บทที่ 7 · ช่วงที่ 3 ดูแล
ปุ๋ยถั่วลิสง: คลุกเมล็ดด้วยไรโซเบียม 12-24-12 18-46-0 ปูนขาว และยิปซัมตอนออกดอก
ใส่ปุ๋ยถั่วลิสงสูตรอะไร อัตราเท่าไร คลุกไรโซเบียมอย่างไรลดไนโตรเจนได้ ดินขาดแคลเซียมใส่ปูนหรือยิปซัมเมื่อไหร่ และงานทดสอบที่ชัยภูมิพบอะไร
สรุปสั้น
- พื้นที่ใหม่ ดินอุดมสมบูรณ์ต่ำ หรือไม่เคยปลูกถั่วลิสง: คลุกเมล็ดด้วยไรโซเบียม 200 กรัมต่อเมล็ด 12 กก. เพื่อลดปุ๋ยไนโตรเจน [1]
- ปุ๋ยเคมีตามเอกสาร: 18-46-0 17 กก. + 0-0-60 10 กก./ไร่ หรือ 12-24-12 25 กก./ไร่ หรือ 16-16-8 35 กก./ไร่ [1]
- ดินแคลเซียมต่ำ: ปูนขาว 100–200 กก./ไร่ ก่อนปลูก 2 สัปดาห์ หรือยิปซัม 50 กก./ไร่ [1]
ไรโซเบียม
พื้นที่เปิดใหม่ ดินอุดมสมบูรณ์ต่ำ หรือดินที่ไม่เคยปลูกถั่วลิสงมาก่อน ควรคลุกเมล็ดด้วยปุ๋ยชีวภาพไรโซเบียม 200 กรัมต่อเมล็ด 12 กก. เพื่อลดการใส่ปุ๋ยไนโตรเจน [1] งานทดสอบที่ชัยภูมิคลุกเมล็ดด้วยไรโซเบียม 200 กรัมต่อเมล็ด 15 กก. [3]
ปุ๋ยเคมี
| สูตร | อัตรา (กก./ไร่) |
|---|---|
| 18-46-0 ร่วมกับ 0-0-60 | 17 + 10 |
| 12-24-12 | 25 |
| 16-16-8 | 35 |
- วิธีใส่ รองก้นหลุมก่อนปลูก หรือโรยข้างแถวแล้วกลบ ราว 10–15 วันหลังงอก [1]
- งานทดสอบฤดูแล้งที่ชัยภูมิใช้ 12-24-12 อัตรา 25 กก./ไร่ หรือใส่ตามค่าวิเคราะห์ดิน ร่วมกับไรโซเบียมและยิปซัม [3]
- งานทดลองที่สงขลาใส่ 12-24-12 25 กก./ไร่ และยิปซัม 50 กก./ไร่ เมื่อถั่วอายุ 15 วัน [4]
ส่งตัวอย่างดินเข้าตรวจวิเคราะห์ได้ที่ iLab (ilab.work) ดูวิธีเก็บตัวอย่างให้ถูกต้องได้ที่ วิธีเก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ หรือสอบถามสถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัดของกรมพัฒนาที่ดิน เมื่อได้ผลแล้วนำค่า pH อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม มาใช้เลือกสูตรและอัตราปุ๋ยในคู่มือเล่มนี้
แคลเซียม: ปูนขาวและยิปซัม
- ดินที่มีปริมาณแคลเซียมต่ำ ใส่ปูนขาว 100–200 กก./ไร่ แล้วพรวนดินก่อนปลูก 2 สัปดาห์ [1]
- หรือใส่ยิปซัมบนต้น 50 กก./ไร่ ในช่วง 30–40 วันหลังงอก [1] งานทดสอบที่ชัยภูมิใส่ยิปซัม 50 กก./ไร่ ช่วงออกดอกและลงเข็ม [3]
ผลทดสอบที่ชัยภูมิ
งานทดสอบในฤดูแล้งที่ชัยภูมิ (2554–2558) ใช้พันธุ์ขอนแก่น 6 หรือ 84-7 คลุกเมล็ดด้วยไรโซเบียม ใส่ 12-24-12 25 กก./ไร่ และยิปซัม 50 กก./ไร่ช่วงออกดอกและลงเข็ม เทียบกับวิธีของเกษตรกร ได้ผลผลิตฝักแห้งเฉลี่ย 337 กก./ไร่ เทียบ 295 กก./ไร่ [3] (บท ผลผลิต ต้นทุน และกำไร)
แหล่งอ้างอิง
- สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน กรมวิชาการเกษตร (กรกฎาคม 2563). เอกสารคำแนะนำ เทคโนโลยีการผลิตถั่วลิสง. doa.go.th ↗
- กรมวิชาการเกษตร. รู้จริงเรื่องพืชกับกรมวิชาการเกษตร: การจัดการเชื้อราและสารอะฟลาทอกซินเพื่อความปลอดภัยในระบบปลูก (ระดับเกษตรกรผู้ผลิต). doa.go.th ↗
- ศศิธร ประพรม และขจรวิทย์ พันธุ์ยางน้อย (ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรชัยภูมิ). รายงานผลงานเรื่องเต็ม: ทดสอบเทคโนโลยีการเพิ่มผลผลิตถั่วลิสงในพื้นที่จังหวัดชัยภูมิ (2554–2558). กรมวิชาการเกษตร. doa.go.th ↗
- สมศักดิ์ แสงพระจันทร์ และคณะ (ศูนย์วิจัยพืชไร่สงขลา). รายงานผลงานเรื่องเต็ม: ศึกษาพันธุ์และฤดูปลูกที่เหมาะสมกับถั่วลิสงฝักต้มในจังหวัดสงขลา (ตุลาคม 2560–กันยายน 2563). กรมวิชาการเกษตร. doa.go.th ↗