ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 9 · ช่วงที่ 4 แก้ปัญหาในแปลง

โรคถั่วลิสง: โคนเน่า ลำต้นเน่า ราสนิม ใบจุดสีดำ และยอดไหม้ อาการและการป้องกัน

โรคโคนเน่า โรคลำต้นเน่าขาว โรคราสนิม โรคใบจุดสีดำ และโรคยอดไหม้ที่มีเพลี้ยไฟเป็นพาหะ มีอาการอย่างไร ป้องกันและกำจัดอย่างไร

ทำเมื่อไหร่: ต้นกล้าและช่วงฝน ปรับปรุงล่าสุด · ตรวจแหล่งอ้างอิง · ดูแหล่งอ้างอิง

สรุปสั้น

  • โรคที่เอกสารกรมวิชาการเกษตรระบุ 5 โรค: โคนเน่า (เมล็ดกล้า) ลำต้นเน่าขาว ราสนิม ใบจุดสีดำ และยอดไหม้ [1]
  • โรคโคนเน่าระบาดรุนแรงตอนต้นกล้าอายุ 7–28 วัน กันด้วยการคลุกเมล็ดก่อนปลูก [1]
  • ฝนชุกเสี่ยงโรคลำต้นเน่าและราสนิม: ไม่ให้น้ำท่วมขัง หมุนเวียนพืช [1]
โรคอาการป้องกันกำจัด
โคนเน่า หรือโคนเน่าขาดต้นเหี่ยวเหลือง ยุบตัว โคนต้นเป็นแผลสีน้ำตาล ระบาดรุนแรงตอนต้นกล้า อายุ 7–28 วันคลุกเมล็ดก่อนปลูกด้วยสารไอโปรไดโอน 50% ดับเบิลยูพี 3–5 กรัมต่อเมล็ด 1 กก.
ลำต้นเน่า หรือโคนเน่าขาวยอด กิ่ง และลำต้นเหี่ยวยุบเป็นท่อนๆ พบแผลเน่าส่วนที่สัมผัสผิวดิน มีเส้นใยสีขาว พบระบาดมากในฤดูฝนถอนต้นแสดงอาการเผาทำลาย ไม่ให้น้ำท่วมขังแปลงช่วงติดฝักถึงเก็บเกี่ยว ปลูกพืชหมุนเวียนที่ไม่ใช่พืชตระกูลถั่ว เช่น ข้าวฟ่าง พ่นเมตาแลกซิล+แมนโคเซบ (8%+64%) 15–20 กรัม หรือไอโปรไดโอน 50% ดับเบิลยูพี 40 กรัม ต่อน้ำ 20 ลิตร
ราสนิมตุ่มสีน้ำตาลถึงน้ำตาลเข้ม กระจายทั่วใบ คล้ายสนิมเหล็ก จำนวนมาก ระบาดรุนแรงในฤดูฝนพ่นคลอโรทาโลนิล 75% ดับเบิลยูพี 40 กรัม หรือแมนโคเซบ 80% ดับเบิลยูพี 30–40 กรัม หรือมาเนบ 80% ดับเบิลยูพี 20 กรัม ต่อน้ำ 20 ลิตร
ใบจุดสีดำแผลเป็นจุดสีดำ เริ่มจากใบล่าง ถ้ารุนแรงใบเหลือง ขอบใบบิดเบี้ยว ไหม้แห้งดำ ร่วงก่อนกำหนดพ่นแมนโคเซบ 80% ดับเบิลยูพี 20–30 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร
ยอดไหม้ยอดอ่อนและใบยอดเป็นแผล ก้านใบโค้งและงอ ชะงักการเจริญเติบโต โดยมีเพลี้ยไฟเป็นแมลงพาหะใช้พันธุ์ต้านทาน ขอนแก่น 6 เพิ่มอัตราปลูก หรือพ่นสารกำจัดเพลี้ยไฟ (บท แมลงศัตรูและหนู)
เอกสารเทคโนโลยีการผลิตถั่วลิสง กรมวิชาการเกษตร [1] ทุกสาร: ถ้าความเข้มข้นต่างจากที่ระบุใช้อัตราตามฉลาก สลับกลุ่มสาร และเว้นระยะก่อนเก็บเกี่ยวตามฉลาก

เอกสารต้นฉบับยังระบุสารอีกชนิดสำหรับโรคใบจุดสีดำ (เบโนมิล) แต่คู่มือนี้ไม่แนะนำให้ใช้ตามตัวเลขเดิมโดยไม่ตรวจว่าผลิตภัณฑ์ที่ซื้อยังจดทะเบียนใช้กับถั่วลิสงอยู่หรือไม่ ให้ตรวจฉลากทุกครั้ง

ป้องกันที่แปลง

  • เมล็ดพันธุ์ปนเปื้อนเชื้อได้ ไม่นำเมล็ดพันธุ์ที่เป็นโรคเข้าแปลง ใช้เมล็ดพันธุ์รับรอง [2]
  • ลดเชื้อในดินด้วยพืชหมุนเวียน การพักแปลง การไถพลิกดินลึกหรือตากดิน และเพิ่มอินทรียวัตถุ เผาเศษซากพืชและวัชพืชนอกแปลง [2]
  • พูนโคนระวังบาดแผลที่ทำให้โคนเน่า (บท น้ำ พรวนดิน และพูนโคน)

แหล่งอ้างอิง

  1. สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน กรมวิชาการเกษตร (กรกฎาคม 2563). เอกสารคำแนะนำ เทคโนโลยีการผลิตถั่วลิสง. doa.go.th ↗
  2. กรมวิชาการเกษตร. รู้จริงเรื่องพืชกับกรมวิชาการเกษตร: การจัดการเชื้อราและสารอะฟลาทอกซินเพื่อความปลอดภัยในระบบปลูก (ระดับเกษตรกรผู้ผลิต). doa.go.th ↗