บทที่ 14 · ช่วงที่ 4 แก้ปัญหาในแปลง
แมลงศัตรูทุเรียน: เพลี้ยไก่แจ้ เพลี้ยไฟ ไรแดง หนอนเจาะผล หนอนเจาะเมล็ด
อาการที่เกิดจากเพลี้ยไก่แจ้ เพลี้ยไฟ ไรแดง หนอนเจาะผล และหนอนเจาะเมล็ดทุเรียน ช่วงที่ระบาด และการจัดการ
สรุปสั้น
- ใบอ่อนทุกชุดเสี่ยงเพลี้ยไก่แจ้ ช่วงดอกถึงผลอ่อนในหน้าแล้งเสี่ยงเพลี้ยไฟและไรแดง
- หนอนเจาะผลและหนอนเจาะเมล็ดทำลายผลโดยตรง และมีผลต่อการส่งออก
- ห้ามพ่นสารฆ่าแมลงช่วงดอกบาน เพื่อไม่ทำร้ายผู้ช่วยผสมเกสร
บทนี้ยังไม่มีภาพประกอบ
เราจะเพิ่มภาพถ่ายแมลงและอาการจริงในภายหลัง ระหว่างนี้ ใช้แว่นขยายส่องใต้ใบและยอดอ่อน ถ่ายภาพให้ชัด แล้วตั้งกระทู้ถามหรือขอให้เจ้าหน้าที่เกษตรช่วยดู
เพลี้ยไก่แจ้ทุเรียน
- ชนิด: Allocaridara malayensis
- อาการ: ตัวอ่อนดูดน้ำเลี้ยงใบอ่อน ขับสารเหนียวและเส้นใยสีขาวปกคลุมใบ ใบหงิก มีจุดไหม้ แล้วร่วง ราดำขึ้นตามสารที่ขับถ่าย
- ช่วงเสี่ยง: ทุกครั้งที่ต้นแตกใบอ่อน โดยเฉพาะช่วงฟื้นต้นหลังเก็บเกี่ยว (บท ฟื้นต้นหลังเก็บเกี่ยว)
- จัดการ: ให้ใบแตกพร้อมกันทั้งต้น ซึ่งทำให้ช่วงเสี่ยงสั้นลง ตรวจใบอ่อนทุกชุด ถ้าระบาดมาก ปรึกษาเจ้าหน้าที่เรื่องสารที่ฉลากระบุเพลี้ยไก่แจ้ทุเรียน และระวังผลกระทบต่อศัตรูธรรมชาติ
เพลี้ยไฟ
- อาการ: ดูดน้ำเลี้ยงใบอ่อน ดอก และผลอ่อน ผิวผลเป็นรอยกร้าน สีน้ำตาล ผลบิดเบี้ยว
- ช่วงเสี่ยง: ระบาดรุนแรงช่วงแล้ง ราว ธ.ค.–พ.ค. ตรงกับช่วงออกดอกติดผล
- จัดการ: สำรวจในระยะใบอ่อน ดอก และผลอ่อน ระบาดเล็กน้อยให้ตัดส่วนที่ถูกทำลายทิ้ง ถ้าต้องใช้สาร ให้พ่นก่อนดอกบานหรือหลังติดผลแล้ว ไม่พ่นช่วงดอกบาน และสลับกลุ่มสาร
ไรแดง
- อาการ: ดูดน้ำเลี้ยงที่หน้าใบ ใบเป็นจุดประสีขาวซีด ต่อมาเหลืองหม่น ใบร่วง
- ช่วงเสี่ยง: อากาศแห้งแล้งและลมแรง พบมากช่วงออกดอก
- จัดการ: ฉีดน้ำล้างใบในสวนที่มีระบบน้ำช่วยลดได้ ถ้าระบาดมากใช้สารที่ออกฤทธิ์ต่อไร และหลีกเลี่ยงสารฆ่าแมลงแบบไม่เลือกซึ่งทำลายไรตัวห้ำ
หนอนเจาะผลทุเรียน
- อาการ: หนอนเจาะเข้าเปลือกผล มีขุยและมูลหนอนติดอยู่ที่ผิว มักพบตรงที่ผลติดกันหรือผลสัมผัสกิ่ง ผลที่ถูกเจาะเน่าง่าย
- จัดการ: ตัดแต่งผลไม่ให้ติดกันเป็นกลุ่ม (บท ดูแลดอกและผล) ตรวจผลทุกสัปดาห์ เขี่ยหนอนออกเมื่อพบน้อย เก็บผลที่ถูกทำลายและผลร่วงออกจากสวน
หนอนเจาะเมล็ดทุเรียน
- ความสำคัญ: พบในภาคใต้ หนอนเข้าไปกินเมล็ดในผล ผิวผลภายนอกอาจไม่เห็นร่องรอยชัด เป็นแมลงที่ประเทศผู้นำเข้าเฝ้าระวัง หน่วยงานรัฐจึงมีมาตรการตั้งแต่สวนจนถึงโรงคัดบรรจุ
- จัดการ: ปฏิบัติตามมาตรการของกรมวิชาการเกษตรในพื้นที่ เก็บผลร่วงและผลที่ถูกทำลายออกไปทำลาย ไม่ทิ้งไว้ในสวน และแจ้งเจ้าหน้าที่เมื่อพบ
ศัตรูอื่น
- ด้วงหนวดยาวเจาะลำต้น หนอนเจาะเปลือกและเนื้อไม้ เห็นขุยไม้ที่โคนต้นหรือกิ่ง ตรวจและเขี่ยหนอนออก ทาแผล
- หนูและกระรอก กัดกินผลใกล้แก่ ใช้กับดักและแผ่นกันที่ลำต้น
แหล่งอ้างอิง
- กรมวิชาการเกษตร (2562). แมลง-ไร ศัตรูทุเรียน (สำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืช).
- กรมวิชาการเกษตร. การคัดเลือกสารป้องกันกำจัดเพลี้ยไก่แจ้ทุเรียน Allocaridara malayensis.
- กรมวิชาการเกษตร (สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 2). ข้อมูลเตือนการระบาดศัตรูทุเรียนรายเดือน.