บทที่ 2 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
ดินแบบไหนปลูกแตงกวาได้ดี: การระบายน้ำ ความเป็นกรดด่าง แหล่งน้ำ และการปลูกซ้ำที่
แตงกวาต้องการดินแบบไหน ทำไมน้ำขังทำให้เถาเหี่ยว ทำไมห้ามปลูกพืชตระกูลแตงซ้ำแปลง และต้องมีน้ำแค่ไหน
สรุปสั้น
- แตงกวาชอบดินร่วน มีอินทรียวัตถุสูง ระบายน้ำดี แดดดี รากตื้นจึงไม่ทนทั้งน้ำขังและดินแห้งนาน
- ไม่ปลูกแตงกวาหรือพืชตระกูลแตงซ้ำแปลงเดิมติดกัน เชื้อโรคในดินและไส้เดือนฝอยสะสม
- ต้องมีน้ำให้ได้ทุกวันตลอดช่วงเก็บผล
ดินแบบไหนดี
| เรื่อง | ที่เหมาะ | ถ้าไม่ได้ตามนี้ |
|---|---|---|
| เนื้อดิน | ร่วน ร่วนปนทราย อินทรียวัตถุสูง | ใส่ปุ๋ยอินทรีย์ให้มากก่อนปลูก |
| การระบายน้ำ | น้ำไม่ขังหลังฝน | ยกแปลงสูง ขุดร่องระบายน้ำ (บท เตรียมแปลงและหยอดเมล็ด) |
| ความเป็นกรดด่าง (pH) | กรดเล็กน้อยถึงเป็นกลาง | ดินเปรี้ยวจัดปรับด้วยปูนตามผลวิเคราะห์ดิน ล่วงหน้าก่อนปลูก |
| ประวัติแปลง | ไม่ได้ปลูกพืชตระกูลแตงมาหลายรุ่น | ปลูกพืชคนละวงศ์หมุนเวียน เช่น ข้าวโพด ถั่ว ผักกินใบ |
ส่งตัวอย่างดินเข้าตรวจวิเคราะห์ได้ที่ iLab (ilab.work) ดูวิธีเก็บตัวอย่างให้ถูกต้องได้ที่ วิธีเก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ หรือสอบถามสถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัดของกรมพัฒนาที่ดิน เมื่อได้ผลแล้วนำค่า pH อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม มาใช้เลือกสูตรและอัตราปุ๋ยในคู่มือเล่มนี้
ปลูกหมุนเวียน
พืชตระกูลแตง ได้แก่ แตงกวา แตงโม แตงร้าน เมล่อน ฟักทอง บวบ มะระ ใช้เชื้อโรคและแมลงชุดเดียวกัน ถ้าปลูกต่อกันในแปลงเดิม โรคเถาเหี่ยว ไส้เดือนฝอยรากปม และแมลงจะสะสมจนปลูกไม่ได้ ให้ปลูกพืชคนละวงศ์คั่นระหว่างรุ่น และอย่าปลูกแปลงแตงกวาใหม่ติดกับแปลงแตงรุ่นเก่าที่ปล่อยทิ้ง ซึ่งเป็นแหล่งไวรัสและแมลง (บท โรคไวรัสใบด่าง)
แหล่งน้ำ
แตงกวาเป็นผลที่มีน้ำมาก ต้องการน้ำสม่ำเสมอ โดยเฉพาะช่วงออกดอกและเก็บผล ขาดน้ำแล้วผลงอ คอด และขม (บท น้ำ วัสดุคลุม และวัชพืช) แปลงหน้าหนาวและหน้าแล้งต้องมีน้ำจากบ่อหรือคลองให้ได้ทุกวัน
ตรวจดินก่อนปลูก
เก็บตัวอย่างดินส่งตรวจที่สถานีพัฒนาที่ดิน อย่างน้อยควรรู้ค่า pH อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม เพื่อกำหนดปูนและปุ๋ยรองพื้น (บท ปุ๋ยแตงกวาตามระยะ)
แหล่งอ้างอิง
- Keinath, A.P., Wintermantel, W.M. & Zitter, T.A. (Eds.) (2017). Compendium of Cucurbit Diseases and Pests (2nd ed.). APS Press.