ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 11 · ช่วงที่ 4 แก้ปัญหาในแปลง

โรคแตงกวาที่พบบ่อย: ราน้ำค้าง ราแป้ง แอนแทรคโนส เถาเหี่ยว อาการและการจัดการ

อาการของโรคราน้ำค้าง โรคราแป้ง โรคแอนแทรคโนส โรคเถาเหี่ยว และผลเน่าในแตงกวา การป้องกันและการใช้สาร

ทำเมื่อไหร่: ตรวจแปลงทุก 2–3 วัน ปรับปรุงล่าสุด · ตรวจแหล่งอ้างอิง · ดูแหล่งอ้างอิง

สรุปสั้น

  • ราน้ำค้าง คือโรคที่ทำให้แปลงแตงกวาเสียหายมากที่สุด ระบาดเมื่ออากาศชื้น ใบแห้งทั้งต้นได้ในไม่กี่วัน
  • ราแป้ง พบในช่วงอากาศแห้งกลางวันแต่ชื้นกลางคืน มักเป็นปลายฤดูหนาวถึงหน้าร้อน
  • ทำค้างให้ใบโปร่ง ให้น้ำที่โคน ตัดใบล่างที่เป็นโรค และพ่นป้องกันเมื่ออากาศเอื้อต่อโรค

โรคราน้ำค้าง

โรคราน้ำค้างเป็นโรคสำคัญของแตงกวาในไทย งานปรับปรุงพันธุ์จึงคัดพันธุ์ที่ต้านทานโรคนี้ [2] เชื้อและวิธีจัดการตามมาตรฐานสากลอยู่ใน [1]

สาเหตุ: เชื้อ Pseudoperonospora cubensis ระบาดเมื่อฝนตกติดกัน มีน้ำค้างมาก หรือใบเปียกนาน

  • อาการ: ด้านบนใบมีจุดเหลืองเป็นเหลี่ยมตามเส้นใบ ด้านใต้ใบตรงจุดเดียวกันมีขุยสีเทาถึงม่วงในตอนเช้า แผลขยายจนใบแห้งเป็นสีน้ำตาล เริ่มจากใบล่างลามขึ้นยอด
  • ผลเสีย: ใบแห้ง ต้นหยุดติดผลใหม่ ผลที่มีอยู่เล็กและผิวซีด
  • จัดการ: ทำค้างให้ใบโปร่ง ตัดใบล่างที่เป็นโรคออก ให้น้ำที่โคน ตรวจใต้ใบล่างทุกเช้าหลังฝน และพ่นป้องกันเมื่ออากาศชื้นต่อเนื่องหรือเริ่มพบอาการ สลับกลุ่มสารตามฉลาก

โรคราแป้ง

  • อาการ: ผงสีขาวคล้ายแป้งบนใบ ก้านใบ และเถา เริ่มเป็นจุดแล้วลามทั่วใบ ใบเหลืองและแห้ง
  • ระบาด: กลางวันแห้ง กลางคืนเย็นชื้น ต้นที่ร่มทึบ
  • จัดการ: ตัดใบที่เป็นมากออก ทำให้ใบโปร่ง และใช้สารป้องกันกำจัดราแป้งที่ขึ้นทะเบียนกับแตงกวาตามฉลาก

โรคแอนแทรคโนส

แผลกลมสีน้ำตาลบนใบ ตรงกลางแผลแห้งและขาดเป็นรู บนผลเป็นแผลยุบตัวสีเข้ม ระบาดในหน้าฝน จัดการเหมือนราน้ำค้าง คือให้ใบโปร่ง ไม่ให้ใบเปียกนาน และเก็บผลเป็นโรคออกจากแปลง

โรคเถาเหี่ยวและโคนเน่า

  • อาการ: เถาเหี่ยวในตอนกลางวัน แล้วเหี่ยวถาวร บางต้นมีแผลช้ำหรือยางไหลที่โคนเถา ผ่าโคนเห็นท่อน้ำเป็นสีน้ำตาล
  • สาเหตุ: เชื้อราและเชื้อแบคทีเรียในดินและที่ติดมากับแมลง สะสมเมื่อปลูกซ้ำแปลงหรือดินแฉะ
  • จัดการ: ปลูกหมุนเวียน (บท ดินและพื้นที่) ยกแปลงสูง ไม่ให้น้ำแฉะ ถอนต้นที่เหี่ยวออกพร้อมราก คุมด้วงเต่าแตงที่เปิดแผลที่ต้น (บท แมลงศัตรูแตงกวา)
เว้นระยะก่อนเก็บผล

แตงกวาเก็บผลทุก 1–2 วัน ต้องเลือกสารที่มีระยะปลอดภัยก่อนเก็บสั้น และวางรอบพ่นให้สอดคล้องกับรอบเก็บ ห้ามเก็บผลขายก่อนครบระยะตามฉลาก (บท เก็บผล คัดขนาด และขาย)

แหล่งอ้างอิง

  1. Keinath, A.P., Wintermantel, W.M. & Zitter, T.A. (Eds.) (2017). Compendium of Cucurbit Diseases and Pests (2nd ed.). APS Press.
  2. จานุลักษณ์ ขนบดี (2563). เส้นทางแตงกวาพันธุ์ดี “พันธุ์ล้านนา” เพื่อตอบโจทย์ความต้องการของเกษตรกรและผู้บริโภค. สถาบันวิจัยเทคโนโลยีเกษตร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา. e-cms.rmutl.ac.th ↗