บทที่ 2 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
พื้นที่ปลูกพริกไทย: อุณหภูมิ 23–32 °C ฝน 1,250–2,000 มม. พีเอช 5.5–6.5 ปูนโดโลไมท์ที่จันทบุรี และพันธุ์ซาราวัค/ซีลอน
พริกไทยต้องการอุณหภูมิ ฝน ดินแบบไหน ดินที่ปลูกมานานเสื่อมอย่างไร พันธุ์ซาราวัคกับซีลอนต่างกันอย่างไร และเอกสารที่ใช้ไม่มีอะไรบ้าง
สรุปสั้น
- พริกไทยชอบอากาศร้อนชื้น ฝนกระจายดี ดินระบายน้ำดี พีเอช 5.5–6.5 และไม่มีน้ำขัง ต่างประเทศ [3]
- ที่จันทบุรี ดินร่วนเหนียวที่ อ.ท่าใหม่ปรับด้วยโดโลไมท์ 800–1,000 กก./ไร่ ข้อมูลไทย [1]
- ไทยปลูก 2 ชนิดตามชื่อเรียกของเกษตรกร: ซาราวัค (ทำพริกไทยแก่) และซีลอน (ทำพริกไทยอ่อน) [1]
ภูมิอากาศและดิน
| ปัจจัย | ตามเอกสาร | ที่มา |
|---|---|---|
| อุณหภูมิ | ช่วงที่เหมาะ 23–32 °C เหมาะที่สุดราว 28 °C | ต่างประเทศ [3] |
| ความชื้นสัมพัทธ์ | 75–80% | ต่างประเทศ [3] |
| ฝน | 1,250–2,000 มม./ปี กระจายสม่ำเสมอ | ต่างประเทศ [3] |
| ที่สูง | ปลูกได้ถึงราว 1,500 ม. จากระดับน้ำทะเล และละติจูดไม่เกิน 20° เหนือ–ใต้ | ต่างประเทศ [3] |
| ดิน | ปลูกได้หลายชนิด พีเอช 5.5–6.5 ในถิ่นกำเนิดขึ้นดีบนดินลูกรังแดง | ต่างประเทศ [3] |
| ที่ดินจันทบุรี | ดินร่วนเหนียว อ.ท่าใหม่ ใส่โดโลไมท์ 800–1,000 กก./ไร่ก่อนปลูก | ข้อมูลไทย [1] |
| แปลงปลูก | ระบายน้ำดี ไม่แฉะ ไม่มีน้ำขัง เพราะโรครากเน่าโคนเน่าระบาดช่วงฝน | ข้อมูลไทย [1][2] |
ส่งตัวอย่างดินเข้าตรวจวิเคราะห์ได้ที่ iLab (ilab.work) ดูวิธีเก็บตัวอย่างให้ถูกต้องได้ที่ วิธีเก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ หรือสอบถามสถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัดของกรมพัฒนาที่ดิน เมื่อได้ผลแล้วนำค่า pH อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม มาใช้เลือกสูตรและอัตราปุ๋ยในคู่มือเล่มนี้
ดินเสื่อมและปลูกซ้ำที่เดิม
รายงานสำรวจพบว่าสวนที่ปลูกมานานเกิน 15 ปีมีดินเสื่อมโทรม เกษตรกรบางส่วนที่ อ.ท่าใหม่ลดพื้นที่ลงราว 13% และย้ายไปปลูกที่ อ.นายายอาม อ.ขลุง และตราด รายงานเสนอให้ลดปุ๋ยเคมีและสารเคมี หันไปใช้ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยชีวภาพ และสารสกัดสมุนไพร ข้อมูลไทย [2] รายงานไม่ได้ทดสอบว่าวิธีเหล่านี้ฟื้นดินได้เท่าไร ถ้าจะปลูกซ้ำที่เดิม ควรตรวจดินและเก็บเศษรากเถาที่ตายออกให้หมดก่อน (บท โรครากเน่าโคนเน่า โรคอื่น และแมลง)
