ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 13 · ช่วงที่ 4 แก้ปัญหาในแปลง

โรคทุเรียนที่พบบ่อย: รากเน่าโคนเน่า ใบติด ผลเน่า กิ่งแห้ง อาการและการจัดการ

อาการของโรครากเน่าโคนเน่าจากไฟทอปธอรา โรคใบติด โรคผลเน่า และโรคกิ่งแห้ง การป้องกันด้วยการจัดการสวน และการใช้สารเมื่อจำเป็น

ทำเมื่อไหร่: ตรวจสวนทุกสัปดาห์ ปรับปรุงล่าสุด

สรุปสั้น

  • โรครากเน่าโคนเน่า จากเชื้อไฟทอปธอราคือโรคที่ทำให้ต้นทุเรียนตายมากที่สุด ป้องกันด้วยการระบายน้ำ ดินดี และตรวจโคนต้นสม่ำเสมอ
  • เมื่อพบแผล ถากส่วนที่เป็นโรคออกแล้วทาสาร ร่วมกับราดดินหรือฉีดสารเข้าลำต้นตามคำแนะนำ
  • สลับกลุ่มสาร และใช้วิธีไม่ใช้สารร่วมด้วยเสมอ เชื้ออาจดื้อสารเมื่อใช้ตัวเดียวต่อเนื่อง
บทนี้ยังไม่มีภาพประกอบ

เราจะเพิ่มภาพถ่ายอาการจริงในภายหลัง ระหว่างนี้ ถ่ายภาพโคนต้น แผลบนเปลือก ใบ และทรงพุ่มทั้งต้น แล้วตั้งกระทู้ถาม หรือขอให้เจ้าหน้าที่เกษตรหรือศูนย์วิจัยพืชสวนในพื้นที่ช่วยตรวจ

โรครากเน่าโคนเน่า (ไฟทอปธอรา)

สาเหตุ: เชื้อ Phytophthora palmivora อยู่ในดิน แพร่ไปกับน้ำ ระบาดมากเมื่อฝนตกหนัก ความชื้นสูง และมีน้ำขัง

อาการ

  • ราก: รากฝอยเน่าเป็นสีน้ำตาล เปลือกรากล่อนหลุดง่าย เปื่อยยุ่ย
  • ทรงพุ่ม: ใบซีดเหลือง ไม่เป็นมัน ใบร่วง กิ่งแห้งตายจากปลาย ต้นแตกใบอ่อนผิดฤดู
  • โคนต้นและกิ่ง: เปลือกเป็นแผลสีเข้ม ช้ำน้ำ มีของเหลวสีน้ำตาลแดงไหลซึม เมื่อถากเปลือกดูเนื้อไม้ใต้แผลเป็นสีน้ำตาล
  • ผล: ผลเน่าเป็นแผลสีน้ำตาลช้ำน้ำ ลามเร็วในหน้าฝน
  • ถ้ารุนแรง แผลลามรอบโคนต้น ต้นยืนต้นตาย

ป้องกัน

  1. ระบายน้ำ ปลูกบนเนิน ดูแลร่องระบายน้ำ ไม่ให้น้ำขังโคนต้น (บท เตรียมพื้นที่และปลูก)
  2. ดินดี รากแข็งแรง ปุ๋ยอินทรีย์ คลุมโคน ไม่ใส่ปุ๋ยเคมีกองชิดโคน (บท ปุ๋ยทุเรียนตามระยะ)
  3. ทรงพุ่มโปร่ง ตัดกิ่งล่างที่ชิดดิน ลดความชื้นและดินกระเด็นขึ้นต้น (บท ฟื้นต้นหลังเก็บเกี่ยว)
  4. ตรวจโคนต้นทุกสัปดาห์ในหน้าฝน ยิ่งพบเร็ว ยิ่งรักษาได้
  5. ชีวภัณฑ์ เช่น เชื้อราไตรโคเดอร์มา ใส่ร่วมกับปุ๋ยอินทรีย์ ตามคำแนะนำของหน่วยงาน ช่วยลดเชื้อในดิน
  6. ไม่นำดินหรือน้ำจากต้นที่เป็นโรค ไปยังต้นอื่น ทำความสะอาดเครื่องมือ

