ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 6 · ช่วงที่ 4 แก้ปัญหาในแปลง

โรครากเน่าโคนเน่าพริกไทย: ผลทดลองไตรโคเดอร์มาที่ท่าใหม่ 3.39–3.61 ตัน/ไร่ โรคอื่น แมลง และสารที่ต้องเลี่ยง

โรครากเน่าโคนเน่าพริกไทยเกิดจากอะไร จัดการอย่างไร ไตรโคเดอร์มาให้ผลเท่าไรเทียบวิธีเกษตรกร แอนแทรคโนส เพลี้ย ด้วงงวง มวนปีกแก้ว และสารที่ห้ามใช้

ทำเมื่อไหร่: ทั้งปี ปรับปรุงล่าสุด · ตรวจแหล่งอ้างอิง · ดูแหล่งอ้างอิง

สรุปสั้น

  • โรครากเน่าโคนเน่า (Phytophthora) เป็นโรคสำคัญที่สุด เกิดมากช่วงฝน มิ.ย.–ต.ค. เริ่มจากใบเหลือง 1–2 เดือนต่อมาข้อหลุดและต้นตาย ข้อมูลไทย [1]
  • ทดลองที่ท่าใหม่: เชื้อไตรโคเดอร์มา 200 กรัม/ค้าง ทุก 2 เดือน + ปุ๋ย ได้ผลผลิตสด 3.39–3.61 ตัน/ไร่ เทียบวิธีเกษตรกร 2.08–2.47 ตัน/ไร่ ข้อมูลไทย [1]
  • อินเดียใช้ทองแดง ฟอสโฟเนต และเมทาแลกซิลผสมแมนโคเซบ แต่ไม่ลงอัตราของต่างประเทศ ต่างประเทศ [3]

โรครากเน่าโคนเน่า

  • อาการ ระยะแรกใบเหลือง 1–2 เดือนต่อมาข้อของเถาเริ่มหลุด ใบร่วง ต้นทรุดโทรมแล้วตาย พบมากกับพริกไทยอายุน้อย ต้นแก่อยู่ได้นานกว่าแต่ผลผลิตลดลงและตายในที่สุด ข้อมูลไทย [1] รากเน่าดำและมีกลิ่นเหม็น ข้อมูลไทย [2]
  • สาเหตุ เชื้อรา Phytophthora รายงานไทยระบุ P. parasitica ในแหล่งปลูกส่วนใหญ่ และ P. palmivora ที่ตรัง ข้อมูลไทย [1] เอกสารอินเดียระบุ P. capsici ต่างประเทศ [3] ชื่อเชื้อต่างกันตามผู้ตรวจ แต่อาการและวิธีจัดการใกล้กัน
  • ป้องกันเชิงสวน ไม่ให้น้ำขังในฤดูฝน เผาทำลายต้นที่เป็นโรค ข้อมูลไทย [2] ขุดต้นตายพร้อมรากออกจากสวน ไม่ขุดดินทำลายราก ผูกหรือตัดเถาที่เลื้อยติดดิน ตัดแต่งกิ่งต้นค้างให้โปร่งก่อนฝน ใช้ต้นพันธุ์จากสวนไม่มีโรค ต่างประเทศ [3]

ผลทดลองในแปลงเกษตรกร อ.ท่าใหม่ จันทบุรี

ต้นซาราวัคอายุ 16 ปี ระยะ 2 × 2 ม. ทดลอง 3 วิธี 7 ซ้ำ ปี 2555–2556 ข้อมูลไทย [1]

