บทที่ 2 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
พื้นที่แบบไหนปลูกกล้วยได้ดี: ดิน น้ำ ลม และการระบายน้ำ
กล้วยต้องการดินแบบไหน ทำไมต้องมีน้ำตลอดปีแต่ห้ามน้ำขัง ลมแรงทำให้ต้นหักอย่างไร และค่าดินที่ควรตรวจก่อนปลูก
สรุปสั้น
- กล้วยต้องการดินร่วนลึก มีอินทรียวัตถุสูง ชื้นสม่ำเสมอ แต่ระบายน้ำดี น้ำขังนานรากเน่าและต้นล้ม
- กล้วยใบใหญ่ คายน้ำมาก ต้องมีแหล่งน้ำในหน้าแล้ง ขาดน้ำแล้วเครือเล็ก
- ลมแรงทำให้ใบฉีกและต้นหักโค่นช่วงมีเครือ ควรมีแนวกันลม
ดินแบบไหนดี
| เรื่อง | ที่เหมาะ | ถ้าไม่ได้ตามนี้ |
|---|---|---|
| การระบายน้ำ | น้ำไม่ขังเกิน 1–2 วันหลังฝนตกหนัก | ยกร่องหรือขุดร่องระบายน้ำก่อนปลูก |
| เนื้อดินและความลึก | ดินร่วน ร่วนปนทราย หน้าดินลึก | ดินตื้นหรือมีชั้นดาน รากลงไม่ได้ ต้นล้มง่าย |
| ความเป็นกรดด่าง (pH) | กรดเล็กน้อยถึงเป็นกลาง | ดินเปรี้ยวจัดปรับด้วยปูนตามผลวิเคราะห์ดิน |
| อินทรียวัตถุ | สูง | ใส่ปุ๋ยอินทรีย์รองก้นหลุม และคลุมดินด้วยใบและต้นกล้วยที่ตัดทิ้ง (บท น้ำ วัสดุคลุม และวัชพืช) |
ส่งตัวอย่างดินเข้าตรวจวิเคราะห์ได้ที่ iLab (ilab.work) ดูวิธีเก็บตัวอย่างให้ถูกต้องได้ที่ วิธีเก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ หรือสอบถามสถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัดของกรมพัฒนาที่ดิน เมื่อได้ผลแล้วนำค่า pH อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม มาใช้เลือกสูตรและอัตราปุ๋ยในคู่มือเล่มนี้
ประวัติแปลงสำคัญ
เชื้อโรคตายพรายอยู่ในดินได้หลายปีแม้ไม่มีต้นกล้วย ก่อนปลูก ถามเจ้าของเดิมหรือเพื่อนบ้านว่าแปลงนี้เคยปลูกกล้วยแล้วต้นเหี่ยวตายเป็นกอหรือไม่ ถ้าเคย ไม่ควรปลูกพันธุ์ที่อ่อนแอต่อโรคซ้ำในแปลงนั้น (บท โรคตายพราย) และไม่ควรขนดินหรือหน่อจากแปลงที่เป็นโรคมาใช้
แหล่งน้ำ
กล้วยใช้น้ำมากเพราะใบใหญ่และคายน้ำตลอดวัน ในพื้นที่ที่แล้งเกิน 2–3 เดือน ต้องมีน้ำให้ตลอดหน้าแล้ง ถ้าขาดน้ำช่วงสร้างต้นหรือก่อนแทงปลี ต้นจะชะงัก แทงปลีช้า และเครือเล็ก (บท น้ำ วัสดุคลุม และวัชพืช)
ลม
ใบกล้วยฉีกตามเส้นใบได้ง่ายเมื่อโดนลม ใบที่ฉีกมากสังเคราะห์แสงได้น้อยลง และต้นที่มีเครือหนักหักโค่นได้ในพายุ ปลูกไม้กันลมรอบแปลง เลือกพื้นที่ที่มีสิ่งบังลมธรรมชาติ และเตรียมไม้ค้ำสำหรับต้นที่มีเครือ (บท ดูแลเครือ ตัดปลี ห่อเครือ)
แหล่งอ้างอิง
- สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดสุโขทัย. เอกสารข้อมูล “กล้วยน้ำว้า” จังหวัดสุโขทัย. opsmoac.go.th ↗
- Robinson, J.C. & Galán Saúco, V. (2010). Bananas and Plantains (2nd ed.). CABI.