ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 3 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก

เลือกพันธุ์ทุเรียนและกิ่งพันธุ์: หมอนทอง ชะนี ก้านยาว พวงมณี กระดุม และต้นตอ

ลักษณะพันธุ์ทุเรียนที่ปลูกมากในไทย อายุผล มาตรฐานเนื้อแห้งของแต่ละพันธุ์ และวิธีเลือกกิ่งพันธุ์ที่ดี

ทำเมื่อไหร่: ก่อนปลูก 2–6 เดือน ปรับปรุงล่าสุด

สรุปสั้น

  • หมอนทองเป็นพันธุ์หลักของตลาดส่งออก ชะนีมักทนโรครากเน่าโคนเน่าได้ดีกว่า กระดุมเก็บเกี่ยวได้เร็วที่สุด
  • แต่ละพันธุ์มีอายุผลและเกณฑ์น้ำหนักเนื้อแห้งขั้นต่ำต่างกัน ต้องรู้ตั้งแต่ก่อนปลูก
  • กิ่งพันธุ์ดีต้องตรงพันธุ์ รอยต่อสมบูรณ์ รากไม่ขดในถุง และมาจากแหล่งที่เชื่อถือได้

พันธุ์ที่ปลูกมากในไทย

พันธุ์อายุผลนับจากดอกบานน้ำหนักเนื้อแห้งขั้นต่ำลักษณะที่รู้จักกันทั่วไป
หมอนทองราว 120–135 วัน32%ผลใหญ่ เนื้อมาก เมล็ดน้อย เป็นพันธุ์หลักของการส่งออก แต่อ่อนแอต่อโรครากเน่าโคนเน่า
ชะนีราว 105–110 วัน30%เนื้อละเอียด สีเข้ม มักทนโรครากเน่าโคนเน่าได้ดีกว่าหมอนทอง
ก้านยาวนานใกล้เคียงหมอนทอง32%ก้านผลยาว ผลค่อนข้างกลม ราคาดีในตลาดเฉพาะ
พวงมณี–30%ผลเล็ก เนื้อเหนียว สีเหลืองเข้ม
กระดุมราว 90–100 วัน27%ผลเล็ก เก็บเกี่ยวได้ก่อนพันธุ์อื่น
อายุผลเป็นค่าโดยประมาณจากคำแนะนำของกรมส่งเสริมการเกษตร ขึ้นกับอากาศของแต่ละปี · เกณฑ์น้ำหนักเนื้อแห้งตาม มกษ. 3-2567 (รายละเอียดในบท เก็บเกี่ยวและมาตรฐาน)

หลักเลือกพันธุ์

  1. ตลาดที่จะขาย ล้งและผู้ส่งออกส่วนใหญ่รับหมอนทอง พันธุ์อื่นขายในประเทศหรือตลาดเฉพาะ ถามผู้รับซื้อในพื้นที่ก่อนปลูก
  2. ความเสี่ยงโรครากเน่า พื้นที่ฝนชุก ดินระบายน้ำช้า หมอนทองเสี่ยงสูงกว่า ต้องจัดการน้ำและรากให้ดีมาก หรือใช้ต้นตอที่แข็งแรง
  3. ช่วงเก็บเกี่ยว การมีพันธุ์ที่แก่ต่างช่วง เช่น กระดุมกับหมอนทอง ช่วยกระจายแรงงานและการขาย
  4. ประสบการณ์ในพื้นที่ ดูว่าพันธุ์ไหนให้ผลดีในสวนข้างเคียงที่ดินและน้ำคล้ายกัน

กิ่งพันธุ์และต้นตอ

ทุเรียนที่ปลูกเป็นการค้าใช้ กิ่งพันธุ์ที่เสียบยอดหรือเสียบข้างบนต้นตอ ต้นตอมักเพาะจากเมล็ดทุเรียนพื้นบ้าน ซึ่งระบบรากแข็งแรง บางสวนใช้วิธี เสริมราก คือเสียบต้นตออีก 1–2 ต้นเข้ากับโคนต้น เพื่อเพิ่มระบบรากและลดความเสียหายเมื่อรากบางส่วนเป็นโรค กรมวิชาการเกษตรมีงานคัดเลือกทุเรียนพื้นเมืองที่ทนต่อเชื้อไฟทอปธอราเพื่อใช้เป็นต้นตอ สอบถามความคืบหน้าได้ที่ศูนย์วิจัยพืชสวนในพื้นที่

กิ่งพันธุ์ดีดูอย่างไร

  • ซื้อจากแปลงหรือร้านกิ่งพันธุ์ที่เชื่อถือได้ รู้แหล่งที่มาของยอดพันธุ์ และตรงพันธุ์
  • รอยต่อแนบสนิท ไม่บวมโตผิดปกติ ไม่มีแผลหรือยางไหล
  • ใบเขียวสด ยอดสมบูรณ์ ไม่มีเพลี้ยไก่แจ้หรือรอยโรค
  • ถอดถุงดู รากไม่ขดวนก้นถุง ไม่มีรากเน่าสีน้ำตาล ต้นที่รากขดมานานจะตั้งตัวช้าและโค่นง่ายเมื่อโต

แหล่งอ้างอิง

  1. กรมส่งเสริมการเกษตร. เทคนิคการปลูกและดูแลรักษาทุเรียน (อายุเก็บเกี่ยวแต่ละพันธุ์).
  2. มาตรฐานสินค้าเกษตร มกษ. 3-2567 ทุเรียน.
  3. กรมวิชาการเกษตร. ทุเรียนสายพันธุ์ดีเด่น และโครงการคัดเลือกทุเรียนพื้นเมืองทนทานโรครากเน่าโคนเน่า (ศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรี).