ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 12 · ช่วงที่ 4 แก้ปัญหาในแปลง

โรคไวรัสแตงกวา ใบด่าง ใบหงิก ผลลาย: แมลงพาหะ และการป้องกัน

อาการโรคไวรัสในแตงกวา ใบด่างเหลือง ใบหงิก ต้นแคระ ผลผิวขรุขระ เพลี้ยไฟ เพลี้ยอ่อน และแมลงหวี่ขาวพาโรคอย่างไร และการป้องกัน

ทำเมื่อไหร่: ตั้งแต่ต้นงอก ปรับปรุงล่าสุด · ตรวจแหล่งอ้างอิง · ดูแหล่งอ้างอิง

สรุปสั้น

  • โรคไวรัสทำให้ใบแตงกวาด่าง หงิก ต้นแคระ ผลผิวขรุขระหรือด่าง ต้นที่ติดเชื้อแล้วรักษาไม่หาย
  • แมลงพาหะหลักคือ เพลี้ยอ่อน เพลี้ยไฟ และ แมลงหวี่ขาว
  • ป้องกันได้ทางเดียว: ไม่ปลูกใกล้แหล่งโรค คุมแมลงตั้งแต่ต้นงอก และถอนต้นที่เป็นออกทันที

อาการ

  • ใบด่างเขียวสลับเหลือง เป็นหย่อม หรือเป็นจุดวงแหวน
  • ใบหงิกเป็นคลื่น ใบเล็ก ขอบใบม้วน
  • ต้นแคระ ข้อสั้น ยอดกระจุก
  • ผลผิวขรุขระ ด่างเขียวเหลือง ผลบิด ขายไม่ได้

แยกชนิดไวรัสด้วยตาเปล่าไม่ได้ แต่การจัดการเหมือนกันทั้งหมด ถ้าต้องการรู้ชนิด ส่งตัวอย่างตรวจที่หน่วยงานของกรมวิชาการเกษตร

แยกจากอาการอื่น

  • ขาดธาตุอาหาร มักเหลืองสม่ำเสมอและเป็นทั้งแปลงพร้อมกัน ไวรัสมักเริ่มเป็นบางต้นแล้วกระจาย (บท ปุ๋ยแตงกวาตามระยะ)
  • เพลี้ยไฟดูดอย่างเดียว ใบหงิก ใต้ใบเป็นมันวาว แต่ยอดใหม่หลังคุมแมลงได้จะปกติ ถ้ายอดใหม่ยังด่างและหงิก มักเป็นไวรัส
  • ราน้ำค้างช่วงแรก เป็นจุดเหลืองเป็นเหลี่ยมและมีขุยใต้ใบ ไม่ใช่ด่างทั้งใบ (บท โรคแตงกวา)

ป้องกัน

  1. เลือกที่ปลูก ห่างจากแปลงแตง แปลงพริก หรือแปลงผักที่มีไวรัสและถูกปล่อยทิ้ง
  2. ตรวจแมลงทุก 2–3 วัน ตั้งแต่ต้นงอก ใช้กับดักกาวเหนียวสีเหลืองหรือฟ้าช่วยดูปริมาณแมลง (บท แมลงศัตรูแตงกวา)
  3. ถอนต้นที่มีอาการทันที ใส่ถุงนำออกนอกแปลง อย่าวางทิ้งข้างแปลง
  4. กำจัดวัชพืชรอบแปลง ซึ่งเป็นแหล่งแมลงพาหะและไวรัส
  5. รื้อแปลงเก่าทันทีที่เลิกเก็บ ต้นแก่ที่ปล่อยไว้เป็นแหล่งเชื้อของแปลงใหม่
  6. ปลูกในมุ้ง สำหรับแตงกวาญี่ปุ่นหรือแปลงที่ไวรัสระบาดหนักทุกปี (บท พันธุ์แตงกวา)
สารฆ่าแมลงไม่ได้รักษาไวรัส

พ่นสารหลังเห็นอาการแล้วไม่ได้ทำให้ต้นนั้นหาย แต่ช่วยไม่ให้แมลงพาเชื้อไปต้นอื่น ถอนต้นที่เป็นก่อน แล้วจึงคุมแมลงในแปลง

แหล่งอ้างอิง

  1. Keinath, A.P., Wintermantel, W.M. & Zitter, T.A. (Eds.) (2017). Compendium of Cucurbit Diseases and Pests (2nd ed.). APS Press.