ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 9 · ช่วงที่ 3 ดูแล

ผสมเกสรแตงโม: ดอกตัวผู้ดอกตัวเมีย ช่วยผสมตอนเช้า ติดป้ายวันที่ และสาเหตุที่ไม่ติดผล

แยกดอกตัวผู้ดอกตัวเมียอย่างไร ทำไมควรช่วยผสมเกสรด้วยมือตอนเช้า ติดป้ายวันผสมเพื่อนับวันเก็บ และทำไมผลไม่ติดหรือผลบิดเบี้ยว

ทำเมื่อไหร่: ราว 25–40 วันหลังปลูก ปรับปรุงล่าสุด · ตรวจแหล่งอ้างอิง · ดูแหล่งอ้างอิง

สรุปสั้น

  • ดอกตัวเมียมีผลเล็ก ๆ อยู่ใต้กลีบดอก ดอกตัวผู้ไม่มี ดอกบานตอนเช้าและบานเพียงวันเดียว
  • ช่วยผสมเกสรด้วยมือตอนเช้า ราว 6–10 โมงในวันที่ดอกบาน [1] ได้ผลติดแน่นอนกว่ารอผึ้งอย่างเดียว
  • ติดป้ายหรือเชือกสีที่ผลตามวันที่ผสม แล้วนับวันเก็บจากป้ายนี้ เป็นวิธีที่แม่นที่สุด

ดอกตัวผู้ ดอกตัวเมีย

  • ดอกตัวผู้ ก้านดอกเรียวยาว ไม่มีผลใต้กลีบดอก มีจำนวนมากและบานก่อน
  • ดอกตัวเมีย มีกระเปาะรูปผลเล็ก ๆ อยู่ใต้กลีบดอก จำนวนน้อยกว่า ออกห่าง ๆ ตามข้อของเถา
  • ดอกบานตอนเช้า เกสรพร้อมผสมช่วงเช้า พอบ่ายดอกเริ่มหุบ และไม่บานอีก

ช่วยผสมเกสรด้วยมือ

  1. ทำตอนเช้า ราว 6–10 โมง ในวันที่ดอกตัวเมียบาน และเกสรแห้ง ไม่เปียกน้ำค้างหรือฝน
  2. เด็ดดอกตัวผู้ที่บานวันเดียวกัน ลอกกลีบออกให้เหลือเกสรตัวผู้
  3. แตะเกสรตัวผู้ให้ทั่วยอดเกสรตัวเมีย เด็ดดอกตัวผู้ที่บาน ปลิดกลีบเหลืองออก แล้วคว่ำลงแตะเกสรตัวเมียให้ทั่ว ชาวบ้านเรียกว่า “การต่อดอก” หลัง 10 โมงดอกตัวเมียจะหุบและไม่รับการผสม [1]
  4. ติดป้ายวันที่ ผูกเชือกสีหรือป้ายที่ข้อใกล้ผล ใช้สีต่างกันในแต่ละวัน จะรู้วันเก็บได้แม่นยำ (บท เก็บเกี่ยว คัดขนาด และขาย)

ถ้าแปลงใหญ่ การวางรังผึ้งหรือรักษาผึ้งในพื้นที่ช่วยการผสมได้มาก งดพ่นสารฆ่าแมลงตอนเช้าช่วงดอกบาน

ทำไมผลไม่ติดหรือผลบิด

อาการสาเหตุที่พบบ่อยแก้อย่างไร
ดอกตัวเมียเหลืองและร่วงไม่ได้รับเกสร ฝนตกตอนเช้า ผึ้งน้อยช่วยผสมด้วยมือ ผสมใหม่กับดอกถัดไป
ผลบิด ปลายผลเล็กเกสรติดไม่ทั่วยอดเกสรตัวเมียแตะเกสรให้ทั่ว คัดผลบิดออกตั้งแต่เล็ก
ไม่มีดอกตัวเมียเลยไนโตรเจนมากเกิน ต้นบ้าใบ หรืออากาศร้อนจัดลดปุ๋ยไนโตรเจน (บท ปุ๋ยแตงโมตามระยะ)
ผลอ่อนเหี่ยวดำแมลงวันแตงต่อยผลอ่อน หรือโรคบท แมลงศัตรูแตงโม และ โรคแตงโม

แหล่งอ้างอิง

  1. เฉลิมเกียรติ โภคาวัฒนา และเกตุอร ราชบุตร. การปลูกแตงโม (เอกสารเผยแพร่ของกรมส่งเสริมการเกษตร จัดทำฉบับอิเล็กทรอนิกส์โดยสำนักส่งเสริมและฝึกอบรม มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์). opsmoac.go.th ↗
  2. Maynard, D.N. (Ed.) (2001). Watermelons: Characteristics, Production, and Marketing. ASHS Press.