เมื่อพบโรค

แนวทางที่เผยแพร่ในคำแนะนำการป้องกันโรครากเน่าโคนเน่าทุเรียน (ตรวจอัตราบนฉลากของผลิตภัณฑ์ที่ใช้ทุกครั้ง):

วิธีสารสำคัญตัวอย่างอัตราที่เผยแพร่
ถากแผลแล้วทาเมทาแลกซิล 25% WP หรือ ฟอสอีทิล-อะลูมิเนียม 80% WPเมทาแลกซิล 50–60 กรัม หรือ ฟอสอีทิล-อะลูมิเนียม 80–100 กรัม ต่อน้ำ 1 ลิตร ทาทุก 7 วันจนแผลแห้ง
ราดดินรอบทรงพุ่มเมทาแลกซิล 25% WP หรือ ฟอสอีทิล-อะลูมิเนียม 80% WP30–50 กรัม ต่อน้ำ 20 ลิตร
ฉีดเข้าลำต้นฟอสโฟนิก แอซิด 40% SLผสมน้ำ 1:1 ฉีดตามจุดและปริมาณที่ฉลากหรือเจ้าหน้าที่แนะนำ
ใช้สารเฉพาะที่ฉลากระบุโรคนี้ในทุเรียน สลับกลุ่มสาร ไม่ใช้เมทาแลกซิลตัวเดียวต่อเนื่องหลายรอบ
  • ถากเปลือกส่วนที่เป็นโรคออกให้ถึงเนื้อไม้ดี เก็บเศษเปลือกออกไปทำลาย ก่อนทาสาร
  • ต้นที่รากเสียมาก ลดภาระต้น เช่น ไม่ไว้ผลมาก และไม่เร่งทำดอกในปีนั้น
  • หลังควบคุมโรคได้ ฟื้นรากด้วยปุ๋ยอินทรีย์และชีวภัณฑ์

โรคใบติด

  • สาเหตุ: เชื้อราในดินและเศษพืช ระบาดในหน้าฝนที่ความชื้นสูง ทรงพุ่มทึบ
  • อาการ: ใบเป็นแผลสีน้ำตาลคล้ายน้ำร้อนลวก ใบที่เป็นโรคติดกันเป็นกระจุกด้วยเส้นใยเชื้อรา แล้วแห้งค้างบนกิ่ง
  • จัดการ: ตัดแต่งทรงพุ่มให้โปร่ง ตัดกิ่งที่เป็นโรคออกไปทำลาย ถ้าระบาดรุนแรง ปรึกษาเจ้าหน้าที่เรื่องสารที่ฉลากระบุโรคนี้

โรคราสีชมพู

  • อาการ: กิ่งมีคราบเชื้อราสีชมพูอมขาวเกาะรอบเปลือก โดยเฉพาะง่ามกิ่ง ใบบนกิ่งนั้นเหี่ยวแห้งแล้วกิ่งตาย พบมากในหน้าฝน
  • จัดการ: ตัดกิ่งที่เป็นโรคต่ำกว่าแผลแล้วนำไปทำลาย ทาแผลด้วยสารป้องกันเชื้อรา และให้ทรงพุ่มโปร่ง

โรคผลเน่า

  • สาเหตุ: ส่วนใหญ่มาจากเชื้อไฟทอปธอราเดียวกับรากเน่า
  • อาการ: ผลเป็นจุดช้ำน้ำสีน้ำตาลแล้วขยายเร็ว ผลร่วงหรือเน่าคาต้น
  • จัดการ: ไม่ให้ผลห้อยต่ำใกล้ดิน เก็บผลเน่าและผลร่วงออกจากสวน ระมัดระวังไม่ให้ผลเป็นแผลตอนเก็บและขน

แหล่งอ้างอิง

  1. กรมวิชาการเกษตร. โรครากเน่าโคนเน่าทุเรียน (Phytophthora palmivora) และเทคโนโลยีการป้องกันกำจัดแบบผสมผสาน.
  2. สำนักงานเกษตรจังหวัด (กระทรวงเกษตรและสหกรณ์). ข่าวเตือนการระบาดโรครากเน่าโคนเน่าทุเรียน และคำแนะนำการใช้สาร.
  3. Drenth, A. & Guest, D.I. (eds.) (2004). Diversity and Management of Phytophthora in Southeast Asia. ACIAR Monograph 114.