ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 10 · ช่วงที่ 3 ดูแล

ดูแลดอกและผลทุเรียน: น้ำช่วงดอกบาน ผลร่วง ตัดแต่งผล และผลแตกผลบิด

ดูแลทุเรียนช่วงดอกบานถึงผลแก่อย่างไร ผลอ่อนร่วงเพราะอะไร ตัดแต่งผลเมื่อไหร่ ไว้ผลกี่ลูก และป้องกันผลบิดเบี้ยว

ทำเมื่อไหร่: ดอกบาน – เก็บเกี่ยว ปรับปรุงล่าสุด

สรุปสั้น

  • ดอกทุเรียนบานตอนค่ำ อาศัยค้างคาวและแมลงกลางคืนช่วยผสมเกสร ห้ามพ่นสารฆ่าแมลงช่วงดอกบาน
  • ช่วงดอกบานถึงผลอ่อน ห้ามขาดน้ำ ผลจะร่วงมาก
  • ตัดแต่งผลให้เหลือเฉพาะผลที่รูปทรงดี กระจายทั่วต้น จำนวนพอเหมาะกับขนาดทรงพุ่ม และโยงกิ่งที่รับน้ำหนักมาก

ช่วงดอก

  • ผสมเกสร ดอกทุเรียนบานตอนค่ำและผสมเกสรตอนกลางคืน ผู้ช่วยผสมเกสรหลักคือค้างคาวกินน้ำหวานและแมลงกลางคืน การผสมเกสรไม่สมบูรณ์ทำให้ผลบิดเบี้ยว พูไม่เต็ม
  • ช่วยผสมเกสร บางสวนช่วยผสมด้วยมือหรือใช้แปรงเก็บเกสรจากดอกที่บานไปป้ายยอดเกสรตัวเมีย เพื่อให้ติดผลดีและผลทรงสวย โดยเฉพาะในพันธุ์ที่ติดผลยาก
  • ไม่พ่นสารฆ่าแมลงช่วงดอกบาน เพื่อไม่ทำร้ายผู้ช่วยผสมเกสร ถ้าต้องจัดการเพลี้ยไฟหรือไร ให้ทำก่อนดอกบาน (บท แมลงศัตรูทุเรียน)
  • แคลเซียมและโบรอน โบรอนเกี่ยวข้องกับการงอกของละอองเกสรและการติดผล แคลเซียมช่วยให้เนื้อเยื่อผลแข็งแรง ในสวนที่ดินขาดธาตุเหล่านี้ การให้เสริมช่วงดอกถึงผลอ่อนช่วยได้

ผลอ่อนร่วง

ผลอ่อนร่วงไปส่วนหนึ่งเป็นเรื่องปกติ ต้นจะปล่อยผลที่ผสมเกสรไม่ดีหรือเลี้ยงไม่ไหวทิ้งไป แต่ผลร่วงมากผิดปกติมักมาจาก

  • ขาดน้ำ หรือให้น้ำไม่สม่ำเสมอ
  • ต้นแตกใบอ่อนพร้อมกับผลอ่อน ใบอ่อนแย่งอาหารจากผล (มักเกิดเมื่อให้น้ำหรือปุ๋ยไนโตรเจนมากเกิน)
  • รากเสียจากโรครากเน่า
  • เพลี้ยไฟ ไรแดง หรือหนอนทำลายผลอ่อน

ตัดแต่งผล

  1. เริ่มเมื่อผลอ่อนเห็นรูปทรงชัด ราว 4–8 สัปดาห์หลังดอกบาน ทยอยทำ 2–3 ครั้ง
  2. คัดออก ผลบิดเบี้ยว ผลเล็กกว่าเพื่อน ผลที่มีรอยแมลงหรือโรค และผลที่ติดกันเป็นกลุ่มแน่นเกินไป
  3. เก็บไว้ ผลที่รูปทรงสมมาตร อยู่บนกิ่งขนาดใหญ่พอรับน้ำหนัก และกระจายทั่วทรงพุ่ม
  4. จำนวนผล ให้เหมาะกับขนาดทรงพุ่มและความสมบูรณ์ของต้น ต้นที่ไว้ผลมากเกินจะได้ผลเล็ก คุณภาพเนื้อต่ำ และฟื้นต้นช้าในปีถัดไป
โยงกิ่งและผล

ทุเรียนผลหนัก กิ่งที่ติดผลหลายผลอาจฉีกหรือหักเมื่อมีลม ใช้เชือกโยงกิ่งหรือผลไว้กับลำต้นหรือกิ่งใหญ่ ทำก่อนผลมีน้ำหนักมาก

ช่วงผลขยายจนแก่

  • น้ำสม่ำเสมอ ไม่ให้ขาดน้ำแล้วกลับมาให้มากทันที ความชื้นในดินที่แกว่งมากช่วงใกล้เก็บเกี่ยวสัมพันธ์กับความผิดปกติของเนื้อ เช่น ไส้ซึม (บท การจัดการน้ำ)
  • ปุ๋ยช่วงพัฒนาผล เน้นโพแทสเซียมเพื่อสร้างเนื้อ (บท ปุ๋ยทุเรียนตามระยะ)
  • ตรวจหนอนเจาะผลและหนอนเจาะเมล็ด โดยเฉพาะผลที่ติดกันหรือสัมผัสกิ่ง (บท แมลงศัตรูทุเรียน)
  • ระวังผลเน่า ช่วงฝนชุก ผลที่ห้อยต่ำหรือมีแผลเสี่ยงต่อเชื้อไฟทอปธอรา (บท โรคทุเรียน)

แหล่งอ้างอิง

  1. กรมวิชาการเกษตร. การผลิตทุเรียน: การดูแลดอกและผล การตัดแต่งผล.
  2. กรมส่งเสริมการเกษตร. เทคนิคการปลูกและดูแลรักษาทุเรียน: การดูแลช่วงออกดอกติดผล.
  3. Bumrungsri, S. et al. (2009). The pollination ecology of durian (Durio zibethinus) in southern Thailand. Journal of Tropical Ecology 25: 85–92.