ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 7 · ช่วงที่ 3 ดูแล

ตัดแต่งกิ่งโกโก้: ลำต้นเดียวสูง 1.5 ม. ไว้กิ่งข้าง 3–5 กิ่ง ตัดกระโดงทุก 2 เดือน และผลอ่อนเหี่ยว

จัดทรงพุ่มโกโก้อย่างไร ไว้กี่กิ่ง ตัดแต่งเดือนไหน ตัดกิ่งกระโดงบ่อยแค่ไหน ผลอ่อนเหี่ยวเกิดจากอะไร และกำจัดวัชพืชอย่างไร

ทำเมื่อไหร่: ทั้งปี ปรับปรุงล่าสุด · ตรวจแหล่งอ้างอิง · ดูแหล่งอ้างอิง

สรุปสั้น

  • เลี้ยงลำต้นเดียวสูงราว 1.2–1.5 ม. ปล่อยแตกคาคบ ไว้กิ่งข้าง 3–5 กิ่ง ข้อมูลไทย [1][2]
  • ตัดกิ่งกระโดงออกทุก 2 เดือน และตัดแต่งใหญ่หลังเก็บผลชุดใหญ่ ต.ค.–ธ.ค. [1]
  • ผลอ่อน 50–60% เหี่ยวก่อนสุก (cherelle wilt) เป็นเรื่องปกติของโกโก้ แต่ลดได้ด้วยการจัดการแปลง ต่างประเทศ [1]

จัดทรงพุ่ม

  1. ตัดแต่งให้มีลำต้นเดียว สูงประมาณ 1.2–1.5 ม. แล้วปล่อยแตกคาคบ (jorquette) [1][2] ถ้าแตกคาคบต่ำกว่า 1.5 ม. ซึ่งพบเมื่อแสงมากหรือร่มน้อย ให้ตัดคาคบเดิมทิ้งแล้วเลี้ยงต้นใหม่ [1]
  2. หลังแตกคาคบ ไว้กิ่งข้าง (fan branch) 3–5 กิ่ง [1][2]
  3. ตัดแขนงที่แตกจากกิ่งข้างช่วง 6 นิ้วแรกจากคาคบ ในปีแรกหลังปลูก และขยายเป็น 8–12 นิ้ว เมื่ออายุ 2 ปี เว้นแขนงที่บังคาคบไว้บ้างกันเปลือกแตกจากแดด ซึ่งเป็นช่องให้โรคเข้า ข้อมูลไทย [1][2]
  4. ตัดกิ่งที่ห้อยต่ำและกิ่งชิดกันเพื่อให้ทรงพุ่มโปร่ง อากาศถ่ายเท [1]
  5. ต้นกล้าที่เติบโตเร็วช่วงอายุ ½–1½ ปี ต้องตัดแต่งบ่อยเป็นพิเศษ [1] ที่ศูนย์ชุมพรกิ่งอ่อนแตกบริเวณโคนและลำต้นช่วง 5–6 เดือนหลังปลูก ต้องตัดออกเรื่อยๆ [2]

ตัดแต่งประจำ

  • ตัดกิ่งกระโดง (chupon) ออกทั้งหมดทุก 2 เดือน [1]
  • ตัดกิ่งที่เป็นโรคแมลง กิ่งผุ กิ่งหักจากพายุ และกิ่งที่เสียหายจากไม้บังร่ม [1]
  • ตัดผลที่ไม่สมบูรณ์หรือผลโรคแมลงที่แห้งติดต้นออก เพื่อลดแหล่งสะสมโรค ตัดชิดลำต้น [1]
  • กิ่งที่ผลดกเกินไปหรือมีผลที่ปลายกิ่งอาจหักหรือฉีกเมื่อผลหนัก ผลที่ขึ้นเบียดกันมากอาจเล็ก จึงควรตัดแต่งผลบ้าง [1]
  • ตัดแต่งสม่ำเสมอลดโรคผลเน่าดำและโรคกิ่งแห้ง [1]
ตัดแต่งใหญ่เมื่อไหร่

