บทที่ 8 · ช่วงที่ 3 ดูแล
แต่งหน่อกล้วย: ไว้หน่อตามกี่หน่อ ตัดหน่อเมื่อไหร่ และตัดใบแบบไหน
ทำไมต้องแต่งหน่อ ไว้หน่อตามกี่หน่อต่อกอ เลือกหน่อไหน ตัดหน่อส่วนเกินอย่างไรไม่ให้แตกใหม่ และตัดใบแห้งใบเป็นโรค
สรุปสั้น
- กอกล้วยแตกหน่อได้หลายหน่อ ถ้าปล่อยไว้ หน่อจะแย่งอาหารต้นแม่ เครือเล็ก และกอเบียดจนดูแลไม่ได้
- ไว้ต้นแม่ 1 ต้น กับหน่อตาม 1 หน่อ (บางสวนไว้ 2) ที่เหลือตัดทิ้งเป็นระยะ ส่วนกล้วยน้ำว้าปลูกห่าง บางพื้นที่ไว้ได้ถึง 4 ต้นต่อกอ [2]
- ตัดใบแห้ง ใบหักพับ และใบที่เป็นโรค แต่อย่าตัดใบเขียวดีออก ต้นต้องใช้ใบเลี้ยงเครือ
ทำไมต้องแต่งหน่อ
หน่อที่แตกออกมาทุกหน่อดึงอาหารจากเหง้าเดียวกับต้นแม่ ยิ่งมีหน่อมาก ต้นแม่ยิ่งได้อาหารน้อย แทงปลีช้าและเครือเล็ก การแต่งหน่อทำให้ ต้นแม่ได้อาหารเต็มที่ และหน่อตามที่เลือกไว้โตเป็นรุ่นต่อไปที่แข็งแรง ออกเครือต่อจากต้นแม่เป็นจังหวะ
ไว้หน่อไหน ตัดเมื่อไหร่
- ช่วงสร้างต้น ตัดหน่อทุกหน่อที่แตกออกมา ปล่อยให้ต้นแม่โตเต็มที่ หลังปลูกราว 5–6 เดือนจะมีหน่อขึ้นพร้อมกัน 4–5 หน่อ ถ้าไม่ตัดจะแย่งอาหารจนเครือเล็ก [1]
- เลือกหน่อตาม เมื่อต้นแม่อายุราวครึ่งทางก่อนแทงปลี เลือกหน่อดาบที่แข็งแรง 1 หน่อ อยู่ด้านที่ไม่เบียดแถวข้าง ๆ
- ตัดหน่ออื่นต่อไปเรื่อย ๆ ทุก 1–2 เดือน
- ตัดให้หน่อไม่แตกซ้ำ ตัดหน่อชิดดิน แล้วคว้านหรือกดจุดเจริญตรงกลางหน่อให้เสีย ถ้าตัดแค่ด้านบน หน่อจะแตกยอดขึ้นมาใหม่
หน่อที่ตัดออกและเป็นหน่อดาบที่ดี ใช้เป็นหน่อพันธุ์ปลูกแปลงใหม่ได้ ถ้าแปลงนี้ไม่มีโรค (บท หน่อพันธุ์และต้นเนื้อเยื่อ)
ตัดใบ
- ตัดใบแห้งและใบหักพับ ที่ห้อยลงมาตามลำต้น ช่วยให้ลมผ่าน ลดที่หลบซ่อนของแมลง
- ตัดใบที่เป็นโรคใบจุดหนัก นำออกหรือวางไว้ระหว่างแถวให้ย่อยสลาย ลดแหล่งเชื้อ (บท โรคกล้วย)
- ตัดใบที่เสียดสีเครือ ใบที่ถูกับผลทำให้ผิวกล้วยเป็นแผล
- อย่าตัดใบเขียวดี ต้นที่มีเครือต้องมีใบเขียวพอเลี้ยงผลจนแก่ ใบน้อยเกินไปผลเล็กและแก่ไม่เต็มที่
ใบและกาบที่ตัดออก วางคลุมดินระหว่างแถว ช่วยเก็บความชื้นและคืนโพแทสเซียมให้ดิน (บท น้ำ วัสดุคลุม และวัชพืช) ยกเว้นต้นที่เป็นโรคตายพราย ห้ามนำไปคลุมดินที่อื่น (บท โรคตายพราย)
แหล่งอ้างอิง
- สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดพิษณุโลก (2567). ข้อมูลรายสินค้าจังหวัดพิษณุโลก ปี 2567: กล้วยน้ำว้ามะลิอ่อง. กันยายน 2567. opsmoac.go.th ↗
- สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดสุโขทัย. เอกสารข้อมูล “กล้วยน้ำว้า” จังหวัดสุโขทัย. opsmoac.go.th ↗
- Robinson, J.C. & Galán Saúco, V. (2010). Bananas and Plantains (2nd ed.). CABI.