บทที่ 6 · ช่วงที่ 3 ดูแล
ปุ๋ยและน้ำถั่วเหลือง: 12-24-12 อัตรา 25 กก./ไร่ ที่ 15–20 วัน ให้น้ำทุก 7–10 วัน และระบบน้ำหยด
ใส่ปุ๋ยถั่วเหลืองสูตรอะไร วันที่เท่าไร ให้น้ำทุกกี่วัน ช่วงไหนห้ามขาดน้ำ และงานนำร่องของเชียงใหม่ที่ให้ปุ๋ยพร้อมน้ำหยดและคำนวณน้ำจาก ETo
สรุปสั้น
- ใส่ปุ๋ย 12-24-12 อัตรา 25 กก./ไร่ เมื่อถั่วเหลืองอายุ 15–20 วันหลังงอก โรยข้างแถวแล้วพรวนดินกลบ [1]
- ให้น้ำก่อนปลูกให้ดินชื้นพอ หรือทันทีหลังปลูก หลังจากนั้นให้ทุก 7–10 วัน ขึ้นกับความชื้นในดิน [1]
- ห้ามให้ถั่วเหลืองขาดน้ำในระยะออกดอกและติดฝัก [1]
ปุ๋ย
- ปุ๋ยเคมีเกรด 12-24-12 อัตรา 25 กก./ไร่ เมื่อถั่วเหลืองอายุ 15–20 วันหลังงอก โรยข้างแถวแล้วพรวนดินกลบ [1]
- ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน เป็นการให้ปุ๋ยแก่ต้นถั่วเหลืองในปริมาณที่เหมาะสม ลดการใส่ปุ๋ยเกินความจำเป็น และลดต้นทุน [2]
- ไนโตรเจนส่วนใหญ่ได้จากไรโซเบียมที่คลุกเมล็ด (บท เตรียมดิน ระยะปลูก และไรโซเบียม)
ส่งดินตรวจได้ที่ไหน
ส่งตัวอย่างดินเข้าตรวจวิเคราะห์ได้ที่ iLab (ilab.work) ดูวิธีเก็บตัวอย่างให้ถูกต้องได้ที่ วิธีเก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ หรือสอบถามสถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัดของกรมพัฒนาที่ดิน เมื่อได้ผลแล้วนำค่า pH อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม มาใช้เลือกสูตรและอัตราปุ๋ยในคู่มือเล่มนี้
การให้น้ำ
- ให้น้ำก่อนปลูกให้ดินมีความชื้นพอเหมาะก่อนหยอดเมล็ด หรือให้น้ำทันทีหลังปลูก [1]
- หลังจากนั้นให้น้ำ 7–10 วันต่อครั้ง ขึ้นกับความชื้นในดิน [1]
- ข้อควรระวัง ไม่ควรให้ถั่วเหลืองขาดน้ำในระยะออกดอกและติดฝัก [1]
งานนำร่องเชียงใหม่: น้ำหยดอัตโนมัติและปุ๋ยพร้อมน้ำ
ศูนย์วิจัยพืชไร่เชียงใหม่ ทดลองระบบน้ำหยดอัตโนมัติที่ปล่อยน้ำตามความต้องการของถั่วเหลืองและความชื้นดิน และให้ปุ๋ยไปพร้อมน้ำ [2] ข้อมูลนี้เป็นการสาธิตที่ลงทุนสูง ไม่ใช่สิ่งที่เกษตรกรทั่วไปต้องทำ
| เรื่อง | ตามเอกสารเชียงใหม่ [2] |
|---|---|
| การคำนวณน้ำ | ETo = p × (0.46 × อุณหภูมิเฉลี่ยรายวัน + 8) แล้ว ETc = ETo × Kc |
| ค่า Kc สัปดาห์ที่ 1–14 | 0.85, 0.84, 1.06, 1.28, 1.59, 1.77, 1.82, 1.65, 1.55, 1.35, 1.05, 0.86, 0.82, 0.78 (ความต้องการน้ำสูงสุดสัปดาห์ที่ 7) |
| เมื่อไหร่ให้น้ำ | เมื่อความชื้นดินลดเหลือ 75% ของความจุความชื้นที่เป็นประโยชน์ และให้ถึง 100% |
| ปุ๋ยพร้อมน้ำ | ปุ๋ยเกรด 0-52-34 และ 0-0-60 แบ่งใส่ 3 ครั้ง เมื่อถั่วเหลืองอายุ 15 30 และ 45 วันหลังงอก |
- ข้อดีที่เอกสารระบุ: ให้ปุ๋ยสม่ำเสมอ ปรับสูตรได้เร็ว เพิ่มประสิทธิภาพการใช้ปุ๋ย 10–50% จากรายงานการทดลอง ลดแรงงาน [2]
- ข้อเสีย: ปุ๋ยต้องละลายน้ำหมดและมีความบริสุทธิ์สูง จึงราคาแพง ต้องเข้าใจคุณสมบัติดิน ปุ๋ยและน้ำ ต้นทุนติดตั้งระบบสูง [2]
แหล่งอ้างอิง
- สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน กรมวิชาการเกษตร. เอกสารคำแนะนำ เทคโนโลยีการผลิตถั่วเหลือง. doa.go.th ↗
- ศูนย์วิจัยพืชไร่เชียงใหม่ สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน กรมวิชาการเกษตร (2568). คู่มือการผลิตถั่วเหลืองที่มีประสิทธิภาพเพื่อเพิ่มผลผลิตและลดการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจก โครงการโมเดลต้นแบบการผลิตถั่วเหลืองที่มีประสิทธิภาพแบบคาร์บอนต่ำ จังหวัดเชียงใหม่. doa.go.th ↗