วิธีปี 2555
ตัน/ไร่ (กก./ค้าง)
ปี 2556
ตัน/ไร่ (กก./ค้าง)
1 ไตรโคเดอร์มา T. harzianum 200 กรัม/ค้าง ทุก 2 เดือน + 15-15-15 200 กรัม/ค้าง3.61 a (9.04)3.39 a (8.49)
2 เมทาแลกซิล 40 กรัม/น้ำ 20 ลิตร + 15-15-15 200 กรัม/ค้าง2.61 b (6.51)2.79 b (6.98)
3 วิธีเกษตรกร: สารกำจัดแมลง + ฮอร์โมน ทุก 15 วัน + 15-15-15 200 กรัม/ค้าง2.47 b (6.18)2.08 c (5.24)
น้ำหนักผลสดรวมการเก็บ 2 ครั้ง (ครั้งแรกเดือนมกราคม) [1] ตัวอักษรเหมือนกันแปลว่าไม่ต่างกันทางสถิติ (95%) ตัน/ไร่ที่ 400 ค้าง/ไร่ ตรงกับ กก./ค้างที่รายงาน
  • วิธีที่ 1 และ 2 ไม่พบโรครากเน่าโคนเน่าในปี 2555 วิธีเกษตรกรพบเฉลี่ย 2.38% แต่ความต่างเรื่องโรครากเน่าไม่มีนัยสำคัญทางสถิติทั้ง 2 ปี [1] ส่วนที่ต่างกันชัดคือผลผลิตและปริมาณเชื้อราปรปักษ์ในดินหลังเก็บเกี่ยว (ราว 41% ในแปลงที่ใช้ไตรโคเดอร์มา เทียบ 15.9% ในแปลงเกษตรกร) [1]
  • อัตราโรครากเน่าในทุกวิธีต่ำมาก (0–2.4%) [1] ผลทดลองจึงบอกได้เพียงว่าใช้ไตรโคเดอร์มาควบคู่ปุ๋ยแล้วผลผลิตสูงกว่า บอกไม่ได้ว่ารักษาต้นที่ป่วยแล้วให้หายได้ (ข้อสรุปของคู่มือนี้)
  • รายงานเขียนความถี่การพ่นเมทาแลกซิลไม่ตรงกัน (ทุกเดือน ทุก 15 วัน) และวิธีดูแลรักษาแนะนำให้ใช้เมทาแลกซิลเมื่อพบการระบาดเพื่อยับยั้งการแพร่ [1] จึงถือเป็นการรักษา ไม่ใช่การพ่นประจำ

วิธีใช้ไตรโคเดอร์มาตามรายงาน ข้อมูลไทย [1]

  • ใช้เชื้อที่เลี้ยงบนเมล็ดข้าวฟ่างจนเส้นใยสีเขียวเต็มถุง อัตรา 200 กรัม/ค้าง ทุก 2 เดือน 3 ครั้งต่อฤดู โรยรอบโคนต้นและคลุกเคล้าให้ทั่วรอบทรงพุ่ม
  • หลังบ่มเชื้อแล้วควรใช้ภายใน 7 วัน ไม่เช่นนั้นเชื้ออาจตายหรือปนเปื้อน

สารป้องกันกำจัดโรคที่เอกสารระบุ

โรคสารหรือกลุ่มที่เอกสารระบุที่มา
รากเน่าโคนเน่าเมทาแลกซิล (รายงานทดลองจันทบุรี) ฟอสอีทิล-อลูมิเนียม (WP) และฟอสฟอริค แอซิด 40% L (สำรวจ)ข้อมูลไทย [1][2]
รากเน่าโคนเน่ากลุ่มทองแดง (คอปเปอร์ออกซีคลอไรด์ ราดโคนและบอร์โดซ์พ่น) เมทาแลกซิลผสมแมนโคเซบ โพแทสเซียมฟอสโฟเนต ทำช่วงต้นฝนและซ้ำปลายฝนต่างประเทศ [3]
แอนแทรคโนส (Colletotrichum)ตัดแต่งกิ่งเก็บไปเผา พ่นแมนโคเซบหรือคาร์เบนดาซิม (สำรวจไทย) บอร์โดซ์หรือคาร์เบนดาซิม-แมนโคเซบก่อนปลายฝน (อินเดีย)ข้อมูลไทย [2] ต่างประเทศ [3]
รากขาว (Fomes lignosus)เผาทำลายส่วนที่เป็นโรค ถ้าระบาดรุนแรงใช้ควินโตซีนราดหรือพ่น (รายงานสำรวจระบุ)ข้อมูลไทย [1][2]
ราเห็ดพริกไทย (เส้นใยขาวบนลำต้น)ไม่ให้น้ำท่วมขัง ตัดแต่งให้โปร่ง และสารกลุ่มทองแดงข้อมูลไทย [2]
ผู้เขียนไม่ได้ตรวจทะเบียนวัตถุอันตรายของสารเหล่านี้กับพริกไทย จึงไม่ลงอัตราของต่างประเทศ ส่วนอัตราของแปลงทดลองไทยอยู่ในตารางก่อนหน้า ให้ใช้เฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ฉลากจดทะเบียนกับพริกไทย และสอบถามเจ้าหน้าที่เกษตรหรือศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรี
สารที่ห้ามหรือเลี่ยง

