บทที่ 4 · ช่วงที่ 2 ปลูก
ปลูกพริกไทย: ปักชำท่อน 5–7 ข้อ ค้างปูน 4 ม. ระยะ 2 × 2 ม. 400 ค้าง/ไร่ และวิธีเตรียมหลุม
ขยายพันธุ์พริกไทยอย่างไร ใช้ค้างอะไร ปลูกระยะเท่าไรได้กี่ค้างต่อไร่ เตรียมหลุมอย่างไร และวิธีปลูกของอินเดียต่างจากไทยอย่างไร
สรุปสั้น
- จันทบุรีปลูกพริกไทยกับค้างปูนสูง 4 ม. ระยะ 2 × 2 ม. (ซาราวัค) หรือ 2 × 2.5 ม. (ซีลอน) = 400 หรือ 320 ค้าง/ไร่ ข้อมูลไทย [1]
- ปักชำท่อน 5–7 ข้อจากต้นแม่อายุ 1–1.5 ปี รากออกใน 45–60 วัน ข้อมูลไทย [1]
- ที่อินเดียใช้ไม้มีชีวิตเป็นค้าง ระยะ 3 × 3 ม. ต่างจากไทย ต่างประเทศ [3]
ขยายพันธุ์ด้วยการปักชำ
- เลือกต้นแม่ อายุ 1–1.5 ปี ไม่มีโรคและแมลงทำลาย ข้อมูลไทย [1] ต้นแม่ควรมาจากสวนที่ให้ผลผลิตดกและไม่มีโรค ต่างประเทศ [3]
- ตัดเป็นท่อน ยาว 5–7 ข้อ ตัดกิ่งแขนงข้อล่างออก 3–4 ข้อ เหลือกิ่งแขนงที่ข้อบนไว้ 2 กิ่ง ข้อมูลไทย [1]
- ปักชำในถุงดำ ให้ลึกลงดิน 3–4 ข้อ ราก และยอดใหม่เริ่มออกเมื่อปักชำได้ 45–60 วัน ข้อมูลไทย [1]
- ย้ายลงแปลง เมื่อรากแข็งแรงดี [1] รดน้ำทุกวัน ป้องกันโรครากเน่าโคนเน่าตั้งแต่ในถุง (บท โรครากเน่าโคนเน่า โรคอื่น และแมลง)
- ที่อินเดียตัดจากเถาที่ทอดเลื้อยตามพื้น (runner) ท่อนละ 2–3 ข้อ ปักชำในถุงใส่ดิน ทราย ปุ๋ยคอก 2:1:1 ใต้ร่มเงา พร้อมปลูกใน 3 เดือน ต่างประเทศ [3]
- วิธีเถาเลื้อยแบบวางถุงไว้ใต้แต่ละข้อ ได้ราว 60 ท่อนต่อต้นแม่ต่อปี ต่างประเทศ [3] เป็นผลจากโรงเรือนของสถาบันวิจัย ไม่มีข้อมูลทดสอบในไทย
- ไม่ใช้เมล็ดปลูกเป็นสวน เพราะต้นที่ได้ไม่เหมือนต้นแม่ ต่างประเทศ [3]
- ต้นพันธุ์ควรเก็บจากสวนที่ไม่มีโรค และเตรียมกล้าในดินที่ฆ่าเชื้อด้วยความร้อนหรือตากแดด เพื่อลดเชื้อรากเน่าและไส้เดือนฝอย ต่างประเทศ [3]
ค้างและระยะปลูก
| วิธี | ค้าง | ระยะ | ต้นต่อไร่ | ที่มา |
|---|---|---|---|---|
| ซาราวัค (จันทบุรี) | ค้างปูน 5 × 5 นิ้ว สูง 4 ม. | 2 × 2 ม. | 400 ค้าง | ข้อมูลไทย [1] |
| ซีลอน (จันทบุรี) | ค้างปูน 5 × 5 นิ้ว สูง 4 ม. | 2 × 2.5 ม. | 320 ค้าง | ข้อมูลไทย [1] |
| สวนเกษตรกรที่สำรวจ | เสาค้าง ราคา 90–230 บาท/ต้น | 2 × 2 หรือ 2.5 × 2.5 ม. หลุมละ 3–4 ต้น | 400 / 256 ค้าง | ข้อมูลไทย [2] |
| อินเดีย (ไม้มีชีวิตเป็นค้าง) | ไม้ยืนต้นเช่น Erythrina ปลูกก่อน 3 ปีค่อยให้เถาเลื้อยขึ้น | 3 × 3 ม. | ราว 1,110 ต้น/เฮกตาร์ = 178/ไร่ | ต่างประเทศ [3] |
- เอกสารไทยไม่ได้เปรียบเทียบระยะปลูกหรือชนิดค้างด้วยการทดลอง ระยะ 2 × 2 และ 2 × 2.5 ม. เป็นวิธีของแปลงที่ใช้ในรายงาน ถ้าจะปลูกค้างไม้มีชีวิตแบบอินเดีย ต้องรอให้ต้นค้างโตประมาณ 3 ปีก่อน ซึ่งช้ากว่าค้างปูน ต่างประเทศ [3]
