ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 6 · ช่วงที่ 2 ปลูก

เลือกหน่อกล้วย: หน่อดาบ หน่อน้ำ ต้นเนื้อเยื่อ และวิธีเตรียมหน่อไม่ให้พาโรคมา

หน่อดาบกับหน่อน้ำต่างกันอย่างไร ต้นเนื้อเยื่อดีกว่าตรงไหน วิธีขุดและแต่งหน่อ และทำไมหน่อจากกอที่เป็นโรคตายพรายห้ามใช้

ทำเมื่อไหร่: ก่อนปลูก 1–2 สัปดาห์ ปรับปรุงล่าสุด · ตรวจแหล่งอ้างอิง · ดูแหล่งอ้างอิง

สรุปสั้น

  • ใช้ หน่อดาบ ใบแคบเรียวคล้ายดาบ โคนอวบใหญ่ ไม่ใช้ หน่อน้ำ ที่ใบกว้างตั้งแต่ยังเล็ก ซึ่งต้นอ่อนแอและให้เครือเล็ก
  • ต้นเนื้อเยื่อ ปลอดโรคตายพรายและไส้เดือนฝอย ขนาดเท่ากัน ออกเครือพร้อมกัน แต่ต้องดูแลช่วงแรกมากกว่า
  • ห้ามใช้หน่อจากกอหรือแปลงที่เคยมีต้นเหี่ยวตายจากตายพราย

หน่อแบบไหน

แบบลักษณะใช้ปลูกไหม
หน่อดาบใบแคบเรียว โคนอวบ เหง้าใหญ่ ต่อกับต้นแม่แน่นใช้ ดีที่สุดในบรรดาหน่อ
หน่อน้ำใบกว้างตั้งแต่ต้นยังเล็ก โคนเล็ก เหง้าเล็กไม่ควรใช้ ต้นอ่อนแอ เครือเล็ก
เหง้า (หัวพันธุ์)เหง้าของต้นที่ตัดเครือแล้ว ผ่าเป็นชิ้นให้มีตาใช้ได้เมื่อหน่อหายาก แต่โตช้ากว่าหน่อ
ต้นเนื้อเยื่อต้นอ่อนจากห้องปฏิบัติการ ผ่านการอนุบาลในถุงใช้ ปลอดโรค ขนาดเท่ากัน

เลือกและเตรียมหน่อดาบ

  1. เลือกกอแม่ จากแปลงที่ต้นแข็งแรง เครือดก ตรงพันธุ์ และไม่เคยมีต้นเหี่ยวตายเป็นกอ (บท โรคตายพราย)
  2. เลือกหน่อ หน่อดาบสูงราวเข่าถึงเอว โคนอวบ ไม่มีรอยเจาะของด้วงงวง
  3. ขุดแยก ใช้เสียมคมตัดตรงรอยต่อกับต้นแม่ ให้ได้เหง้าติดมาเต็ม ไม่ให้เหง้าช้ำ
  4. แต่งหน่อ ตัดรากเก่าออก ปอกผิวเหง้าที่มีดินติดออกบาง ๆ ถ้าเห็นรูหรือรอยดำในเหง้าจากด้วงงวงหรือไส้เดือนฝอย ปอกจนถึงเนื้อขาว ถ้าเสียมากทิ้งหน่อนั้น (บท แมลงศัตรูกล้วย)
  5. ตัดใบ ให้เหลือแต่ใบอ่อนหรือตัดลำต้นเทียมให้สั้นลง ลดการคายน้ำ แล้วผึ่งในที่ร่มก่อนปลูก ไม่ควรเก็บไว้นาน

ต้นเนื้อเยื่อ

  • ข้อดี ปลอดโรคตายพราย ไส้เดือนฝอย และด้วงงวงตั้งแต่ต้น ต้นขนาดเท่ากัน ออกเครือใกล้กัน จัดการง่าย เหมาะกับแปลงใหญ่และพันธุ์ที่อ่อนแอต่อโรคอย่างหอมทอง
  • ข้อควรระวัง ต้นเล็กและบอบบางกว่าหน่อ ช่วงแรกต้องการน้ำสม่ำเสมอและบังแดดจัด ซื้อจากผู้ผลิตที่เชื่อถือได้ ต้นเนื้อเยื่อบางล็อตอาจกลายพันธุ์ ต้นที่โตผิดรูปให้ถอนทิ้ง
หน่อพาโรคได้แม้ดูปกติ

เชื้อตายพรายอยู่ในท่อน้ำของเหง้าและหน่อได้โดยที่หน่อยังไม่แสดงอาการ ถ้าหน่อมาจากแปลงที่เคยมีโรค ปลูกแล้วจะพาโรคเข้าแปลงใหม่ และแก้ไม่ได้อีกหลายปี

แหล่งอ้างอิง

  1. สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดพิษณุโลก (2567). ข้อมูลรายสินค้าจังหวัดพิษณุโลก ปี 2567: กล้วยน้ำว้ามะลิอ่อง. กันยายน 2567. opsmoac.go.th ↗
  2. Robinson, J.C. & Galán Saúco, V. (2010). Bananas and Plantains (2nd ed.). CABI.