ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 2 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก

พื้นที่แบบไหนปลูกทุเรียนได้ดี: ดิน น้ำ ฝน ลม และการระบายน้ำ

ทุเรียนต้องการดินแบบไหน ทำไมน้ำขังคือศัตรูอันดับหนึ่ง ต้องมีน้ำเท่าไรในหน้าแล้ง และค่าดินที่ควรตรวจก่อนปลูก

ทำเมื่อไหร่: ก่อนปลูก 3–6 เดือน ปรับปรุงล่าสุด

สรุปสั้น

  • ทุเรียนต้องการดินร่วนหรือร่วนปนทราย หน้าดินลึก ระบายน้ำดี อินทรียวัตถุสูง ค่า pH ราว 5.5–6.5
  • น้ำขังและระดับน้ำใต้ดินตื้น คือสาเหตุหลักของรากเน่า เลี่ยงที่ลุ่ม หรือทำเนินก่อนปลูก
  • ต้องมีแหล่งน้ำพอสำหรับหน้าแล้ง โดยเฉพาะช่วงติดผล และควรมีแนวกันลม

ภูมิอากาศ

  • ร้อนชื้น ฝนมาก ทุเรียนเป็นไม้ผลเขตร้อนชื้น โตดีในพื้นที่ฝนตกมากและกระจายตลอดปี
  • ต้องการช่วงแล้งสั้น ๆ ก่อนออกดอก ช่วงที่ฝนหยุดและอากาศแห้งราว 1–2 สัปดาห์หลังใบแก่ ช่วยให้ต้นเปลี่ยนจากแตกใบเป็นออกดอก (บท ชักนำการออกดอก)
  • ต้องการน้ำช่วงติดผล ช่วงออกดอกถึงผลแก่มักตรงกับหน้าแล้ง ต้นที่ขาดน้ำจะผลร่วงมาก สวนจึงต้องมีแหล่งน้ำของตัวเอง (บท การจัดการน้ำ)
  • ลมแรง ทำให้กิ่งฉีก ผลร่วง ใบช้ำ ปลูกแนวกันลมรอบสวน เช่น ไม้ยืนต้นโตเร็ว

ดินแบบไหนเหมาะ

ลักษณะผลต่อทุเรียนจัดการอย่างไร
ร่วน ร่วนปนทราย หน้าดินลึก ระบายน้ำดีเหมาะที่สุด รากเดินดีรักษาอินทรียวัตถุ คลุมโคน
ดินเหนียว ระบายน้ำช้าน้ำขังหลังฝนตก รากขาดอากาศ เชื้อไฟทอปธอราเข้าทำลายง่ายทำเนินหรือยกร่องสูง ทำทางระบายน้ำ (บท เตรียมพื้นที่และปลูก)
ที่ลุ่ม ระดับน้ำใต้ดินตื้นรากตื้น ต้นโทรม ตายง่ายในปีฝนชุกเลี่ยง หรือทำเนินสูงและร่องระบายน้ำลึก
ดินทรายจัดเก็บน้ำและปุ๋ยได้น้อย ต้นขาดน้ำเร็วในหน้าแล้งเพิ่มอินทรียวัตถุ ระบบน้ำต้องพอ
ดินเปรี้ยวจัดขาดแคลเซียมและแมกนีเซียมปรับด้วยปูนตามค่าวิเคราะห์ดิน
น้ำขังคือศัตรูอันดับหนึ่ง

รากทุเรียนส่วนใหญ่อยู่ตื้น และไวต่อการขาดอากาศมาก น้ำที่ขังโคนต้นเพียงไม่กี่วันหลังฝนตกหนัก เปิดทางให้เชื้อไฟทอปธอราเข้าทำลายราก ก่อนตัดสินใจปลูก ให้ดูพื้นที่ในช่วงฝนตกหนักว่าน้ำไหลไปทางไหนและขังตรงไหน (บท โรคทุเรียน)

แหล่งน้ำ

สวนทุเรียนต้องมีน้ำพอให้ต้นในช่วงหน้าแล้ง โดยเฉพาะช่วงออกดอกถึงผลแก่ซึ่งต้นต้องการน้ำสม่ำเสมอ ก่อนปลูก ให้คิดว่าในปีที่แล้งที่สุด สวนมีน้ำจากบ่อ สระ หรือบ่อบาดาลพอสำหรับทุกต้นหรือไม่ ถ้าไม่พอ ควรขุดสระเก็บน้ำก่อนขยายพื้นที่ปลูก

ตรวจดินก่อนปลูก

เก็บตัวอย่างดินทั้งชั้นบน (0–15 ซม.) และชั้นล่าง (15–30 ซม.) แยกกัน ดูวิธีเก็บได้ที่ วิธีเก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ (iLab) หรือสถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัด

ค่าที่ตรวจใช้ทำอะไร
pHต่ำกว่าราว 5.5 ควรปรับด้วยปูนหรือโดโลไมต์ตามค่าวิเคราะห์ก่อนปลูก
อินทรียวัตถุ (OM)ทุเรียนต้องการดินที่อินทรียวัตถุสูง ถ้าต่ำ ให้เพิ่มปุ๋ยอินทรีย์และคลุมโคน
ฟอสฟอรัส โพแทสเซียมใช้ปรับสูตรปุ๋ยในแต่ละระยะ (บท ปุ๋ยทุเรียนตามระยะ)
แคลเซียม แมกนีเซียมมีผลต่อคุณภาพผลและความแข็งแรงของต้น

แหล่งอ้างอิง

  1. กรมวิชาการเกษตร. การปลูกทุเรียน: การเลือกพื้นที่และการเตรียมดิน.
  2. กรมส่งเสริมการเกษตร. เทคนิคการปลูกและดูแลรักษาทุเรียน.
  3. กรมพัฒนาที่ดิน. การจัดการดินสำหรับไม้ผล.