บทที่ 6 · ช่วงที่ 3 ดูแล
ปุ๋ยส้มโอ: ต้นเล็ก 15-15-15 ปุ๋ยตามระยะออกดอก ติดผล และผลโต และปุ๋ยอินทรีย์
ใส่ปุ๋ยส้มโอสูตรอะไรในแต่ละช่วงอายุและระยะผล ต้นเล็กกับต้นให้ผลต่างกันอย่างไร และตัวอย่างวิธีของสวนชัยนาทที่ใช้ปุ๋ยอินทรีย์และชีวภาพ
สรุปสั้น
- ต้นอายุ 1–3 ปี (ยังไม่ให้ผล): ปุ๋ยคอกเก่าผสมปุ๋ยเคมี 15-15-15 ราว 300–500 กรัม/ต้น/ครั้ง ปีละ 3–4 ครั้งขึ้นไป (ตามที่เอกสารระบุ) [2]
- ต้นให้ผลแล้ว (4 ปีขึ้นไป): ปรับสูตรตามระยะ หลังเก็บเกี่ยว 15-15-15 ก่อนออกดอก 8-24-24 หรือ 12-24-12 ติดผลแล้ว 30 วัน 15-15-15 ผลอายุ 5–6 เดือน 13-13-21 [2]
- ปุ๋ยเคมีโรยรอบทรงพุ่ม แต่ระวังอย่าใส่ใกล้โคนต้น ปุ๋ยจะทำให้เปลือกรอบโคนเน่าและอาจทำให้ส้มโอตายได้ [2]
ปุ๋ยตามระยะ (กรมส่งเสริมการเกษตร)
| ระยะ | ปุ๋ย |
|---|---|
| ต้นอายุ 1–3 ปี หรือยังไม่ให้ผล | ปุ๋ยคอกเก่าผสมปุ๋ยเคมี 15-15-15 ใช้อัตรา 300–500 กรัม/ต้น/ครั้ง ใส่ 3–4 ครั้งต่อไป |
| หลังเก็บเกี่ยว (ให้ผลแล้ว) | 15-15-15 ให้ต้นฟื้นจากการออกผลเร็วขึ้น |
| เริ่มออกดอก | ใช้สูตร 8-24-24 หรือ 12-24-12 ช่วยให้มีการสร้างดอกดีขึ้น |
| ติดผลแล้วประมาณ 30 วัน (ผลยังเล็ก) | 15-15-15 ช่วยให้การเจริญเติบโตของผลดีขึ้น |
| ผลอายุ 5–6 เดือน | 13-13-21 ให้ผลมีการพัฒนาด้านคุณภาพ เนื้อมีความหวานมากขึ้น |
| ต้นอายุ 6–7 ปี (เต็มที่) | อาจใส่ครั้งละประมาณ 1 กก. ปริมาณขึ้นกับขนาดทรงพุ่มและจำนวนผลที่ติดในแต่ละปี สำหรับต้นที่ติดผลมาก ควรใส่ปุ๋ยทางใบเสริม |
ส่งดินตรวจได้ที่ไหน
ส่งตัวอย่างดินเข้าตรวจวิเคราะห์ได้ที่ iLab (ilab.work) ดูวิธีเก็บตัวอย่างให้ถูกต้องได้ที่ วิธีเก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ หรือสอบถามสถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัดของกรมพัฒนาที่ดิน เมื่อได้ผลแล้วนำค่า pH อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม มาใช้เลือกสูตรและอัตราปุ๋ยในคู่มือเล่มนี้
ตัวอย่างสวนชัยนาท (ขาวแตงกวา)
สวนตัวอย่างขนาด 4 ไร่ที่ชัยนาทใช้ปุ๋ยอินทรีย์และชีวภาพเป็นหลัก [1] เป็นวิธีของสวนนี้ ไม่ได้ผ่านการทดลองเทียบกับวิธีอื่น
| ปุ๋ย | อัตรา |
|---|---|
| ปุ๋ยคอก | 2–3 กก./ต้น/ปี |
| ปุ๋ยมูลค้างคาว | 2–3 กก./ต้น/ปี (ส้มโออายุ 1–3 ปีแรก) |
| ปุ๋ยมูลค้างคาวผสมไคโตซาน | 500 กรัม/ต้น/3 เดือน (ส้มโออายุ 4 ปีขึ้นไป) |
| ขี้แดดนาเกลือ (เพิ่มความหวาน) | 500 กรัม/ต้น โรยรอบทรงพุ่ม |
| แคลเซียมโบรอน | 100 กรัม/ต้น โรยรอบทรงพุ่ม |
| ปุ๋ยเคมีทางดิน | 16-16-16 อัตรา 200 กรัม/ต้น สลับ 25-7-7 อัตรา 300 กรัม/ต้น ต้น 1–3 ปี เดือนละ 1 ครั้ง ต้น 4 ปีขึ้นไป 3 เดือน/ครั้ง |
| ปุ๋ยชีวภาพไมคอร์ไรซา + พลายฟอสเฟต | รองก้นหลุม 10–50 กรัม/ต้น และใส่ร่วมปุ๋ยเคมีทุก 1–3 เดือน (ส้มโออายุ 1–3 ปี) อัตรา 50 กรัม/ต้น ร่วมกับ 46-0-0 18-46-0 0-0-60 |
แหล่งอ้างอิง
- สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 5 กรมวิชาการเกษตร (พฤศจิกายน 2566). คู่มือการปฏิบัติ ชัยนาทโมเดล การผลิตส้มโอขาวแตงกวาสร้างรายได้สูง โครงการ 76 จังหวัด 76 โมเดล. doa.go.th ↗
- กรมส่งเสริมการเกษตร. ส้มโอ. เอกสารเผยแพร่ ศูนย์ข้อมูลเกษตร (ไม่ระบุปีพิมพ์). esc.doae.go.th ↗