บทที่ 3 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
พันธุ์ถั่วลิสง: ไทนาน 9 ขอนแก่น 5 6 84-7 84-8 9 กาฬสินธุ์ 1 2 และ สข.38 เลือกอย่างไร
พันธุ์ถั่วลิสงของกรมวิชาการเกษตรมีอะไรบ้าง พันธุ์ไหนทำถั่วต้ม พันธุ์ไหนกะเทาะเปลือก อายุเก็บเกี่ยวกี่วัน ผลผลิตเท่าไร และต้านทานโรคยอดไหม้ได้หรือไม่
สรุปสั้น
- พันธุ์ฝักแห้งกะเทาะเปลือก: ไทนาน 9 ขอนแก่น 5 6 84-7 9 พันธุ์ฝักต้ม: ขอนแก่น 84-8 กาฬสินธุ์ 1 และ 2 [1]
- ขอนแก่น 6 เมล็ดโตที่สุดในกลุ่มฝักแห้ง (100 เมล็ดหนัก 83 กรัม) และต้านทานโรคยอดไหม้ [1]
- เกษตรกรชัยภูมิพอใจขอนแก่น 6 มากกว่า 84-7 เพราะเก็บได้เร็วกว่า [3] ที่สงขลา สข.38 ให้ผลผลิตฝักสดสูงกว่าขอนแก่น 84-8 ในงานทดลองนั้น [4]
พันธุ์ฝักแห้ง
| พันธุ์ | ลักษณะเด่น | เก็บเกี่ยว (วัน) | 100 เมล็ด (กรัม) | ผลผลิตฝักแห้ง (กก./ไร่) |
|---|---|---|---|---|
| ไทนาน 9 | กะเทาะเปลือก ฝักมี 2 เมล็ด เปลือกบาง เมล็ดสีชมพู ปรับตัวได้ดี ปลูกได้ทุกสภาพแวดล้อม | 95–105 | 42 | 260 |
| ขอนแก่น 5 | ลายฝักชัด ฝักมี 2 เมล็ด ฤดูแล้งที่ให้น้ำผลผลิตสูงและเมล็ดโตกว่าฤดูฝน | 90–110 | 51 | 300 |
| ขอนแก่น 6 | เมล็ดโต ฝักแห้งหรือฝักต้ม ฝักมี 2–3 เมล็ด เมล็ดพักตัว ~4 สัปดาห์หลังเก็บ ต้านทานโรคยอดไหม้ | 109–120 | 83 | 580 |
| ขอนแก่น 84-7 | ลายฝักปานกลาง ฝักมี 2 เมล็ด เมล็ดมีการพักตัว | 98–125 | 54 | 315 |
| ขอนแก่น 9 | ลายฝักชัด ฝัก 2 เมล็ด เมล็ดโตกว่าขอนแก่น 5 และไทนาน 9 | 95–115 | 52.8 | 264 |
พันธุ์ฝักต้ม
| พันธุ์ | ลักษณะเด่น | เก็บฝักสด (วัน) | 100 เมล็ด (กรัม) | ผลผลิตฝักสด (กก./ไร่) |
|---|---|---|---|---|
| ขอนแก่น 84-8 | ฝักขาว ลายฝักชัด มี 2–4 เมล็ด เมล็ดสีชมพู (ฝักแห้ง 95–110 วัน ผลผลิตฝักแห้ง 290 กก./ไร่) | 85–90 | 50 | 785 |
| กาฬสินธุ์ 1 | ฝักขาว อวบ มี 2–3 เมล็ด เปลือกเรียบ เมล็ดสีแดง | 80–85 | 40 | 460 |
| กาฬสินธุ์ 2 | ฝักขาวมี 3–4 เมล็ด ลายชัดลึก เปลือกหนาแข็ง | 100–110 | 39 | 530–650 |
รายงานสงขลา (ปี 2560–2563) ระบุว่า สข.38 ที่เกษตรกรปลูกกันมานานมีผลผลิตฝักสดเฉลี่ย 506 กก./ไร่ และขอนแก่น 84-8 ให้ผลผลิตฝักสด 643–786 กก./ไร่ [4]
เลือกอย่างไร
- ถ้าขายถั่วต้ม ใช้พันธุ์ฝักสด และเก็บให้ตามอายุฝักสด ส่งตลาดภายใน 24 ชั่วโมง (บท เก็บเกี่ยว ตากฝัก และเก็บเมล็ดพันธุ์)
- ถ้าขายฝักแห้ง ใช้พันธุ์ฝักแห้ง ฤดูแล้งที่ให้น้ำได้เมล็ดโตและผลผลิตสูงกว่าฤดูฝน (ขอนแก่น 5) [1]
- พื้นที่ที่เคยเป็นโรคยอดไหม้ ใช้ขอนแก่น 6 ซึ่งต้านทาน [1] (บท โรคถั่วลิสง)
- งานทดสอบที่ชัยภูมิรายงานว่าเกษตรกรพอใจขอนแก่น 6 ในระดับมากร้อยละ 65 ส่วน 84-7 ฝักและเมล็ดเล็กกว่า ทำให้ผู้รับจ้างเก็บไม่ชอบ เพราะเก็บได้ช้ากว่า [3]
- เมล็ดพันธุ์ ควรเลือกเมล็ดพันธุ์ที่ได้รับการรับรองและตรวจสอบควบคุมคุณภาพ เพราะเชื้อโรคปนเปื้อนมากับเมล็ดพันธุ์ได้ [2] (บท เชื้อราและอะฟลาทอกซิน)
แหล่งอ้างอิง
- สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน กรมวิชาการเกษตร (กรกฎาคม 2563). เอกสารคำแนะนำ เทคโนโลยีการผลิตถั่วลิสง. doa.go.th ↗
- กรมวิชาการเกษตร. รู้จริงเรื่องพืชกับกรมวิชาการเกษตร: การจัดการเชื้อราและสารอะฟลาทอกซินเพื่อความปลอดภัยในระบบปลูก (ระดับเกษตรกรผู้ผลิต). doa.go.th ↗
- ศศิธร ประพรม และขจรวิทย์ พันธุ์ยางน้อย (ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรชัยภูมิ). รายงานผลงานเรื่องเต็ม: ทดสอบเทคโนโลยีการเพิ่มผลผลิตถั่วลิสงในพื้นที่จังหวัดชัยภูมิ (2554–2558). กรมวิชาการเกษตร. doa.go.th ↗
- สมศักดิ์ แสงพระจันทร์ และคณะ (ศูนย์วิจัยพืชไร่สงขลา). รายงานผลงานเรื่องเต็ม: ศึกษาพันธุ์และฤดูปลูกที่เหมาะสมกับถั่วลิสงฝักต้มในจังหวัดสงขลา (ตุลาคม 2560–กันยายน 2563). กรมวิชาการเกษตร. doa.go.th ↗