เอกสารเก่าบางฉบับที่ใช้เขียนเล่มนี้ระบุคลอร์ไพริฟอสและพาราควอต [2][3] ทั้งสองถูกห้ามผลิต นำเข้า ส่งออก หรือมีไว้ครอบครองในไทยตั้งแต่ 1 มิถุนายน 2563 ไม่ควรใช้ตามเอกสาร โครงการ STDF ระบุว่าสารตกค้างเกินเกณฑ์เป็นความเสี่ยงหนึ่งของห่วงโซ่พริกไทยเมล็ด และเป็นเหตุให้สินค้าเข้าตลาดยุโรปได้ยาก [4]

แมลงศัตรู

แมลงที่ทำลายวิธีที่เอกสารไทยระบุ ข้อมูลไทย
เพลี้ยหอย เพลี้ยแป้งดูดน้ำเลี้ยงจากช่อ ใบ เถา ระบาดช่วงปลายฝนต้นหนาว เพลี้ยแป้งติดไปกับพริกไทยอ่อนที่ส่งออกได้ มดพาเพลี้ยแป้งรายงานทดลองใช้ไทอะมีทอกแซม 4 กรัม/น้ำ 20 ลิตร [1] รายงานสำรวจระบุคาร์บาริล 85% WP 50 กรัม/น้ำ 20 ลิตรสำหรับเพลี้ยแป้ง [2]
ด้วงงวงเจาะเถาตัวอ่อนเจาะเถาให้แห้งตาย ตัวเต็มวัยกัดใบและผลเผาทำลายเถาที่พบรอยเจาะ ถ้าระบาดหนักพ่นสารตามที่สำรวจระบุ (คาร์บาริล) [2] ช่วงระบาดปลายฝนต้นหนาว [1]
มวนปีกแก้ว (วงศ์ Tingidae)ดูดน้ำเลี้ยงช่อดอก ช่อแห้งเป็นสีน้ำตาล ไม่ติดเมล็ดเก็บตัวอ่อนเผา น้ำมันปิโตรเลียม 30 มล./น้ำ 20 ลิตร ร่วมกับสารกลุ่มนีโอนิโคตินอยด์ [1] หรือมาลาไทออนเมื่อระบาดรุนแรง [2]
เพลี้ยอ่อนยอดอ่อน ใบอ่อน ช่อดอก ผลอ่อน ทำให้แคระ บิดงอ ไม่ติดเมล็ดเก็บทำลายหรือพ่นมาลาไทออน [2]
ไส้เดือนฝอยรากปมรากฝอยเป็นปม เป็นช่องให้โรคอื่นเข้าคลุมดินก้นหลุมก่อนปลูก โรยสารชนิดเม็ดรอบทรงพุ่มช่วงฝน เอกสารระบุสาร 2 ตัวที่เป็นสารอันตรายสูง ผู้เขียนไม่ลงชื่อ ให้ปรึกษาเจ้าหน้าที่เกษตร [2]
เอกสารไทยระบุชื่อสารบางตัว ผู้เขียนไม่ได้ตรวจทะเบียนกับพริกไทย อัตราที่ลงมีเฉพาะที่เอกสารไทยเขียนไว้ ให้ใช้ตามฉลากของผลิตภัณฑ์ที่จดทะเบียนกับพริกไทยเท่านั้น และนับระยะเก็บเกี่ยวหลังพ่นตามฉลากก่อนเก็บผลผลิตทุกครั้ง
  • เอกสารอินเดียกล่าวถึงด้วงโพลลู (pollu beetle) หนอนเจาะยอด เพลี้ยหอยเปลือกหอย และเพลี้ยไฟ ต่างประเทศ [3] เอกสารไทยที่ใช้ไม่ได้ระบุว่าพบในไทย จึงไม่ลงวิธีกำจัด หลักการที่ใช้ได้คือคุมร่มเงา ซึ่งอินเดียพบว่าลดด้วงโพลลู ต่างประเทศ [3]
  • อินเดียมีโรคใบแคระและช่อดอกแตกเป็นใบ (stunt, phyllody) จากไวรัสหรือไฟโตพลาสมา และโรคเหี่ยวช้า (slow decline) จากไส้เดือนฝอยร่วมกับ Phytophthora ต่างประเทศ [3] เอกสารไทยไม่ได้รายงานโรคเหล่านี้ ถ้าพบอาการคล้ายกัน ให้ส่งตรวจที่ศูนย์วิจัยพืชสวนหรือสำนักงานเกษตร
  • ไม่ผสมสารเคมีหลายตัวในถังเดียวโดยไม่ทดสอบ ระวังผึ้ง พ่นช่วงเย็น ไม่พ่นตอนลมแรงหรือฝนตก เก็บบันทึกการใช้สารทุกครั้ง ต่างประเทศ [3][4]

