บทที่ 3 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
พันธุ์โกโก้: โกโก้ลูกผสมชุมพร 1 ICS 40 ICS 6 ผลผลิตเมล็ดแห้งต่อไร่ และกลุ่มพันธุ์ของโลก
พันธุ์โกโก้ที่ปลูกในไทยมีอะไร ลูกผสมชุมพร 1 ต่างจาก ICS 40 และ ICS 6 อย่างไร ให้ผลผลิตเมล็ดแห้งต่อไร่เท่าไร และกลุ่มคริโอลโล ฟอรัสเทอรโร ตรินิตาริโอคืออะไร
สรุปสั้น
- พันธุ์รับรองของ กวก. มีพันธุ์เดียวคือ โกโก้ลูกผสมชุมพร 1 (Pa7 × Na32) ให้ผลปีที่ 2 หลังปลูก ข้อมูลไทย [1][2]
- ศูนย์ชุมพรทดสอบ 5 พันธุ์ ปี 2560–2564 ICS 40 ชุมพร 1 และ ICS 6 ให้เมล็ดแห้งเฉลี่ย 250 232 และ 202 กก./ไร่/ปี ข้อมูลไทย [3]
- ICS 40 และ ICS 6 คาดว่าจะเสนอเป็นพันธุ์แนะนำ แต่ ณ รายงานปี 2564 ยังไม่ประกาศ [1][3]
พันธุ์ที่ปลูกในไทย
| พันธุ์ | เมล็ดแห้ง กก./ไร่/ปี (ปี 2560–2564 เฉลี่ย) ข้อมูลไทย [3] | เมล็ดแห้ง กก./ไร่/ปี (ปี 2563 ที่ 170 ต้น/ไร่) ข้อมูลไทย [1] | ผลต่อต้น (ปี 2563) |
|---|---|---|---|
| ICS 40 | 250 | 464 | 47 |
| ชุมพร 1 | 232 | 328 | 45 |
| ICS 6 | 202 | 371 | 38 |
| ICS 95 | 86 | 72 | 10 |
| UF 676 | 59 | 136 | 19 |
- ลูกผสมชุมพร 1 (Pa7 × Na32) ผลป้อม ไม่มีคอ ก้นไม่แหลม ผิวเรียบ ร่องตื้น ผลอ่อนเขียวสุกเหลือง เนื้อในเมล็ดสีม่วง ผสมข้าม ให้ผลและเก็บเกี่ยวได้ปีที่ 2 หลังปลูก ข้อมูลไทย [2]
- ผลผลิตเมล็ดแห้งเฉลี่ย 127.2 กก./ไร่ ในการทดลอง 13 ปี สูงกว่าพันธุ์เกษตรกรเดิมราว 31.4% เมล็ดไม่เกิน 110 เมล็ด/100 กรัม ไขมันราว 57.27% ทนโรคกิ่งแห้งค่อนข้างสูง ทนโรคผลเน่าดำปานกลาง ให้ผลสูงทั้งช่วยผสมด้วยมือและผสมตามธรรมชาติ ข้อมูลไทย [1][2]
- เลข 127.2 กก./ไร่ ต่างจากตารางข้างบน (232–328) เอกสารไม่บอกรายละเอียดช่วงปีและจำนวนต้น จึงเทียบกันตรงๆ ไม่ได้
- ต้นที่ศูนย์ชุมพรปลูกในเดือนกรกฎาคมและตุลาคม 2560 เริ่มให้ผลบางต้นปี 2562 และยังไม่สม่ำเสมอปี 2563 ชุมพร 1 ให้ผลก่อนพันธุ์อื่น ข้อมูลไทย [3]
- ICS 95 และ UF 676 เก็บผลได้เพียง 2 ปี ในรายงาน จึงยังสรุปไม่ได้ ผู้วิจัยเห็นว่าอาจเหมาะกับปลูกร่วมมากกว่า [3]
กลุ่มพันธุ์ของโลก
| กลุ่ม | ลักษณะที่หนังสือ กวก. เล่า |
|---|---|
| คริโอลโล (Criollo) | รสนุ่ม กลิ่นถั่ว ผลิตช็อกโกแลตคุณภาพสูง แต่ต้นอ่อนแอ โรคแมลงรบกวนง่าย ผลผลิตต่ำ 20–40 เมล็ด/ผล [1] |
| ฟอรัสเทอรโร (Forastero) | ปลูกมากในประเทศผู้ผลิตหลัก เช่น ไอวอรีโคสต์ กานา อินโดนีเซีย ผลผลิตสูง ทนโรคแมลง เมล็ดแบน สีม่วงเข้ม [1] |
| ตรินิตาริโอ (Trinitario) | ลูกผสมคริโอลโลกับฟอรัสเทอรโร ผลผลิตสูงกว่าคริโอลโล ทนโรคกว่า บางพันธุ์รสพิเศษ [1] |
| เนชันนัล (Nacional) | พบในเอกวาดอร์ กลิ่นเด่น ปลูกน้อย [1] |
- โกโก้ส่วนมากผสมข้ามเพราะเกสรเข้ากันไม่ได้กับตัวเอง ลูกผสมอัปเปอร์อเมซอนเป็นหมันสูง ต้องปลูกหลายสายพันธุ์ร่วม 3–4 สายพันธุ์เพื่อช่วยผสม พันธุ์อมีโลนาโดผสมตัวเองได้ [1] ดอกร่วงถ้าไม่ได้ผสมภายใน 1 วัน [1]
- เมล็ดจากต้นที่ผสมข้ามกลายพันธุ์ง่าย การปลูกจากเมล็ดต้องมั่นใจว่าเป็นลูกผสมชั่วที่ 1 (บท ขยายพันธุ์ เพาะกล้า และการปลูก) [1]
- เอกสารไม่ได้ระบุว่าพันธุ์ใดเหมาะกับภาคเหนือหรืออีสาน (ที่ปลูกเพิ่มขึ้น) เพราะการทดสอบทำที่ชุมพรเป็นหลัก ให้สอบถามศูนย์วิจัยพืชสวนในพื้นที่
แหล่งอ้างอิง
- สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (กันยายน 2564). การจัดการความรู้ เทคโนโลยีการผลิตโกโก้ (ปานหทัย นพชินวงศ์ และคณะ) ศูนย์วิจัยพืชสวนชุมพร 128 หน้า (รวบรวมจากงานไทยและต่างประเทศ ไม่ระบุแหล่งของทุกตัวเลข) doa.go.th ↗
- ศูนย์วิจัยพืชสวนชุมพร สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (2564–2565). คู่มือการผลิตพันธุ์โกโก้ลูกผสมชุมพร 1 doa.go.th ↗
- ปานหทัย นพชินวงศ์, อรวินทินี ชูศรี, สุรีรัตน์ ปัญญาโตนะ, ทิพยา ไกรทอง และเสรี อยู่สถิตย์ (2564). โครงการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตโกโก้. รายงานโครงการวิจัย กรมวิชาการเกษตร (ทดลองที่ศูนย์วิจัยพืชสวนชุมพร ปี 2560–2564) info.doa.go.th ↗