บทที่ 5 · ช่วงที่ 2 ปลูก
ปลูกส้มโอ: ระยะ 7 × 7 หรือ 8 × 8 เมตร หลุม 50 ซม. ตากหลุม และวางกิ่งตอนให้ระดับดินพอดี
ปลูกส้มโอระยะเท่าไร ไร่ละกี่ต้น ขุดหลุมขนาดไหน ตากหลุมกี่เดือน รองก้นหลุมด้วยอะไร และปลูกอย่างไรไม่ให้โคนเน่า
สรุปสั้น
- ระยะปลูก 7 × 7 หรือ 5 × 8 เมตร (สวนชัยนาท) หรือ 8 × 8 เมตรที่ดินอุดมสมบูรณ์ และ 6 × 6 เมตรที่ดินไม่สมบูรณ์หรือน้ำใต้ดินสูง ได้ราว 25–40 ต้น/ไร่ [1][2]
- หลุมกว้างราว 0.5 เมตร (50 × 50 × 50 ซม.) ตากหลุม 1–2 เดือน ผสมปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักรองก้นหลุม [1][2]
- ปลูกให้ระดับดินอยู่เหนือตุ้มกิ่งตอนเล็กน้อย ปักหลักกันลม และพรางแสง [2]
เตรียมแปลง
| สภาพพื้นที่ | วิธีเตรียม |
|---|---|
| ที่ลุ่มน้ำท่วมถึง (ดินเหนียว) | ยกร่องให้ระดับสูงกว่าที่ราบทั่วไป เพื่อรากส้มโอกระจายได้ลึก ระหว่างแปลงมีทางน้ำเก็บกักน้ำไว้ใช้ฤดูแล้งและช่วยระบายน้ำออกฤดูฝน แปลงดินกว้างราว 6 ม. ร่องน้ำกว้างราว 1.5 ม. ท้องร่องกว้าง 50–70 ซม. ลึกราว 1 ม. [2] |
| ที่ดอน น้ำท่วมไม่ถึง | ไม่ต้องยกร่อง ปรับพื้นที่ให้เรียบ ทำลายวัชพืชและไถกลบดินให้ลึกสัก 2 ครั้ง ถ้าเป็นดินเก่าไม่สมบูรณ์ ควรหว่านพืชตระกูลถั่วลง แล้วไถกลบเป็นปุ๋ยสด [2] |
| ทั่วไป (สวนชัยนาท) | ไถปรับสภาพพื้นที่ให้เหมาะสม ลาดเอียงต่ำ เก็บตัวอย่างดินเพื่อนำมาวิเคราะห์ธาตุอาหารก่อนปลูก [1] |
ส่งดินตรวจได้ที่ไหน
ส่งตัวอย่างดินเข้าตรวจวิเคราะห์ได้ที่ iLab (ilab.work) ดูวิธีเก็บตัวอย่างให้ถูกต้องได้ที่ วิธีเก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ หรือสอบถามสถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัดของกรมพัฒนาที่ดิน เมื่อได้ผลแล้วนำค่า pH อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม มาใช้เลือกสูตรและอัตราปุ๋ยในคู่มือเล่มนี้
ระยะปลูก
- ที่ดินอุดมสมบูรณ์: ระหว่างต้นและแถวประมาณ 8 × 8 เมตร [2]
- ที่ดินไม่สมบูรณ์หรือระดับน้ำใต้ดินสูง: ประมาณ 6 × 6 เมตร [2]
- ที่ 1 ไร่ ปลูกได้ประมาณ 25–40 ต้น [2]
- สวนชัยนาทปลูกระยะ 7 × 7 หรือ 5 × 8 เมตร [1]
- แปลงยกร่องในภาคกลาง ปลูกเป็นแถวเดี่ยว ระยะระหว่างต้นประมาณ 6 เมตร [2]
หลุมปลูกและวิธีปลูก
- ขุดหลุมกว้างประมาณ 0.5 เมตร (สวนชัยนาท 50 × 50 × 50 ซม.) แยกดินบนและดินล่าง ตากดินทิ้งไว้ 1–2 เดือน ให้แสงแดดฆ่าเชื้อโรคและแมลง [1][2]
- ผสมดินบนกับปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก เศษใบไม้ หญ้าแห้ง และดินส่วนล่าง แล้วกลบลงหลุมจนเต็มปากหลุม [1][2]
- สวนชัยนาทรองก้นหลุมด้วยปุ๋ยชีวภาพไมคอร์ไรซาและปุ๋ยชีวภาพละลายฟอสเฟต ชนิดละ 10–50 กรัมต่อต้น [1]
- วางกิ่งตอนกลางหลุม กลบดินให้ระดับดินอยู่เหนือตุ้มกิ่งตอนเล็กน้อย กลบดินให้ระดับพอดีกับระดับเดิมของกิ่งตอน [1][2]
- ปักหลักผูกติดกิ่งตอนให้แน่นกันลม รดน้ำให้ชุ่ม พรางแสงช่วงแรกด้วยวัสดุพรางแสง เช่น ทางมะพร้าว [1][2]
ระยะปลูกใหม่ๆ ต้องหมั่นให้น้ำสม่ำเสมอจนกว่าตั้งตัวได้ (บท น้ำ ตัดแต่งกิ่ง และวัชพืช) และใส่ปุ๋ยตามอายุ (บท ปุ๋ยส้มโอ)
แหล่งอ้างอิง
- สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 5 กรมวิชาการเกษตร (พฤศจิกายน 2566). คู่มือการปฏิบัติ ชัยนาทโมเดล การผลิตส้มโอขาวแตงกวาสร้างรายได้สูง โครงการ 76 จังหวัด 76 โมเดล. doa.go.th ↗
- กรมส่งเสริมการเกษตร. ส้มโอ. เอกสารเผยแพร่ ศูนย์ข้อมูลเกษตร (ไม่ระบุปีพิมพ์). esc.doae.go.th ↗