บทที่ 6 · ช่วงที่ 2 ปลูก
ปลูกทุเรียนอย่างไร: ทำเนิน ระยะปลูก หลุมปลูก ระบบน้ำ และพรางแสง
ขั้นตอนเตรียมสวนทุเรียน ทำเนินหรือยกร่องให้น้ำไม่ขัง ระยะปลูก 8 × 8 หรือ 9 × 9 เมตร เตรียมหลุม ปลูก วางระบบน้ำ และบังแดดต้นเล็ก
สรุปสั้น
- ปรับพื้นที่ไม่ให้มีแอ่งน้ำขัง ทำเนินหรือยกร่อง แล้วปลูกบนสันเนิน
- ระยะปลูก 8 × 8 หรือ 9 × 9 เมตร (ราว 20–25 ต้นต่อไร่) วางระบบน้ำก่อนหรือพร้อมปลูก
- ปลูกต้นฤดูฝน รอยต่อกิ่งพันธุ์ต้องอยู่เหนือดิน ปักหลักผูกยึด และพรางแสงต้นเล็กในปีแรก
วางผังสวน
- ระบายน้ำก่อน ทำร่องระบายน้ำรอบสวนและระหว่างแถว ให้น้ำฝนไหลออกได้หมดภายในวันเดียวกัน
- ทำเนินหรือยกร่อง ในพื้นที่ราบหรือดินระบายน้ำช้า ปรับเป็นเนินแล้วปลูกบนสันเนิน ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
- ระยะปลูก 8 × 8 เมตร (25 ต้น/ไร่) หรือ 9 × 9 เมตร (ราว 20 ต้น/ไร่) ระยะห่างขึ้นทำให้ทรงพุ่มได้แสงดีและฉีดพ่นสะดวกเมื่อต้นโต
- แนวกันลม ปลูกไม้ยืนต้นรอบสวนก่อนหรือพร้อมกับทุเรียน
- ทางเข้าออก เว้นทางให้รถพ่นยาและรถขนผลเข้าถึงทุกแถว
ขั้นตอนปลูก
- เตรียมหลุม ขุดหลุมกว้าง ยาว ลึกราว 50 ซม. ผสมดินชั้นบนกับปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักที่ย่อยดีแล้ว ใส่กลับลงหลุมให้สูงกว่าระดับดินเดิมเล็กน้อย เพราะดินจะยุบตัว
- ปลูกต้นฤดูฝน เมื่อฝนสม่ำเสมอ ต้นจะได้น้ำตั้งตัวตามธรรมชาติ ถ้าปลูกช่วงอื่นต้องมีระบบน้ำพร้อม
- ปลูกไม่ลึก ฉีกถุงออก วางให้ระดับดินในถุงเท่ากับหรือสูงกว่าดินรอบหลุมเล็กน้อย รอยต่อกิ่งต้องอยู่เหนือดินเสมอ ปลูกลึกเกินไปโคนเน่าง่าย
- ปักหลัก ผูกยึด กันลมโยก ผูกแบบหลวมไม่ให้รัดลำต้น
- รดน้ำให้ชุ่ม แล้วคลุมโคนด้วยฟางหรือเศษพืช เว้นห่างจากลำต้นราวหนึ่งฝ่ามือ
- พรางแสง ต้นเล็กไม่ทนแดดจัด ใช้ตาข่ายพรางแสงหรือทางมะพร้าวบังด้านที่ได้แดดบ่ายในปีแรก หรือปลูกกล้วยเป็นพืชพี่เลี้ยงไว้ล่วงหน้า
ระบบน้ำ
วางระบบน้ำให้ทุกต้นได้น้ำเท่ากัน เช่น มินิสปริงเกลอร์หรือน้ำหยด ตั้งแต่ปีแรก ต้นเล็กใช้น้ำน้อย แต่เมื่อต้นให้ผล ต้องให้น้ำได้มากและสม่ำเสมอในหน้าแล้ง ให้วางท่อเมนขนาดพอสำหรับอนาคต และขยายหัวจ่ายตามทรงพุ่มที่กว้างขึ้น (บท การจัดการน้ำ)
ปีแรกหลังปลูก
- ตรวจต้นที่เหี่ยว ใบเหลือง หรือโคนมีแผล ภายในเดือนแรก ปลูกซ่อมทันทีถ้าตาย
- ระวังน้ำขังโคนหลังฝนตกหนัก และอย่ากองปุ๋ยหรือวัสดุคลุมชิดโคน
- ดูแลต่อในบท เลี้ยงต้นเล็ก ปีที่ 1–4
แหล่งอ้างอิง
- กรมวิชาการเกษตร. การปลูกทุเรียน: การเตรียมพื้นที่ ทำเนินลูกฟูก และระยะปลูก 8 × 8 หรือ 9 × 9 เมตร.
- กรมส่งเสริมการเกษตร. เทคนิคการปลูกและดูแลรักษาทุเรียน: การเตรียมการก่อนปลูก.