บทที่ 1 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
รู้จักแตงโม: ระยะการเจริญเติบโต ดอกตัวผู้ดอกตัวเมีย และผลผลิตมาจากไหน
แตงโมโตอย่างไรตั้งแต่เมล็ดจนเก็บผล ดอกตัวผู้กับดอกตัวเมียต่างกันอย่างไร ทำไมต้องไว้ผลน้อย และปัญหาหลักของการปลูกแตงโมในไทย
สรุปสั้น
- แตงโมอายุสั้น พันธุ์ผลเล็กอย่างชูการ์เบบี้เก็บได้ราว 65 วัน พันธุ์ผลใหญ่อย่างชาร์ลสตันเกรย์ราว 85 วันนับจากงอก [1] ทุกงานต้องตรงเวลา พลาดสัปดาห์เดียวก็มีผลต่อทั้งรุ่น
- ดอกตัวผู้กับดอกตัวเมียอยู่แยกกันบนต้นเดียว ผลเกิดจากดอกตัวเมียที่ได้รับเกสร การผสมเกสรและการเลือกผลที่ไว้จึงกำหนดผลผลิต
- ปัญหาที่ทำให้ขาดทุนมากที่สุดคือ โรคไวรัสจากเพลี้ยไฟ โรคในดินจากการปลูกซ้ำที่ และราน้ำค้างในหน้าฝน
แตงโมโตอย่างไร
แตงโม (Citrullus lanatus) อยู่ในวงศ์แตง (Cucurbitaceae) เป็นพืชเถาเลื้อยบนดิน รากแผ่กว้างแต่ไม่ลึก ชอบอากาศร้อนแห้ง แดดจัด ต้นออกดอกตัวผู้ก่อน แล้วจึงมีดอกตัวเมียซึ่งมีผลเล็ก ๆ อยู่ใต้กลีบดอก ดอกบานตอนเช้าและบานเพียงวันเดียว
ระยะการเจริญเติบโต
| ระยะ | อายุโดยประมาณหลังปลูก | ต้นทำอะไร | งานสำคัญ |
|---|---|---|---|
| ตั้งตัว | สัปดาห์ที่ 1–2 | สร้างราก ใบจริงไม่กี่ใบ | น้ำสม่ำเสมอ กันด้วงเต่าแตงและเพลี้ยไฟ |
| เถาเลื้อย | ราววันที่ 15–30 | เถายาวเร็ว แตกแขนง | จัดเถา ตัดแขนง ใส่ปุ๋ย (บท จัดเถา ตัดแขนง และไว้ผล) |
| ดอกและติดผล | ราววันที่ 25–40 | ดอกตัวเมียบาน ผสมเกสร | ช่วยผสม ติดป้ายวันที่ (บท ดอก ผสมเกสร และติดผล) |
| ผลขยาย | ราว 35–45 วันหลังดอกบาน [1] | ผลโตเร็ว สะสมน้ำตาล | น้ำ ปุ๋ยโพแทสเซียม กลับผล |
| เก็บเกี่ยว | ราววันที่ 65–85 ตามพันธุ์ [1] | ผลแก่ | ลดน้ำ นับวัน เก็บ (บท เก็บเกี่ยว คัดขนาด และขาย) |
ผลผลิตต่อไร่มาจากไหน
วิธีใช้คู่มือเล่มนี้
- ก่อนปลูก อ่าน ดินและพื้นที่ และ พันธุ์แตงโม แล้วเลือกปฏิทิน ปฏิทินแตงโมหลังนา หรือ ปฏิทินแตงโมฤดูฝน
- เตรียมกล้าและแปลง อ่าน เพาะกล้าแตงโม และ เตรียมแปลงและปลูก
- ระหว่างปลูก ใช้ปฏิทินเป็นตัวเตือน คู่กับ จัดเถา ตัดแขนง และไว้ผล ดอก ผสมเกสร และติดผล ปุ๋ยแตงโมตามระยะ และ น้ำ วัสดุคลุม และวัชพืช
- เมื่อเห็นอาการผิดปกติ เทียบกับ โรคไวรัสใบด่าง โรคแตงโม และ แมลงศัตรูแตงโม
- ก่อนเก็บ อ่าน เก็บเกี่ยว คัดขนาด และขาย แล้วสรุปตัวเลขใน ต้นทุนและกำไร
แหล่งอ้างอิง
- เฉลิมเกียรติ โภคาวัฒนา และเกตุอร ราชบุตร. การปลูกแตงโม (เอกสารเผยแพร่ของกรมส่งเสริมการเกษตร จัดทำฉบับอิเล็กทรอนิกส์โดยสำนักส่งเสริมและฝึกอบรม มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์). opsmoac.go.th ↗
- Maynard, D.N. (Ed.) (2001). Watermelons: Characteristics, Production, and Marketing. ASHS Press.