บทที่ 7 · ช่วงที่ 3 ดูแล
น้ำส้มโอ: ต้นเล็ก 3–5 วัน ต้นโต 7–14 วัน ตัดแต่งกิ่ง คุมวัชพืช และการป้องกันน้ำเค็ม
ให้น้ำส้มโอทุกกี่วัน ช่วงติดผลต้องให้น้ำถี่แค่ไหน ตัดแต่งกิ่งอย่างไร ควรกำจัดวัชพืชให้หมดไหม และสวนใกล้น้ำเค็มป้องกันอย่างไร
สรุปสั้น
- สวนชัยนาท: ส้มโออายุ 1–3 ปีให้น้ำ 3–5 วัน/ครั้ง อายุ 4 ปีขึ้นไป 7–14 วัน/ครั้ง ช่วงติดผลให้น้ำ 2–3 วัน/ครั้ง ตรวจความชื้นดินก่อนให้ [1]
- ขาดน้ำช่วงติดผลอ่อน ส้มโอสลัดลูกทิ้ง [1]
- ตัดแต่งกิ่งเฉพาะกิ่งที่แย่งอาหาร กิ่งที่ไม่ได้รับแสง และกิ่งที่เป็นโรคแมลง [2]
การให้น้ำ
| ระยะ | การให้น้ำ |
|---|---|
| ปลูกใหม่ | หมั่นให้น้ำสม่ำเสมอจนกว่าตั้งตัวได้ เมื่อเจริญเติบโตดีแล้ว ให้น้ำเป็นครั้งคราวเท่าที่จำเป็น [2] |
| ต้นอายุ 1–3 ปี | 3–5 วัน/ครั้ง [1] |
| ต้นอายุ 4 ปีขึ้นไป | 7–14 วัน/ครั้ง [1] |
| ช่วงติดผล | 2–3 วัน/ครั้ง ถ้าขาดน้ำผลอ่อนสลัดร่วง [1] |
สวนชัยนาทใช้มินิสปริงเกอร์ ถ้าใช้ระบบอื่นให้ปรับตามความชื้นดินและฝน [1]
ตัดแต่งกิ่ง
- ตัดแต่งกิ่งที่ขึ้นแย่งกันกับลำต้นหลัก รวมทั้งกิ่งที่ไม่ได้ระเบียบ และกิ่งที่มีโรคแมลงทำลายออกทิ้ง [2]
- ตัดด้วยความระมัดระวัง อย่าให้กิ่งฉีก หลังจากตัดแล้วควรใช้กาวหรือสีหรือปูนหมากผสมทาแผลที่ตัด เพื่อกันแผลเน่าเนื่องจากเชื้อรา [2]
- เศษกิ่งที่ตัดทิ้งไม่ควรรวมไว้เป็นกอง แล้วนำไปเผาทำลายนอกสวน [2]
- หลังเก็บเกี่ยวผล ตัดแต่งกิ่ง ดูแลใบอ่อน ใส่ปุ๋ย [1] (ปฏิทินบท ปฏิทินส้มโอนับจากวันดอกบาน)
วัชพืช
- ในสวนส้มโอมักมีปัญหาวัชพืชขึ้นรบกวน ถ้ามีจำนวนมากจะทำให้ผลผลิตเสียหาย เพราะแย่งน้ำและอาหาร และเป็นแหล่งสะสมโรคและแมลง จึงต้องควบคุมไม่ให้วัชพืชมาก [2]
- แต่การกำจัดหญ้าหรือวัชพืชอื่นให้หมดไปเลยก็ไม่ดี ควรให้เหลืออยู่บ้างช่วยยึดดิน ไม่ให้หน้าดินพังทลาย รวมทั้งช่วยป้องกันการระเหยของน้ำได้ [2]
- เอกสารไม่ได้ระบุสารกำจัดวัชพืช คู่มือนี้จึงไม่ระบุ ห้ามใช้พาราควอต (ห้ามตั้งแต่ 1 มิถุนายน 2563 [3])
ป้องกันน้ำเค็มและน้ำเสีย (สวนยกร่อง ภาคกลาง)
- เมื่อเข้าฤดูแล้ง รีบกักน้ำจืดไว้เต็มที่ ก่อนที่น้ำเค็มหรือน้ำเสียจะเข้าถึง แล้วสร้างทำนบคันดินรอบสวนเพื่อกันน้ำเค็มเข้า และหมั่นตรวจดินทำนบกั้นน้ำและประตูระบายน้ำ อย่าให้รั่วซึมได้ [2]
- รดน้ำให้ส้มโออย่างประหยัดเท่าที่จำเป็น เพื่อให้มีน้ำจืดใช้อย่างพอเพียงในช่วงที่น้ำเค็มเข้าถึง [2]
- ขุดลอกเลนจากท้องร่องหรือโกยเลนจากท้องร่องมาคลุมหน้าดินบนร่อง รวมทั้งใช้เศษพืชคลุมโคนต้น เพื่อรักษาความชุ่มชื้นในดิน [2]
- หมั่นตรวจดูน้ำในร่องสวนบ่อยๆ ถ้ามีน้ำจืดเข้ามาครั้งคราว ให้รีบสูบหรือปล่อยเข้าสวน เพื่อเก็บกักน้ำไว้ [2]
- ถ้าเห็นใบอ่อนเริ่มเหี่ยวเฉา ไหม้เกรียม แสดงว่าส้มโอถูกน้ำเค็มหรือน้ำเสีย ให้รีบแก้ไขโดยหาน้ำจืดมารดให้ชุ่มโชก [2]
แหล่งอ้างอิง
- สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 5 กรมวิชาการเกษตร (พฤศจิกายน 2566). คู่มือการปฏิบัติ ชัยนาทโมเดล การผลิตส้มโอขาวแตงกวาสร้างรายได้สูง โครงการ 76 จังหวัด 76 โมเดล. doa.go.th ↗
- กรมส่งเสริมการเกษตร. ส้มโอ. เอกสารเผยแพร่ ศูนย์ข้อมูลเกษตร (ไม่ระบุปีพิมพ์). esc.doae.go.th ↗
- ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง บัญชีรายชื่อวัตถุอันตราย (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2563 ลงวันที่ 15 พฤษภาคม 2563 มีผล 1 มิถุนายน 2563 (พาราควอตและคลอร์ไพริฟอสเป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 4).