แหล่งอ้างอิง

  1. แสงมณี ชิงดวง, ศรีสุดา โท้ทอง, สุรศักดิ์ กาสา และสุนิตรา คามีศักดิ์ (ปีงบประมาณ 2556). เทคโนโลยีในการผลิตและการป้องกันกำจัดโรครากเน่าโคนเน่าของพริกไทยอย่างมีคุณภาพ. รายงานเรื่องเต็มผลการทดลองสิ้นสุด กรมวิชาการเกษตร (ทดลองในแปลงเกษตรกร ต.สองพี่น้อง อ.ท่าใหม่ จ.จันทบุรี ปี 2555–2556) doa.go.th ↗
  2. แสงมณี ชิงดวง, สานิตย์ สุขสวัสดิ์, รังษี เจริญสถาพร, สุรศักดิ์ กาสา, ธนพร จิตจักร และสัจจะ ประสงค์ทรัพย์ (ปีงบประมาณ 2555). ศึกษาและวิเคราะห์สภาพแปลงปลูกพริกไทยในแหล่งปลูกเพื่อลดต้นทุนการผลิต. รายงานเรื่องเต็มผลการทดลองสิ้นสุด กรมวิชาการเกษตร (สำรวจเกษตรกร 21 ราย จ.พิษณุโลก จันทบุรี ระยอง ตราด ปี 2554–2555) doa.go.th ↗
  3. Praveena, R., Srinivasan, V., Dinesh, R., Senthilkumar, C.M., Aarthi, R. & Nirmal Babu, K. (eds.) (2019). Black Pepper – Good Agricultural Practices. ICAR-Indian Institute of Spices Research, Kozhikode, Kerala (ข้อมูลอินเดีย) agritech.tnau.ac.in ↗
  4. STDF (2024). Safer Spices: Boosting Food Safety and Market Access for the Peppercorn Value Chain in Viet Nam, Lao PDR and Cambodia (STDF/PG/619), End of Project Report, May 2024. CABI (ข้อมูลเวียดนาม ลาว กัมพูชา) standardsfacility.org ↗