บทที่ 8 · ช่วงที่ 3 ดูแล
ฟื้นต้นทุเรียนหลังเก็บเกี่ยว: ตัดแต่งกิ่ง ใส่ปุ๋ย และเลี้ยงใบชุดใหม่
หลังเก็บผลต้นทุเรียนต้องทำอะไร ตัดแต่งกิ่งแบบไหน ใส่ปุ๋ยอะไร และต้องได้ใบกี่ชุดก่อนทำดอก
สรุปสั้น
- ผลผลิตปีหน้าเริ่มต้นวันนี้: ต้นที่ฟื้นช้า ใบชุดใหม่ไม่พอ จะออกดอกน้อยหรือติดผลไม่ดี
- ตัดแต่งกิ่งและใส่ปุ๋ยให้เร็วที่สุดหลังเก็บผลหมด แล้วเลี้ยงใบให้ได้ราว 2–3 ชุดก่อนทำดอก
- ช่วงนี้มักตรงกับหน้าฝน ต้องระวังรากเน่าโคนเน่าและเพลี้ยไก่แจ้บนใบอ่อน
ทำไมต้องฟื้นต้น
ช่วงเลี้ยงผล ต้นทุเรียนดึงอาหารสะสมและธาตุอาหารไปใช้มาก รากบางส่วนเสื่อม ใบเก่าแก่และร่วง ทุเรียนออกดอกจากอาหารที่สะสมในกิ่งและใบ ต้นจึงต้องสร้างใบชุดใหม่ที่สมบูรณ์และสะสมอาหารให้พอก่อนจะทำดอกรอบใหม่
ตัดแต่งกิ่งหลังเก็บเกี่ยว
- กิ่งแห้ง กิ่งเป็นโรค ตัดออกให้ถึงเนื้อไม้ดี นำออกไปทำลายนอกสวน
- กิ่งกระโดง กิ่งไขว้ กิ่งในทรงพุ่มที่ไม่ได้แสง ตัดออกให้ทรงพุ่มโปร่ง แสงส่องถึงกิ่งด้านใน ซึ่งเป็นที่ออกดอก
- กิ่งที่ชิดดินหรือห้อยต่ำ ตัดออก ลดความชื้นและเชื้อจากดินที่กระเด็นขึ้นมา
- ขั้วผลที่ค้างบนกิ่ง ตัดทิ้ง
- ทาแผลขนาดใหญ่ ด้วยสารป้องกันเชื้อรา ป้องกันเชื้อเข้าทางแผล
ปุ๋ยฟื้นต้น
ใส่ทันทีหลังตัดแต่ง: ปุ๋ยอินทรีย์ราว 20–50 กก.ต่อต้น ร่วมกับปุ๋ยเคมีสูตรเสมอ เช่น 15-15-15 ราว 1–3 กก.ต่อต้น ตามขนาดทรงพุ่ม โรยตามแนวรอบทรงพุ่ม แล้วรดน้ำ รายละเอียดทุกระยะอยู่ในบท ปุ๋ยทุเรียนตามระยะ
เลี้ยงใบชุดใหม่
- เป้าหมายราว 2–3 ชุดใบ ก่อนทำดอก ใบแต่ละชุดใช้เวลาแตกจนแก่หลายสัปดาห์ จึงต้องเริ่มให้เร็วหลังเก็บเกี่ยว
- ให้ใบแตกพร้อมกันทั้งต้น ต้นที่ใบแตกไม่พร้อมกันจะมีทั้งใบแก่และใบอ่อนปนกันตอนทำดอก ทำให้ออกดอกไม่สม่ำเสมอ
- น้ำและปุ๋ยพอ ช่วงใบชุดใหม่แตก ดินต้องชื้นสม่ำเสมอ
- ปกป้องใบอ่อน ใบอ่อนทุกชุดเป็นช่วงที่เพลี้ยไก่แจ้เข้าทำลาย ทำให้ใบหงิก ไหม้ และร่วง (บท แมลงศัตรูทุเรียน)
ดูแลรากช่วงหน้าฝน
- ระบายน้ำทันทีหลังฝนตกหนัก ไม่ให้ขังโคนต้น
- ตรวจโคนต้นหาแผลเน่า เปลือกช้ำ หรือยางไหล ทุกสัปดาห์
- สวนที่เคยมีปัญหารากเน่า ให้ทำการป้องกันตามบท โรคทุเรียน ตั้งแต่ต้นฤดูฝน
แหล่งอ้างอิง
- กรมวิชาการเกษตร. การผลิตทุเรียน: การดูแลรักษาหลังเก็บเกี่ยว (สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 7, 2567).
- กรมส่งเสริมการเกษตร. เทคนิคการปลูกและดูแลรักษาทุเรียน: การตัดแต่งกิ่ง.