บทที่ 10 · ช่วงที่ 3 ดูแล
ปุ๋ยกล้วยตามระยะ: รองก้นหลุม ช่วงสร้างต้น ก่อนแทงปลี และช่วงเครือ
ใส่ปุ๋ยกล้วยสูตรอะไรในแต่ละระยะ ทำไมกล้วยต้องการโพแทสเซียมมาก แบ่งใส่กี่ครั้ง ปุ๋ยอินทรีย์ และอาการขาดธาตุที่พบบ่อย
สรุปสั้น
- กล้วยต้องการ โพแทสเซียม มากที่สุดในบรรดาธาตุหลัก รองลงมาคือไนโตรเจน ส่วนฟอสฟอรัสต้องการน้อยกว่า
- ช่วงสร้างต้นใช้สูตรเสมอหรือไนโตรเจนค่อนข้างสูง ก่อนแทงปลีถึงช่วงเครือเปลี่ยนเป็นโพแทสเซียมสูง
- แบ่งใส่หลายครั้ง เช่น ที่อายุ 1 3 5 และ 7 เดือน [1] ไม่ใส่ครั้งเดียวมาก ๆ ปุ๋ยจะถูกชะไปก่อนต้นใช้
ปุ๋ยตามระยะ
| เมื่อไหร่ | กล้วยหอม (สศก. พิษณุโลก) [1] | กล้วยน้ำว้า (สศก. สุโขทัย) [2] |
|---|---|---|
| รองก้นหลุม | ดินผสมปุ๋ยอินทรีย์ 5 กก.ต่อหลุม | ปุ๋ยคอก 2–3 กก. + ยูเรีย 50–100 กรัมต่อหลุม |
| 1–3 เดือนหลังปลูก | 20-10-10 หรือ 15-15-15 ราว 125–250 กรัมต่อต้น ใส่ที่อายุ 1 และ 3 เดือน | ปุ๋ยคอก 2–3 กก. + 15-15-15 ราว 100–200 กรัมต่อหลุม |
| เดือนที่ 5 และ 7 (ก่อนแทงปลี) | 13-13-21 ราว 125–250 กรัมต่อต้นต่อครั้ง | 12-24-24 ราว 100–200 กรัมต่อหลุม |
| ทุกปี | ปุ๋ยอินทรีย์ปีละ 1–2 ครั้ง [1] | |
ส่งตัวอย่างดินเข้าตรวจวิเคราะห์ได้ที่ iLab (ilab.work) ดูวิธีเก็บตัวอย่างให้ถูกต้องได้ที่ วิธีเก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ หรือสอบถามสถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัดของกรมพัฒนาที่ดิน เมื่อได้ผลแล้วนำค่า pH อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม มาใช้เลือกสูตรและอัตราปุ๋ยในคู่มือเล่มนี้
ใส่อย่างไร
- โรยเป็นวงรอบกอ ห่างจากโคนเล็กน้อย ซึ่งเป็นที่รากหาอาหาร ไม่กองชิดลำต้น
- ใส่ตอนดินชื้น แล้วรดน้ำตาม หรือใส่ก่อนฝน
- รุ่นหน่อตาม ใส่ปุ๋ยรอบกอต่อเนื่อง ต้นแม่และหน่อตามใช้ปุ๋ยจากดินบริเวณเดียวกัน
ปุ๋ยอินทรีย์และการคืนใบ
กล้วยตอบสนองต่ออินทรียวัตถุได้ดีมาก ใส่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักที่ย่อยดีแล้วรอบกอปีละ 1–2 ครั้ง [1] และวางใบกับลำต้นเทียมที่ตัดออกคลุมดินระหว่างแถว ส่วนเหล่านี้มีโพแทสเซียมอยู่มาก เมื่อย่อยสลายจะคืนธาตุกลับสู่ดิน ลดปุ๋ยเคมีที่ต้องซื้อได้ ยกเว้นต้นที่เป็นโรคตายพราย (บท โรคตายพราย)
อาการขาดธาตุที่พบบ่อย
| อาการ | มักเกิดจาก |
|---|---|
| ใบแก่เหลืองส้มและแห้งจากขอบใบเร็ว ใบหักพับกลางใบ เครือเล็ก | ขาดโพแทสเซียม |
| ใบซีดเหลืองทั้งต้น ใบเล็ก ต้นโตช้า | ขาดไนโตรเจน |
| ใบแก่เหลืองระหว่างขอบใบกับเส้นกลางใบ กลางใบยังเขียว | ขาดแมกนีเซียม พบในดินทรายเปรี้ยว |
ปุ๋ยทางใบ: เสริม ไม่ใช่แทน
ใบกล้วยใหญ่ มีผิวมันจึงต้องใช้สารจับใบ ปุ๋ยทางใบเหมาะกับช่วงสร้างต้นและช่วงเครือโตที่ต้องการโพแทสเซียมมาก ใช้เสริมปุ๋ยทางดินเท่านั้น
แหล่งอ้างอิง
- สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดพิษณุโลก (2567). ข้อมูลรายสินค้าจังหวัดพิษณุโลก ปี 2567: กล้วยน้ำว้ามะลิอ่อง. กันยายน 2567. opsmoac.go.th ↗
- สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดสุโขทัย. เอกสารข้อมูล “กล้วยน้ำว้า” จังหวัดสุโขทัย. opsmoac.go.th ↗
- Robinson, J.C. & Galán Saúco, V. (2010). Bananas and Plantains (2nd ed.). CABI.