ผลทุเรียนร่วง ไม่ได้เกิดจากผลอ่อนเสมอไป แต่อาจเกิดจาก “ใบ”

วิเคราะห์เชิงวิทยาศาสตร์พืช: เมื่อแหล่งพลังงานผิดปกติ ผลจึงเป็นฝ่ายถูกตัดทิ้ง

บทนำ: ทำไม “ผลทุเรียนร่วง” ทั้งที่ลูกไม่อ่อน?

ในสวนทุเรียนจำนวนมาก เกษตรกรมักสรุปสาเหตุของ ผลร่วง ว่าเกิดจาก

* ผลอ่อนแอ
* ผสมไม่ติด
* ฮอร์โมนไม่พอ

แต่ในความเป็นจริง งานวิจัยด้านสรีรวิทยาพืชพบว่า

> ผลทุเรียนจำนวนมากร่วง เพราะ “ใบไม่สามารถทำหน้าที่เลี้ยงผลได้”
> แม้ผลจะมีอายุและขนาดที่ดูแข็งแรงแล้วก็ตาม

บทความนี้จะอธิบายว่า
ใบ → พลังงาน → ผล เชื่อมโยงกันอย่างไร และเหตุใด “ใบ” จึงเป็นตัวแปรสำคัญที่มักถูกมองข้าม

ใบคืออะไรในมุมวิทยาศาสตร์พืช (มากกว่าแค่สีเขียว)

ใบไม่ใช่เพียงอวัยวะสังเคราะห์แสง แต่ทำหน้าที่เป็น
Source (แหล่งผลิตคาร์โบไฮเดรต)
ขณะที่ผลเป็น
Sink (แหล่งใช้พลังงาน)

> หาก Source อ่อนแอ → Sink จะถูกลดจำนวนโดยอัตโนมัติ
> นี่คือกลไก “การคัดเลือกผล” ของต้นทุเรียน

กลไกการร่วงของผล: เมื่อใบส่งพลังงานไม่พอ

1. ใบแก่เกินไป แต่ประสิทธิภาพต่ำ

* ใบที่แก่จัด คลอโรฟิลล์ลดลง
* อัตราการสังเคราะห์แสง (Photosynthetic rate) ต่ำ
* ผลได้รับน้ำตาลไม่เพียงพอ → ต้นตัดผลบางส่วนทิ้ง

2. ใบอ่อนเกินไป แย่งพลังงานผล

ในช่วงที่แตกใบอ่อนพร้อมการเลี้ยงผล

* ใบอ่อนเป็น Sink ชั่วคราว
* แย่งน้ำตาลจากผล
* ผลกลายเป็น Sink ลำดับรอง → หลุดร่วง

3. ใบเสียสมดุลธาตุอาหาร (Silent deficiency)

แม้ใบจะดูเขียว แต่

* ขาด Mg, Fe, N ในระดับชีวเคมี
* การสร้างน้ำตาลลดลง
* ไม่แสดงอาการชัด แต่ผลร่วงจริง

ทำไมผลถึง “ยอมร่วง” ทั้งที่ยังไม่อ่อน

วิทยาศาสตร์เรียกว่า **Carbon Starvation**

เมื่อพลังงานไม่พอ ระบบพืชจะ:

1. ลดจำนวน Sink
2. กระตุ้นฮอร์โมนเอทิลีนเฉพาะจุด
3. เกิด Abscission layer ที่ขั้วผล
4. ผลหลุดร่วงโดยไม่จำเป็นต้องอ่อน

> ดังนั้น ผลที่ร่วง ไม่ได้แปลว่า “ผลไม่ดี” แต่แปลว่า “ใบเลี้ยงไม่ไหว”

สัญญาณเตือนจาก “ใบ” ก่อนผลร่วง (ที่สวนมักมองข้าม)

* ใบเขียวเข้มแต่หนา แข็ง
* ใบมันแต่แตกใบใหม่ถี่
* ใบไม่มีอาการขาดธาตุ แต่การเจริญผลชะงัก
* ใบอ่อนขึ้นพร้อมกันทั้งต้นช่วงติดผล

สิ่งเหล่านี้คือสัญญาณว่า Source กำลังเสียสมดุล

การจัดการใบ เพื่อลดผลร่วงอย่างยั่งยืน

1. คุมจังหวะใบ ไม่ใช่แค่คุมผล

* หลีกเลี่ยงการกระตุ้นใบช่วงผลอายุ 30–70 วัน
* รักษาใบชุดเลี้ยงผลให้สมบูรณ์

2. บำรุงใบเชิง “ประสิทธิภาพ” ไม่ใช่ปริมาณ

* Mg → เพิ่มการสร้างคลอโรฟิลล์
* Fe → ระบบขนส่งอิเล็กตรอน
* N ในระดับพอดี → ไม่เร่งใบเกิน

###
* ใบเป็นแหล่งผลิต Auxin และ Cytokinin
* ฮอร์โมนจากใบมีผลต่อการ “อยู่หรือร่วง” ของผลโดยตรง

สรุป: ถ้าจะหยุดผลร่วง ต้องเริ่มที่ใบ

ผลทุเรียนร่วง ไม่ได้เกิดจากผลเสมอไป แต่เกิดจากการที่

> ใบไม่สามารถผลิตและส่งพลังงานได้เพียงพอ
> ในเวลาที่ผลต้องการมากที่สุด

การเข้าใจบทบาทของใบในเชิงวิทยาศาสตร์พืช
จะช่วยให้การจัดการสวนทุเรียน
แม่นยำกว่า แก้ตรงจุดกว่า และยั่งยืนกว่า

Reference (อ้างอิงวิชาการ)

* Taiz, L., Zeiger, E., Møller, I.M., & Murphy, A. (2015). *Plant Physiology and Development*. Sinauer Associates.
* Marschner, H. (2012). *Mineral Nutrition of Higher Plants*. Academic Press.
* Lakso, A.N., & Flore, J.A. (2003). Carbon balance, partitioning, and fruit growth. *Horticultural Reviews*.
* Goldschmidt, E.E. (2013). The carbohydrate economy of fruit trees. *Plant Science*.
* Ruan, Y.L. (2014). Sucrose metabolism: gateway to diverse carbon use and sugar signaling. *Annual Review of Plant Biology*.

#ผลทุเรียนร่วง #ทุเรียนผลร่วง #สรีรวิทยาทุเรียน #ใบเลี้ยงผล #ทุเรียนร่วงเพราะอะไร #จัดการสวนทุเรียน #วิทยาศาสตร์พืช #ทุเรียนคุณภาพ #เกษตรเชิงลึก #ความรู้ทุเรียน