พันธุ์
| ชนิด (ชื่อที่เกษตรกรไทยเรียก) | ใช้ทำ | ระยะปลูกที่รายงานใช้ | อายุผลตอนเก็บ |
|---|---|---|---|
| ซาราวัค (มาเลเซีย) | พริกไทยแก่ ทำพริกไทยดำ ขาว | 2 × 2 ม. | 6–7 เดือนหลังติดผล |
| ซีลอน (ศรีลังกา) | พริกไทยอ่อนสด | 2 × 2.5 ม. | 4–5 เดือนหลังติดผล |
- รายงานไทยทั้งสองฉบับไม่ได้ระบุพันธุ์รับรองหรือผลเปรียบเทียบพันธุ์ ผู้เขียนจึงไม่แนะนำให้เลือกพันธุ์จากเล่มนี้ ให้เลือกตามตลาดที่คุณขาย (พริกไทยอ่อนสดหรือพริกไทยแห้ง) และซื้อต้นพันธุ์จากสวนที่ไม่มีโรค (บท ขยายพันธุ์ ค้าง และการปลูก)
- อินเดียมีพันธุ์ปรับปรุงอย่างน้อย 18 พันธุ์ มีทั้งทนโรครากเน่า ทนไส้เดือนฝอย หรือเน้นน้ำมันหอมระเหย ต่างประเทศ [3] แต่ไม่มีข้อมูลทดสอบในไทย จึงไม่ลงชื่อพันธุ์ในเล่มนี้
- รายงานของไทยอ้างงานเก่าว่า พริกไทยป่าบางชนิด (Piper colubrinum, P. hirsutum) ทนโรครากเน่ากว่าพริกไทยทั่วไป และเคยแนะนำให้ใช้ทำต้นตอในภาคตะวันออกและภาคใต้ [1] เป็นการอ้างต่อจากเอกสารปี 2532 ผู้เขียนไม่ได้เปิดอ่านต้นฉบับ และไม่ทราบว่าปัจจุบันใช้จริงหรือไม่
แหล่งอ้างอิง
- แสงมณี ชิงดวง, ศรีสุดา โท้ทอง, สุรศักดิ์ กาสา และสุนิตรา คามีศักดิ์ (ปีงบประมาณ 2556). เทคโนโลยีในการผลิตและการป้องกันกำจัดโรครากเน่าโคนเน่าของพริกไทยอย่างมีคุณภาพ. รายงานเรื่องเต็มผลการทดลองสิ้นสุด กรมวิชาการเกษตร (ทดลองในแปลงเกษตรกร ต.สองพี่น้อง อ.ท่าใหม่ จ.จันทบุรี ปี 2555–2556) doa.go.th ↗
- แสงมณี ชิงดวง, สานิตย์ สุขสวัสดิ์, รังษี เจริญสถาพร, สุรศักดิ์ กาสา, ธนพร จิตจักร และสัจจะ ประสงค์ทรัพย์ (ปีงบประมาณ 2555). ศึกษาและวิเคราะห์สภาพแปลงปลูกพริกไทยในแหล่งปลูกเพื่อลดต้นทุนการผลิต. รายงานเรื่องเต็มผลการทดลองสิ้นสุด กรมวิชาการเกษตร (สำรวจเกษตรกร 21 ราย จ.พิษณุโลก จันทบุรี ระยอง ตราด ปี 2554–2555) doa.go.th ↗
- Praveena, R., Srinivasan, V., Dinesh, R., Senthilkumar, C.M., Aarthi, R. & Nirmal Babu, K. (eds.) (2019). Black Pepper – Good Agricultural Practices. ICAR-Indian Institute of Spices Research, Kozhikode, Kerala (ข้อมูลอินเดีย) agritech.tnau.ac.in ↗