ปฏิทินงานอ้อยตอรายเดือน นับจากวันตัด
หลังตัดอ้อยต้องทำอะไรให้ตอแตกดี ตัดแต่งตอ ไม่เผาใบ พรวนดิน ใส่ปุ๋ยอ้อยตอเมื่อไหร่ ไว้ตอได้กี่ปี และเมื่อไหร่ควรรื้อปลูกใหม่
สรุปสั้น
- อ้อยตอไม่ต้องเตรียมดินและซื้อท่อนพันธุ์ใหม่ ต้นทุนต่ำกว่าอ้อยปลูกมาก ไร่ส่วนใหญ่ไว้ตอได้ราว 2–3 ปี
- งานที่ตัดสินอ้อยตอทั้งปีอยู่ใน เดือนแรกหลังตัด: ตัดแต่งตอ ไม่เผาใบ พรวนระหว่างแถว และใส่ปุ๋ยเมื่อดินชื้น
- รื้อปลูกใหม่เมื่อกอตายเป็นช่องว่างมาก หรือผลผลิตลดลงจนไม่คุ้ม
ทำไมอ้อยตอบางไร่ดี บางไร่แย่
- โรคที่ติดมากับท่อนพันธุ์ โรคใบขาวและโรคตอแคระแกร็นทำให้ตอแตกน้อยและตายเพิ่มทุกปี (บท โรคอ้อย)
- การตัด ตัดสูงเหนือดิน ตาที่โคนเสีย หน่อใหม่เกิดสูง รากน้อย ล้มง่าย · รถตัดหรือรถขนเหยียบแถวตอทำให้ตอแตก
- การเผาใบ ทำให้ตาที่ตอเสีย ดินร้อนและแห้ง อินทรียวัตถุหายไปทุกปี
- ดินแน่น จากรถหนักในหน้าหีบ รากใหม่ของตอเดินไม่ได้
- ศัตรูในดิน ด้วงหนวดยาวและแมลงนูนหลวงกัดกินเหง้าตอ (บท แมลงศัตรูอ้อย)
ภาพรวมทั้งปี
เลื่อนตารางซ้ายขวาได้บนมือถือ · เดือนเป็นค่าโดยประมาณ ฝนแต่ละปีและแต่ละพื้นที่มาเร็วช้าต่างกัน ให้ดูฝนจริงในพื้นที่ประกอบ
เดือนไหน ทำอะไร
ม.ค. (วันตัด) ตัดอ้อย
ตอเริ่มแตกหน่อภายในไม่กี่สัปดาห์ถ้าดินชื้น
- ตัดสด ไม่เผา ตัดชิดดิน (บท ตัดอ้อยและส่งโรงงาน)
- ให้รถวิ่งในร่องระหว่างแถวเท่านั้น ไม่เหยียบแถวตอ
- เกลี่ยใบอ้อยคลุมดินระหว่างแถว เก็บความชื้นและคุมหญ้า
ม.ค.–ก.พ. หลังตัด 0–1 เดือน
ตอแตกหน่อ
- ตัดแต่งตอ ที่ยังสูงหรือแตกให้เรียบชิดดิน
- พรวนระหว่างแถว ลดความแน่นของดินจากรถหนัก ไม่ให้ผานพรวนตัดโดนแถวตอ
- ใส่ปุ๋ยอ้อยตอครั้งแรก ขณะดินยังชื้น ฝังข้างแถวแล้วกลบ ถ้าดินแห้งแล้ว ให้รอฝนแรก (บท ปุ๋ยไร่อ้อย)
ก.พ.–เม.ย. หลังตัด 1–3 เดือน
ร้อนแล้ง ตอโตช้า
- ตรวจกอที่ไม่แตกหน่อ ขุดดูว่ามีด้วงหนวดยาวหรือแมลงนูนหลวงในเหง้าไหม (บท แมลงศัตรูอ้อย)
- ไร่ที่มีระบบน้ำ ให้น้ำช่วยให้ตอแตกสม่ำเสมอ
พ.ค.–มิ.ย. หลังตัด 4–5 เดือน
ฝนแรกมา ตอแตกกอและโตเร็ว
- กำจัดวัชพืช และ ใส่ปุ๋ยครั้งที่ 2 แล้วพรวนพูนโคน เมื่อดินชื้น
- ช่วงจับตัวเต็มวัยด้วงหนวดยาวและแมลงนูนหลวงที่ออกมาหลังฝนแรก ลดการวางไข่ในไร่
- ปลูกซ่อมช่องว่างยาวด้วยท่อนพันธุ์สะอาด
ก.ค.–ต.ค. หลังตัด 6–10 เดือน
ย่างปล้อง
- ไม่ใส่ไนโตรเจนเพิ่ม ตรวจโรคใบขาวและหนอนกอเจาะลำ ถอนกอที่เป็นโรคใบขาวทิ้ง (บท โรคอ้อย)
พ.ย.–ม.ค. หลังตัด 10–12 เดือน
สุกแก่ สะสมน้ำตาล
- ตัดรอบถัดไปตามคิว แล้วเริ่มรอบดูแลตอใหม่
- ประเมินว่าจะไว้ตอต่อหรือรื้อปลูกใหม่ (หัวข้อด้านล่าง)
ตอที่ตัดช่วงร้อนแล้งจะแตกหน่อในดินแห้ง ให้เกลี่ยใบคลุมแถว ใส่ปุ๋ยและพรวนหลังฝนแรก และระวังอย่าเผาใบเด็ดขาด ตอที่ตัดช้าจะมีเวลาโตถึงรอบตัดถัดไปสั้นกว่า
ปลูกช่วงอื่น? ดู ปฏิทินอ้อยต้นฝน หรือ ปฏิทินอ้อยปลายฝน ซึ่งลำดับงานต่างจากหน้านี้
ตัดไม่ตรงเดือนในตาราง? คำนวณวันที่จากวันตัดของคุณ
ใส่วันตัดจริง ระบบจะเลื่อนวันของแต่ละงานให้ตรงกับไร่ของคุณ ข้อมูลไม่ถูกส่งออกจากเครื่อง
ไว้ตอกี่ปี เมื่อไหร่ควรรื้อ
ผลผลิตอ้อยตอมักลดลงทีละน้อยในแต่ละปี ไร่ส่วนใหญ่ไว้ตอราว 2–3 ปี ไร่ที่ดินดี ดูแลตอดี และท่อนพันธุ์สะอาด ไว้ได้นานกว่านั้น ควรรื้อปลูกใหม่เมื่อ
- กอตายเป็นช่องว่างยาวในแถวจำนวนมาก
- โรคใบขาวหรือโรคตอแคระแกร็นลามทั่วไร่
- ผลผลิตต่อไร่ลดลงจนรายได้ไม่คุ้มต้นทุนดูแล เทียบกับต้นทุนรื้อปลูกใหม่ (บท ต้นทุนและกำไร)
ก่อนรื้อปลูกใหม่ พิจารณาปลูกพืชตระกูลถั่ว เช่น ถั่วเหลือง ถั่วลิสง หรือปอเทือง คั่นหนึ่งฤดู ช่วยเพิ่มไนโตรเจนและอินทรียวัตถุ และตัดวงจรโรคและแมลงในดิน
แหล่งอ้างอิง
- กรมวิชาการเกษตร. การจัดการอ้อยตอ และการไว้ตอให้ได้ผลผลิตสูง.
- สำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย. การตัดอ้อยสดและการจัดการใบอ้อยในไร่.