บทที่ 5 · ช่วงที่ 2 ปลูก
ปลูกโกโก้: เพาะเมล็ดลูกผสมชั่วที่ 1 หรือติดตา หลุม 30 ซม. ระยะ 3 × 3 ม. และพรางแสงต้นอ่อน
ขยายพันธุ์โกโก้อย่างไร เพาะเมล็ดหรือติดตาดีกว่ากัน กล้าอายุเท่าไรย้ายปลูกได้ เตรียมหลุมอย่างไร และต้องพรางแสงต้นอ่อนแค่ไหน
สรุปสั้น
- โกโก้กลายพันธุ์ง่าย ถ้าเพาะเมล็ดต้องเป็นเมล็ดลูกผสมชั่วที่ 1 ติดตาให้ต้นตรงพันธุ์ [1]
- กล้าสูงราว 40 ซม. มีใบจริง 2–3 ใบ ย้ายลงแปลงต้นฤดูฝน หลุม 30 × 30 × 30 ซม. ระยะ 3 × 3 หรือ 4 × 4 ม. ข้อมูลไทย [1]
- ต้นอ่อนต้องพรางแสง และให้น้ำทุก 2–3 วันเมื่อฝนทิ้งช่วง [1]
เพาะเมล็ด
- เลือกเมล็ด จากผลสุกที่ไม่มีโรคแมลง คัดเมล็ดใหญ่สมบูรณ์ ต้องเป็นเมล็ดลูกผสมชั่วที่ 1 [1]
- เพาะทันที หลังเอาเมล็ดออกจากผล ล้างเมือกด้วยทรายหรือถุงตาข่ายไนลอน ลอยน้ำคัดเมล็ดเสียทิ้ง [1]
- ใส่ถุงดำ กว้างราว 25 ซม. สูงราว 30 ซม. ถุงละ 1 เมล็ด ลึก 2–3 ซม. ดินผสมดินร่วน 3 : ปุ๋ยคอก 2 : ซุปเปอร์ฟอสเฟต 1 [1] ความงอก 95–99% งอกภายใน 2 สัปดาห์ [1] แผนภาพในหนังสือเล่มเดียวกันว่า 7–10 วัน [1]
- ดูแลกล้า ในโรงเรือนพรางแสงราว 75% รดน้ำวันละครั้งอย่าให้แฉะ [1] ก่อนย้ายลดร่มเหลือ 25% [1]
- ย้ายปลูก เมื่อกล้าสูงราว 40 ซม. มีใบจริงอย่างน้อย 2–3 ใบ ช่วงต้นฤดูฝน [1] กล้าที่ศูนย์ชุมพรขายเมื่ออายุ 16 สัปดาห์ ข้อมูลไทย [2]
ติดตา เสียบยอด และปักชำ
- ติดตา ได้ผลดีกว่าปักชำ รากแก้วแข็งแรง ขนส่งตาไปไกลได้ ต้นทุนต่ำกว่า แต่ต้องใช้ความชำนาญ ตาพันธุ์ดีเลือกจากปลายยอดกิ่งข้าง ยาวราว 4 ซม. เมื่อต้นพันธุ์ผลัดใบหรือตัดใบเตรียมตาไว้ 3–4 วัน เก็บตาไว้ได้ราว 1 สัปดาห์ในที่เย็นชื้น [1] ตาจากกิ่งกระโดงจะเติบโตเป็นกิ่งกระโดง ตาจากกิ่งข้างจะเป็นกิ่งข้าง [1]
- ปักชำ ตัดกิ่งยาว 15–20 ซม. ที่เริ่มเปลี่ยนจากเขียวเป็นน้ำตาล ใช้ได้ดีกับพันธุ์ที่ผสมตัวเองได้ ต้นจากกิ่งข้างไม่มีรากแก้ว ทรงเป็นพุ่มใหญ่ ต้องตัดแต่งมากกว่า [1] ส่วนผสมฮอร์โมนเร่งรากในหนังสือเป็นของต่างประเทศ ไม่ลงไว้
- ตอน ใช้กับสวนเก่าที่ต้องการปลูกใหม่ด้วยพันธุ์เดิม [1]
- ที่ศูนย์ชุมพร ชุมพร 1 ที่ติดตาและที่เพาะเมล็ดให้ผลไม่ต่างกันเมื่อปลูกเดี่ยว ปี 2563–2564 ข้อมูลไทย [3]
เตรียมหลุมและปลูก
- ระยะปลูก 3 × 3 ม. หรือ 4 × 4 ม. (บท พื้นที่ ภูมิอากาศ ร่มเงา และดิน) [1] พืชเดี่ยวควรเตรียมร่มชั่วคราวให้ต้นอ่อนปีแรก [1]
- ขุดหลุม ราว 30 × 30 × 30 ซม. ตากหลุมไว้ราว 1 เดือน แล้วผสมดินบนกับปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักกลบเต็มหลุม [1] รองก้นหลุมหินฟอสเฟต 200 กรัม ข้อมูลไทย [2]
- ปลูก กรีดถุงแล้วดึงพลาสติกออก ระวังก้อนดินแตก วางต้นกลางหลุม กลบดิน ผูกกับไม้หลัก รดน้ำพอชุ่ม [1]
- ตัดรากพืชอื่น ใช้จอบหรือพลั่วแทงดินแนวดิ่งในรัศมี 60 ซม. ลึกราว 15 ซม. กันรากพืชอื่นเข้ามาทำอันตรายต้นใหม่ [1]
- พรางแสงและคลุมโคน ถ้าไม่มีพืชบังร่ม ใช้วัสดุพรางแสงจนต้นแตกใบใหม่ แล้วค่อยนำออก คลุมโคนด้วยใบหรือกาบมะพร้าว ถ้าฝนทิ้งช่วงนานให้น้ำทุก 2–3 วัน [1]
เรื่องที่เอกสารไม่ได้บอก
ราคาต้นพันธุ์ และจำนวนปีที่ต้นเริ่มให้ผลเต็มที่ในพื้นที่ต่างๆ ของไทยนอกชุมพร ไม่มีในเอกสารที่ใช้ ที่ชุมพร ชุมพร 1 เริ่มให้ผลปีที่ 2 หลังปลูก ข้อมูลไทย [2] และให้ผลก่อนพันธุ์อื่นในแปลงทดลอง [3]
แหล่งอ้างอิง
- สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (กันยายน 2564). การจัดการความรู้ เทคโนโลยีการผลิตโกโก้ (ปานหทัย นพชินวงศ์ และคณะ) ศูนย์วิจัยพืชสวนชุมพร 128 หน้า (รวบรวมจากงานไทยและต่างประเทศ ไม่ระบุแหล่งของทุกตัวเลข) doa.go.th ↗
- ศูนย์วิจัยพืชสวนชุมพร สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (2564–2565). คู่มือการผลิตพันธุ์โกโก้ลูกผสมชุมพร 1 doa.go.th ↗
- ปานหทัย นพชินวงศ์, อรวินทินี ชูศรี, สุรีรัตน์ ปัญญาโตนะ, ทิพยา ไกรทอง และเสรี อยู่สถิตย์ (2564). โครงการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตโกโก้. รายงานโครงการวิจัย กรมวิชาการเกษตร (ทดลองที่ศูนย์วิจัยพืชสวนชุมพร ปี 2560–2564) info.doa.go.th ↗