บทที่ 10 · ช่วงที่ 4 แก้ปัญหาในแปลง
แมลงศัตรูถั่วลิสง: เพลี้ยไฟ เพลี้ยอ่อน หนอนชอนใบ เสี้ยนดิน และหนู
เพลี้ยไฟ เพลี้ยอ่อนถั่ว หนอนชอนใบ เสี้ยนดินที่เจาะฝัก และหนูที่ขุดเมล็ด ทำความเสียหายอย่างไร และป้องกันกำจัดอย่างไร
สรุปสั้น
- แมลงที่ทำลายถั่วลิสงตามเอกสารกรมวิชาการเกษตร: เพลี้ยไฟ เพลี้ยอ่อนถั่ว หนอนชอนใบ เสี้ยนดิน และหนู [1]
- เพลี้ยไฟเป็นพาหะโรคยอดไหม้ และโรคใบจุดเหลือง [1]
- แมลงทำให้ฝักเป็นแผล เชื้อรา A. flavus เข้าทำลายได้ง่ายขึ้น [2] จึงต้องคุมแมลงด้วย (บท เชื้อราและอะฟลาทอกซิน)
เพลี้ยไฟ
ดูดกินน้ำเลี้ยงทำให้ยอดและใบหงิกงอ บิดเบี้ยว มีรอยขีดข่วน ต้นถั่วชะงักการเจริญเติบโต เป็นพาหะนำโรคยอดไหม้และโรคใบจุดเหลือง เมื่อระบาดรุนแรงพ่นอะซีเฟต 75% เอสพี 20 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร [1]
เพลี้ยอ่อนถั่ว
ดูดน้ำเลี้ยงทำให้ต้นแคระแกร็น ใบอ่อนและยอดอ่อนหงิกงอ ดอกร่วง ระบาดรุนแรงในสภาพอากาศแห้งแล้ง ฝนทิ้งช่วงเป็นเวลานาน [1]
เอกสารกรมวิชาการเกษตรฉบับนี้ (2563) ระบุคลอร์ไพริฟอส 20% อีซี สำหรับเพลี้ยอ่อน [1] แต่คลอร์ไพริฟอสเป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 4 ห้ามผลิต นำเข้า มีไว้ครอบครอง หรือใช้ ตั้งแต่ 1 มิถุนายน 2563 [3] จึงไม่ควรใช้ ให้เลือกสารอื่นที่จดทะเบียนกับถั่วลิสงตามฉลาก
หนอนชอนใบถั่ว
กัดกินเนื้อเยื่อของใบ พบใบถั่ว หรือชักใยเอาใบถั่วมารวมกัน อาศัยกัดกินและเข้าดักแด้ในใบนั้น ระบาดรุนแรงในสภาพอากาศแห้งแล้ง ฝนทิ้งช่วงเป็นเวลานาน เมื่อใบถูกทำลายมากกว่า 30% พ่นซ้ำ 1–2 ครั้ง ห่างกัน 7 วัน [1] (เอกสารต้นฉบับระบุสารไว้ ให้ดูชนิดและอัตราที่ฉลากผลิตภัณฑ์ที่จดทะเบียน)
เสี้ยนดิน
- เจาะเปลือกถั่วเป็นรู แล้วกัดกินเมล็ดในฝัก นำดินเข้าไว้ในฝักแทนเมล็ดที่ถูกทำลาย ระบาดรุนแรงในพื้นที่ที่ป่าเปิดใหม่ [1]
- ป้องกันกำจัด: ใช้มะพร้าวทั้งผลผ่าซีกคว่ำฝังดินลึกถึงด้านบนกะลามะพร้าว ถ้าพบเสี้ยนดินให้นำผลมะพร้าวเผาทำลาย [1]
- เอกสารยังระบุสารเคมีชนิดเม็ดโรยดิน อัตรา 4 กก./ไร่ ให้ดูชนิดจากเอกสารต้นฉบับและฉลาก [1]
หนู
ขุดกินถั่วลิสงระยะปลูกหยอดเมล็ด ระยะฝักเก็บเกี่ยวจะกัดกินเฉพาะเมล็ด ระบาดรุนแรงในฤดูแล้ง ใช้วิธีป้องกันกำจัดแบบผสมผสาน คือ ใช้กรงดักหรือกับดักร่วมกับการใช้เหยื่อพิษ [1]
แหล่งอ้างอิง
- สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน กรมวิชาการเกษตร (กรกฎาคม 2563). เอกสารคำแนะนำ เทคโนโลยีการผลิตถั่วลิสง. doa.go.th ↗
- กรมวิชาการเกษตร. รู้จริงเรื่องพืชกับกรมวิชาการเกษตร: การจัดการเชื้อราและสารอะฟลาทอกซินเพื่อความปลอดภัยในระบบปลูก (ระดับเกษตรกรผู้ผลิต). doa.go.th ↗
- ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง บัญชีรายชื่อวัตถุอันตราย (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2563 ลงวันที่ 15 พฤษภาคม 2563 มีผล 1 มิถุนายน 2563 (พาราควอตและคลอร์ไพริฟอสเป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 4).