ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 14 · ช่วงที่ 4 แก้ปัญหาในแปลง

แมลงศัตรูแตงโม: เพลี้ยไฟ ด้วงเต่าแตง แมลงวันแตง เพลี้ยอ่อน ไรแดง หนอนชอนใบ

อาการที่เกิดจากเพลี้ยไฟ ด้วงเต่าแตง แมลงวันแตง เพลี้ยอ่อน ไรแดง และหนอนชอนใบในแปลงแตงโม ช่วงที่ระบาด และการจัดการ

ทำเมื่อไหร่: ตรวจแปลงทุกสัปดาห์ ปรับปรุงล่าสุด · ตรวจแหล่งอ้างอิง · ดูแหล่งอ้างอิง

สรุปสั้น

  • เพลี้ยไฟ คือศัตรูอันดับหนึ่ง ทั้งดูดใบยอดและพาไวรัส ต้องคุมตั้งแต่ต้นเล็ก
  • ด้วงเต่าแตง กินใบต้นเล็กได้หมดในไม่กี่วัน ช่วงสัปดาห์แรกหลังปลูกต้องตรวจบ่อย
  • แมลงวันแตง ต่อยผลอ่อน ทำให้ผลเน่าหรือผิวเป็นแผล

เพลี้ยไฟ

เพลี้ยไฟดูดน้ำเลี้ยงยอดอ่อนและใต้ใบอ่อน ใบไม่ขยาย ยอดหดสั้นชี้ตั้ง ชาวบ้านเรียก “โรคยอดตั้ง” หรือ “ไอ้โต้ง” ระบาดมากในฤดูแล้งความชื้นต่ำ เอกสารของกรมส่งเสริมการเกษตรแนะนำให้ปลูกมะระจีนขึ้นค้างล้อมแปลงเป็นแนวกันชนช่วยลดการระบาด [1]

  • อาการ: ยอดอ่อนหงิก ใบเล็ก ขอบใบไหม้ ใต้ใบเป็นมันวาวสีเงินหรือน้ำตาล ยอดชะงัก ผลอ่อนผิวลาย และพาไวรัส (บท โรคไวรัสใบด่าง)
  • ช่วงระบาด: อากาศร้อนแห้ง ตั้งแต่ต้นเล็กจนออกดอก
  • ตรวจ: เคาะยอดลงบนกระดาษขาว หรือใช้กับดักกาวเหนียวสีฟ้า
  • จัดการ: กล้าจากมุ้งกันแมลง กำจัดวัชพืชรอบแปลง ให้น้ำให้ต้นไม่เครียด และเมื่อพบมาก ใช้สารที่ขึ้นทะเบียนกับแตงโมและเพลี้ยไฟ ตามฉลาก สลับกลุ่มสารทุกรอบ เพลี้ยไฟดื้อสารเร็ว

ด้วงเต่าแตง

ด้วงเต่าแตงตัวยาวราว 1 ซม. ปีกสีเหลืองปนส้ม กัดกินใบอ่อนขาดเป็นวง ๆ และเป็นพาหะนำเชื้อแบคทีเรียโรคเถาเหี่ยวมาสู่แตงโม จึงต้องป้องกันตั้งแต่ระยะทอดยอด [1]

  • ลักษณะ: ด้วงตัวเล็กสีส้มหรือสีเหลือง บางชนิดสีดำ บินหนีเร็วเมื่อเข้าใกล้
  • อาการ: ใบเป็นรูหรือแหว่งเป็นวง ต้นเล็กถูกกินจนเหลือแต่ก้าน ตัวหนอนในดินกัดราก
  • จัดการ: ตรวจทุกวันในสัปดาห์แรกหลังปลูก ใช้มุ้งหรือผ้าคลุมต้นเล็กช่วงแรก เก็บตัวด้วงตอนเช้าที่ยังบินช้า ถ้าระบาดมากใช้สารที่ขึ้นทะเบียนกับแตงโมตามฉลาก

แมลงวันแตง

  • อาการ: ผลอ่อนมีจุดที่ถูกต่อยวางไข่ มีน้ำใสหรือยางไหล หนอนในผลทำให้ผลเน่า ผลที่โตแล้วเป็นแผลแข็งที่ผิว
  • จัดการ: เก็บผลที่ถูกทำลายไปฝังหรือทำลาย ใช้กับดักล่อแมลงวันแตงเพศผู้รอบแปลง และสวมถุงผลอ่อนในแปลงขนาดเล็ก

แมลงอื่น

แมลงอาการจัดการ
เพลี้ยอ่อนกลุ่มแมลงใต้ใบยอด ใบหงิก พาไวรัสตรวจใต้ใบ ถอนต้นเป็นไวรัส คุมมด
ไรแดงใบเป็นจุดประสีขาวซีด มีใยบาง ๆ ใต้ใบ ระบาดในหน้าแล้งตรวจใต้ใบช่วงแล้งร้อน
หนอนชอนใบทางเดินสีขาวคดเคี้ยวบนใบเด็ดใบที่เป็นมากออก ส่วนใหญ่ไม่รุนแรง
หนอนกระทู้ หนอนกินใบใบแหว่ง ต้นเล็กถูกกัดโคนตรวจตอนเย็นและเช้า เก็บตัวหนอน
ใช้สารอย่างระวัง

แตงโมอายุสั้นและเก็บเกี่ยวเร็ว ต้องดูระยะห่างก่อนเก็บเกี่ยวบนฉลากทุกครั้ง งดพ่นตอนเช้าช่วงดอกบานเพื่อรักษาผึ้ง และใช้เฉพาะสารที่ขึ้นทะเบียนกับแตงโม

แหล่งอ้างอิง

  1. เฉลิมเกียรติ โภคาวัฒนา และเกตุอร ราชบุตร. การปลูกแตงโม (เอกสารเผยแพร่ของกรมส่งเสริมการเกษตร จัดทำฉบับอิเล็กทรอนิกส์โดยสำนักส่งเสริมและฝึกอบรม มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์). opsmoac.go.th ↗
  2. Keinath, A.P., Wintermantel, W.M. & Zitter, T.A. (Eds.) (2017). Compendium of Cucurbit Diseases and Pests (2nd ed.). APS Press.