บทที่ 5 · ช่วงที่ 2 ปลูก
ปลูกถั่วเหลือง: เตรียมดิน ระยะปลูก 25 × 25 40 × 20 50 × 20 ซม. คลุกไรโซเบียม และคุณภาพเมล็ดพันธุ์
เตรียมดินปลูกถั่วเหลืองทั้งแบบไถและแบบไม่ไถหลังนาอย่างไร ระยะปลูกตามอายุพันธุ์ หยอดกี่เมล็ดต่อหลุม คลุกไรโซเบียมอย่างไร และเมล็ดต้องงอกกี่เปอร์เซ็นต์
สรุปสั้น
- ระยะปลูกตามอายุพันธุ์: อายุสั้น 25 × 25 ซม. อายุปานกลาง 40 × 20 ซม. อายุยาว 50 × 20 ซม. หยอดหลุมละ 3–5 เมล็ด ลึก 3–4 ซม. [1]
- คลุกเมล็ดด้วยปุ๋ยชีวภาพไรโซเบียม 200 กรัมต่อเมล็ด 10–12 กก. ก่อนปลูก [1]
- เมล็ดพันธุ์ต้องมีความงอกไม่ต่ำกว่า 75% [2]
เตรียมดิน
| วิธี | ขั้นตอน |
|---|---|
| แบบไถเตรียมดิน (พื้นที่ไร่) | ไถดะ 1 ครั้ง ไถแปร 1–2 ครั้ง [1] |
| แบบไม่ไถเตรียมดิน (หลังนา) | ตัดตอซัง แล้วทำร่องระบายน้ำ สภาพไร่: ไถผาลสาม 1 ครั้ง ตากดินไว้ 7–20 วัน พรวนด้วยผาลเจ็ด 1 ครั้ง และทำร่องระบายน้ำ [1] |
ระยะปลูก
| กลุ่มพันธุ์ | ระยะปลูก (ซม.) |
|---|---|
| อายุสั้น | 25 × 25 |
| อายุปานกลาง | 40 × 20 |
| อายุยาว | 50 × 20 |
คลุกไรโซเบียม
- ก่อนปลูกคลุกเมล็ดด้วยปุ๋ยชีวภาพไรโซเบียม อัตรา 200 กรัมต่อเมล็ดพันธุ์ 10–12 กก. [1]
- การคลุกเมล็ดด้วยไรโซเบียมร่วมกับการใส่ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน ช่วยลดปุ๋ยไนโตรเจนได้ 50–100% ลดการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจก และเพิ่มผลผลิตถั่วเหลือง 25% ตามผลของโครงการนำร่องที่เชียงใหม่ [2]
เมล็ดพันธุ์
- เมล็ดพันธุ์ที่มีคุณภาพดี ทำให้จำนวนต้นถั่วเหลืองในพื้นที่ปลูกสูง เพราะอัตราการงอกและรอดตายสูง [2]
- ความงอกไม่ต่ำกว่า 75% ตามมาตรฐานเมล็ดพันธุ์ขยายของกรมวิชาการเกษตร [2]
- เมล็ดพันธุ์ดีไม่ได้ลดก๊าซเรือนกระจกโดยตรง แต่ช่วยเพิ่มต้นต่อพื้นที่และผลผลิต [2]
- ระบบเครื่องปลูกและเครื่องเกี่ยวนวดช่วยลดปัญหาขาดแคลนแรงงาน และลดต้นทุนด้านแรงงานลงไม่น้อยกว่า 45–67% ตามผลโครงการนำร่อง [2] (บท เก็บเกี่ยวและนวด)
แหล่งอ้างอิง
- สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน กรมวิชาการเกษตร. เอกสารคำแนะนำ เทคโนโลยีการผลิตถั่วเหลือง. doa.go.th ↗
- ศูนย์วิจัยพืชไร่เชียงใหม่ สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน กรมวิชาการเกษตร (2568). คู่มือการผลิตถั่วเหลืองที่มีประสิทธิภาพเพื่อเพิ่มผลผลิตและลดการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจก โครงการโมเดลต้นแบบการผลิตถั่วเหลืองที่มีประสิทธิภาพแบบคาร์บอนต่ำ จังหวัดเชียงใหม่. doa.go.th ↗