บทที่ 8 · ช่วงที่ 3 ดูแล
แตงกวาไม่ติดผล ผลงอ ผลขม ผลคอดปลาย: สาเหตุและการดูแลช่วงออกดอก
ดอกตัวผู้ดอกตัวเมียของแตงกวา ทำไมต้องมีผึ้ง ทำไมผลงอ คอด หรือขม และการดูแลให้ติดผลสวยต่อเนื่อง
สรุปสั้น
- แตงกวาทั่วไปต้องมีผึ้งหรือแมลงพาเกสรจากดอกตัวผู้ไปดอกตัวเมีย งดพ่นสารฆ่าแมลงตอนเช้าที่ดอกบาน
- ผลงอ คอดปลาย มักมาจากการผสมเกสรไม่ทั่ว ขาดน้ำ ปุ๋ยไม่พอ หรือต้นติดผลมากเกิน
- ผลขม มักเกิดเมื่อต้นเครียด เช่น ขาดน้ำ อากาศร้อนจัด และเป็นลักษณะของบางพันธุ์
ดอกตัวผู้ ดอกตัวเมีย
- ดอกตัวผู้ ไม่มีผลใต้กลีบดอก ออกเป็นกระจุกตามข้อ มักออกก่อน
- ดอกตัวเมีย มีผลเล็ก ๆ ใต้กลีบดอก ออกตามข้อ ดอกบานตอนเช้าและบานวันเดียว
- ช่วงแรกของการออกดอก ต้นอาจมีดอกตัวผู้มากและดอกตัวเมียน้อย เมื่อต้นโตขึ้นสัดส่วนดอกตัวเมียจะมากขึ้น ขึ้นกับพันธุ์และอากาศ
ผึ้งและการผสมเกสร
ผลแตงกวาที่ผสมเกสรไม่ทั่ว จะโตไม่เท่ากันตลอดผล ปลายผลคอดหรือผลงอ แปลงที่มีผึ้งมากติดผลสวยกว่า งดพ่นสารฆ่าแมลงในช่วงเช้าที่ดอกบานและผึ้งออกหากิน ถ้าจำเป็นต้องพ่น พ่นตอนเย็นหลังผึ้งกลับรัง และเลือกสารที่ฉลากระบุว่าเป็นอันตรายต่อผึ้งน้อย พันธุ์ที่ติดผลได้เองโดยไม่ต้องผสมไม่มีปัญหานี้ (บท พันธุ์แตงกวา)
ผลไม่สวย สาเหตุและการแก้
| อาการ | สาเหตุที่พบบ่อย | แก้อย่างไร |
|---|---|---|
| ดอกตัวเมียเหลืองร่วง ไม่ติดผล | ไม่ได้รับเกสร ผึ้งน้อย ฝนตอนเช้า | รักษาผึ้ง งดพ่นสารตอนเช้า |
| ผลงอ ผลคอดปลาย | ผสมไม่ทั่ว ขาดน้ำ ขาดปุ๋ย ต้นติดผลมากเกิน ผลถูกค้างหรือเถาบีบ | ให้น้ำและปุ๋ยสม่ำเสมอ เก็บผลงอออกเร็ว จัดผลให้ห้อยลงอิสระ |
| ผลขม | ต้นเครียดจากขาดน้ำหรือร้อนจัด และลักษณะของพันธุ์ | ให้น้ำสม่ำเสมอ คลุมแปลง เลือกพันธุ์ที่ไม่ขม (บท น้ำ วัสดุคลุม และวัชพืช) |
| ติดผลน้อยลงเรื่อย ๆ ช่วงเก็บ | ปล่อยผลใหญ่ค้างต้น ใบเป็นโรค ปุ๋ยหมด | เก็บทุก 1–2 วัน ใส่ปุ๋ยเสริม คุมราน้ำค้าง (บท เก็บผล คัดขนาด และขาย) |
| ผลอ่อนมีจุดเน่าหรือหนอน | แมลงวันแตง | บท แมลงศัตรูแตงกวา |
แหล่งอ้างอิง
- Keinath, A.P., Wintermantel, W.M. & Zitter, T.A. (Eds.) (2017). Compendium of Cucurbit Diseases and Pests (2nd ed.). APS Press.