หลังโกโก้แตกใบอ่อนจะออกดอกตามมามาก และเป็นอย่างนี้ตลอดฤดูฝน (เมษายน–กันยายน) ถ้าตัดแต่งผิดช่วงจะกระตุ้นใบอ่อนมาก ต้นใช้อาหารไปกับใบและกระทบการติดผล ทั่วไปจึงตัดแต่งใหญ่หลังเก็บผลชุดใหญ่หมด ราวตุลาคม–ธันวาคม เพราะช่วงเก็บเกี่ยวโกโก้แตกใบอ่อนน้อยกว่า [1]

ผลอ่อนเหี่ยว (cherelle wilt)

  • ผลที่ผสมติดราว 50–60% เหี่ยวก่อนเป็นผลแก่ บางครั้งถึง 80% และอาจเก็บได้เพียง 1–5% ของดอกที่ออกทั้งปี (สูงสุด 10,000 ดอก/ต้น/ปี) ต่างประเทศ (อ้าง Toxopeus 1985) [1]
  • สาเหตุหลักคือน้ำและธาตุอาหารไม่พอ หรือไม่สม่ำเสมอ และฮอร์โมนจากเนื้อในเมล็ด ผลที่ติดช่วงกลางถึงปลายฤดูฝนเหี่ยวง่าย ผลที่ติดหลังใบอ่อนโตเต็มที่สุกได้ดีกว่าผลที่ติดตอนแตกใบอ่อน และผลบนกิ่งเล็กสูงจากพื้นเหี่ยวง่าย ต่างประเทศ [1]
  • การศึกษาในไทยที่หนังสืออ้างถึง พบผลเสียหายราว 42% จากมวนโกโก้ และ 58% จากผลอ่อนเหี่ยว ข้อมูลไทย [1] (ดูบท โรค แมลง และสัตว์ศัตรู)
  • วิธีลด: จัดการแปลง (ตัดแต่ง ให้น้ำและปุ๋ย ปรับร่มให้แสงผ่านเมื่อโกโก้โตเต็มที่ ตัดแต่งผลอ่อน) แคลเซียมอัตรา 10 กรัม/ต้นทางใบ หรือ 60 กรัม/ต้นทางดิน ลดอาการได้ และฮอร์โมน GA3 ออกซิน อีทีฟอน ลดได้ถึง 39% (อ้างงานต่างประเทศ) ต่างประเทศ [1] ไม่มีผลทดลองในไทย ไม่ลงอัตราฮอร์โมน

วัชพืช

  • ปีแรกถึงปีที่สอง วัชพืชขึ้นมาก ควรกำจัดรอบทรงพุ่มให้หมด เมื่อทรงพุ่มชิดกันร่มทึบ ปัญหาวัชพืชจะหมดไป [2]
  • กล้าเล็กใช้มือถอนวัชพืชรอบโคน หลีกเลี่ยงมีดเพราะพลาดโดนต้น ต้นโตใช้มีดหรือเครื่องตัดรอบทรงพุ่ม ช่วงที่ควรทำคือฤดูฝนและต้นฤดูหนาว [1]
  • การตัดหญ้าไม่มีสารตกค้างและไม่ทำอันตรายพืชอื่น [1] หนังสือกล่าวถึงสารกำจัดวัชพืชเพียงทั่วไป ไม่ลงชื่อสารหรืออัตรา ถ้าจะใช้ ให้ใช้เฉพาะที่ฉลากจดทะเบียนกับโกโก้ และไม่ใช้พาราควอต ซึ่งถูกห้ามในไทยตั้งแต่ 1 มิถุนายน 2563

แหล่งอ้างอิง

  1. สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (กันยายน 2564). การจัดการความรู้ เทคโนโลยีการผลิตโกโก้ (ปานหทัย นพชินวงศ์ และคณะ) ศูนย์วิจัยพืชสวนชุมพร 128 หน้า (รวบรวมจากงานไทยและต่างประเทศ ไม่ระบุแหล่งของทุกตัวเลข) doa.go.th ↗
  2. ศูนย์วิจัยพืชสวนชุมพร สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (2564–2565). คู่มือการผลิตพันธุ์โกโก้ลูกผสมชุมพร 1 doa.go.th ↗