บทที่ 2 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
พื้นที่ปลูกถั่วลิสง: อุณหภูมิ ดินร่วนปนทราย ความต้องการน้ำ และแคลเซียมในดิน
ถั่วลิสงต้องการอุณหภูมิเท่าไรช่วงโต และช่วงสร้างเมล็ด ดินแบบไหนเหมาะ ทำไมดินแน่นทำให้ฝักไม่ลง และดินขาดแคลเซียมต้องทำอย่างไร
สรุปสั้น
- อุณหภูมิช่วงเจริญทางลำต้น 25–28 °C ช่วงพัฒนาเมล็ด 20–25 °C [2]
- ดินร่วนปนทรายหรือดินทราย ระบายน้ำดี ฝักลงดินง่าย ดินทรายไม่จำเป็นต้องพูนโคน [1]
- ดินที่ขาดแคลเซียมต้องใส่ปูนขาวก่อนปลูกหรือยิปซัมตอนออกดอก [1][3]
ภูมิอากาศ
| ระยะ | อุณหภูมิที่เหมาะ |
|---|---|
| เจริญเติบโตทางลำต้น | 25–28 °C |
| พัฒนาเมล็ด | 20–25 °C |
ผลผลิตแต่ละช่วงวันปลูกแปรปรวนตามอุณหภูมิ ความยาววัน แสงแดด และน้ำฝน [2] รายงานสงขลาพบว่าช่วงปลูกที่อยู่ในฤดูแล้งให้ผลผลิตฝักสดสูง [2] (บท ปฏิทินปลูกฤดูแล้ง)
ดิน
- ถั่วลิสงปลูกได้หลายชนิดดิน แต่ดินที่เหมาะคือดินที่ระบายน้ำและอากาศดี ให้เข็มดอกและฝักลงดินได้ง่าย: ดินร่วน ร่วนปนทราย หรือทราย [1]
- ดินแน่นและหน้าดินแข็ง เข็มแทงลงดินยาก ต้องพรวนดินพูนโคนตอนอายุราว 40 วัน แต่ดินทรายหรือร่วนปนทรายไม่จำเป็นต้องพูนโคน [1] (บท น้ำ พรวนดิน และพูนโคน)
- พื้นที่เปิดใหม่ ดินอุดมสมบูรณ์ต่ำ หรือไม่เคยปลูกถั่วลิสง ควรคลุกเมล็ดด้วยไรโซเบียม [1] (บท ปุ๋ย ไรโซเบียม ปูน และยิปซัม)
- ดินแคลเซียมต่ำ ใส่ปูนขาว 100–200 กก./ไร่ ไถกลบก่อนปลูก 2 สัปดาห์ หรือยิปซัม 50 กก./ไร่ [1]
ส่งดินตรวจได้ที่ไหน
ส่งตัวอย่างดินเข้าตรวจวิเคราะห์ได้ที่ iLab (ilab.work) ดูวิธีเก็บตัวอย่างให้ถูกต้องได้ที่ วิธีเก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ หรือสอบถามสถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัดของกรมพัฒนาที่ดิน เมื่อได้ผลแล้วนำค่า pH อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม มาใช้เลือกสูตรและอัตราปุ๋ยในคู่มือเล่มนี้
น้ำ
ช่วงออกดอกจนถึงเมล็ดพัฒนา อายุราว 30–80 วัน เป็นช่วงที่ต้องไม่ให้ถั่วลิสงขาดน้ำ [1] ขาดน้ำใกล้เก็บเกี่ยวยังเพิ่มความเสี่ยงเชื้อรา (บท เชื้อราและอะฟลาทอกซิน)
แหล่งอ้างอิง
- สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน กรมวิชาการเกษตร (กรกฎาคม 2563). เอกสารคำแนะนำ เทคโนโลยีการผลิตถั่วลิสง. doa.go.th ↗
- สมศักดิ์ แสงพระจันทร์ และคณะ (ศูนย์วิจัยพืชไร่สงขลา). รายงานผลงานเรื่องเต็ม: ศึกษาพันธุ์และฤดูปลูกที่เหมาะสมกับถั่วลิสงฝักต้มในจังหวัดสงขลา (ตุลาคม 2560–กันยายน 2563). กรมวิชาการเกษตร. doa.go.th ↗
- ศศิธร ประพรม และขจรวิทย์ พันธุ์ยางน้อย (ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรชัยภูมิ). รายงานผลงานเรื่องเต็ม: ทดสอบเทคโนโลยีการเพิ่มผลผลิตถั่วลิสงในพื้นที่จังหวัดชัยภูมิ (2554–2558). กรมวิชาการเกษตร. doa.go.th ↗