- ค่าเสาค้างเป็นต้นทุนผันแปรที่สูงที่สุดรายการหนึ่ง รายงานสำรวจเรียงรายการต้นทุนที่ทำให้ต้นทุนสูงว่า เสาค้าง ปุ๋ยเคมี สารเคมีป้องกันแมลง ฮอร์โมน ค่าแรง และค่าไฟ ค่าน้ำมัน ตามลำดับ ข้อมูลไทย [2] (บท ผลผลิต ต้นทุน และรายได้)
การเตรียมแปลงและหลุมปลูก
- ปรับพื้นที่ ที่ท่าใหม่ ใช้รถแมคโครเล็กพลิกหน้าดินและเก็บรากไม้ใหญ่ออก ข้อมูลไทย [1]
- ปรับดิน ใส่โดโลไมท์ 800–1,000 กก./ไร่ในดินร่วนเหนียวของ อ.ท่าใหม่ ข้อมูลไทย [1] ปริมาณนี้เป็นของดินแปลงนั้น ควรตรวจพีเอชของสวนคุณก่อน
- ฝังค้าง ตามระยะ แล้วขุดหลุมปลูกใกล้โคนค้าง รองก้นหลุมด้วยปุ๋ยคอก 2 กก./ค้าง ข้อมูลไทย [1]
- ปลูก 2 ต้นต่อค้าง ตามรายงานทดลอง [1] สวนเกษตรกรที่สำรวจปลูกหลุมละ 3–4 ต้น ข้อมูลไทย [2]
- พรางแสงต้นอ่อน ด้วยใบปรง ข้อมูลไทย [1] หรือฟาง ทางมะพร้าว หญ้าคา ข้อมูลไทย [2]
ที่อินเดียขุดหลุม 50 × 50 × 50 ซม. ห่างจากโคนต้นค้าง 30 ซม. ด้านเหนือหรือตะวันออกเฉียงเหนือ ใส่ปุ๋ยคอก 5 กก. หินฟอสเฟต 150 กรัม แล้วปลูกกิ่งชำ 2–3 กิ่ง ต่างประเทศ [3] ทิศและวัสดุเหล่านี้ไม่มีข้อมูลทดสอบในไทย
ผูกเถาและตัดแต่ง
- เมื่อต้นอายุ 2 ปี กำจัดวัชพืช พูนดินรอบโคน ผูกยอดด้วยเชือก ตัดแต่งยอดเหลือ 3–4 ยอดต่อค้าง ข้อมูลไทย [1]
- วิธีในอินโดนีเซียที่รายงานไทยอ้างถึง: ตัดแต่งยอดครั้งแรกเมื่อสูง 1.0–1.5 ม. (อายุ 6–7 เดือน) ให้เหลือสูง 30–50 ซม. ครั้งที่ 2 เมื่ออายุ 12–14 เดือนให้เหลือสูง 1.0–1.5 ม. มี 9–12 ยอด/ค้าง และเด็ดช่อดอกทิ้งทั้งหมด ต่างประเทศ [1] (อ้างต่อ ผู้เขียนไม่ได้เปิดต้นฉบับ และต่างจากวิธีไทยที่เหลือ 3–4 ยอด)
- ไม่ขุดดินบริเวณรากเพราะรากเสียหายแล้วโรครากเน่าเข้าง่าย ต่างประเทศ [3]
- เถาที่เลื้อยตามพื้นให้ผูกกลับขึ้นค้างหรือตัดทิ้ง ไม่ปล่อยให้ติดดิน เพราะเป็นทางให้เชื้อรากเน่าเข้า ต่างประเทศ [3]
แหล่งอ้างอิง
- แสงมณี ชิงดวง, ศรีสุดา โท้ทอง, สุรศักดิ์ กาสา และสุนิตรา คามีศักดิ์ (ปีงบประมาณ 2556). เทคโนโลยีในการผลิตและการป้องกันกำจัดโรครากเน่าโคนเน่าของพริกไทยอย่างมีคุณภาพ. รายงานเรื่องเต็มผลการทดลองสิ้นสุด กรมวิชาการเกษตร (ทดลองในแปลงเกษตรกร ต.สองพี่น้อง อ.ท่าใหม่ จ.จันทบุรี ปี 2555–2556) doa.go.th ↗
- แสงมณี ชิงดวง, สานิตย์ สุขสวัสดิ์, รังษี เจริญสถาพร, สุรศักดิ์ กาสา, ธนพร จิตจักร และสัจจะ ประสงค์ทรัพย์ (ปีงบประมาณ 2555). ศึกษาและวิเคราะห์สภาพแปลงปลูกพริกไทยในแหล่งปลูกเพื่อลดต้นทุนการผลิต. รายงานเรื่องเต็มผลการทดลองสิ้นสุด กรมวิชาการเกษตร (สำรวจเกษตรกร 21 ราย จ.พิษณุโลก จันทบุรี ระยอง ตราด ปี 2554–2555) doa.go.th ↗
- Praveena, R., Srinivasan, V., Dinesh, R., Senthilkumar, C.M., Aarthi, R. & Nirmal Babu, K. (eds.) (2019). Black Pepper – Good Agricultural Practices. ICAR-Indian Institute of Spices Research, Kozhikode, Kerala (ข้อมูลอินเดีย) agritech.tnau.ac.in ↗