บทที่ 10 · ช่วงที่ 4 แก้ปัญหาในแปลง
โรคยางพาราที่หน้ากรีดและราก: เส้นดำ เปลือกเน่า รากขาว และอาการหน้ายางแห้ง
อาการของโรคเส้นดำ โรคเปลือกเน่า โรครากขาว ราสีชมพู และอาการเปลือกแห้งหรือหน้ายางแห้ง การป้องกันและการจัดการ
สรุปสั้น
- โรคเส้นดำ ทำลายหน้ากรีดในหน้าฝน ป้องกันด้วยการไม่กรีดตอนหน้ากรีดเปียก ทำสวนให้โปร่ง และทาสารป้องกันเชื้อราที่หน้ากรีดเมื่อจำเป็น
- โรครากขาว ทำให้ต้นยางตายเป็นกลุ่ม เริ่มจากตอและรากไม้เก่าในดิน ต้องจัดการตั้งแต่เตรียมพื้นที่
- อาการ เปลือกแห้งหรือหน้ายางแห้ง ส่วนใหญ่ไม่ใช่โรคจากเชื้อ แต่มาจากการกรีดหนักเกินไป
บทนี้ยังไม่มีภาพประกอบ
เราจะเพิ่มภาพถ่ายอาการจริงในภายหลัง ระหว่างนี้ ถ่ายภาพหน้ากรีด เปลือกที่ถากดู และโคนต้นให้ชัด แล้วตั้งกระทู้ถาม หรือขอให้เจ้าหน้าที่ กยท. ในพื้นที่ช่วยตรวจ
โรคเส้นดำ
สาเหตุ: เชื้อราไฟทอปธอรา (Phytophthora spp.) ระบาดในหน้าฝนที่ความชื้นสูง เข้าทางรอยกรีดที่เปิดใหม่
- อาการ: เหนือรอยกรีดมีรอยช้ำสีคล้ำ เมื่อถากเปลือกบาง ๆ ดูจะเห็นเส้นสีดำหรือน้ำตาลเข้มเรียงตามแนวดิ่งในเนื้อเปลือกใกล้เนื้อไม้ ถ้ารุนแรงเปลือกเน่าเป็นแผล น้ำยางไหลซึม เปลือกงอกใหม่เป็นปุ่มปม หน้ากรีดเสีย
- ป้องกัน:
- ไม่กรีดตอนหน้ากรีดเปียก ใช้ร่มกันฝนในหน้าฝน (บท กรีดยางและดูแลหน้ายาง)
- ตัดหญ้าและกิ่งล่างให้สวนโปร่ง อากาศถ่ายเท
- ช่วงฝนชุก ทาสารป้องกันเชื้อราที่หน้ากรีดตามคำแนะนำ โดยเฉพาะพันธุ์ที่อ่อนแอ
- เมื่อพบโรค: หยุดกรีดต้นนั้นชั่วคราว ถากเปลือกส่วนที่เป็นโรคออกบาง ๆ แล้วทาสารป้องกันกำจัดเชื้อราที่ฉลากระบุโรคเส้นดำของยางพารา จนแผลแห้ง
โรครากขาว
สาเหตุ: เชื้อรา Rigidoporus microporus อยู่ในตอและรากไม้ที่ค้างในดิน แพร่ไปตามรากที่สัมผัสกัน
- อาการ: ใบเหลืองซีดทั้งทรงพุ่ม ร่วง แล้วต้นตาย มักเป็นต้นที่อยู่ติดกันเป็นกลุ่ม เมื่อขุดดูรากจะเห็นเส้นใยเชื้อราสีขาวเกาะผิวราก บางครั้งพบดอกเห็ดสีส้มอมเหลืองที่โคนต้น
- ป้องกัน: ถอนตอและรากไม้เก่าออกให้มากที่สุดตอนเตรียมพื้นที่ (บท เตรียมพื้นที่และปลูก) ตรวจรากต้นรอบ ๆ ต้นที่ตาย
- เมื่อพบโรค: ขุดต้นที่ตายและรากออกไปทำลาย ขุดคูแยกรอบกลุ่มต้นที่เป็นโรค ไม่ให้รากต้นปกติสัมผัสกัน แล้วขอคำแนะนำจาก กยท. เรื่องการใช้สารหรือชีวภัณฑ์กับต้นข้างเคียง
โรคราสีชมพู
- อาการ: กิ่งหรือคาคบมีคราบเชื้อราสีชมพูอมขาว ใบบนกิ่งนั้นเหี่ยวแห้ง แล้วกิ่งตาย พบในหน้าฝนที่ความชื้นสูง โดยเฉพาะยางอายุ 2–7 ปี
- จัดการ: ตัดกิ่งที่เป็นโรคต่ำกว่าแผลแล้วนำออกไปทำลาย ทาแผลด้วยสารป้องกันเชื้อรา
เปลือกแห้ง หน้ายางแห้ง
- อาการ: กรีดแล้วน้ำยางไม่ไหลบางส่วนของรอยกรีด แล้วลามจนไม่ไหลทั้งรอย เปลือกแห้ง แข็ง แตก
- สาเหตุหลัก: การกรีดถี่เกินไป กรีดลึก ใช้สารเร่งน้ำยางมากเกินไป หรือต้นอ่อนแอจากขาดปุ๋ย
- จัดการ: หยุดกรีดต้นนั้นให้พักฟื้น ปรับระบบกรีดให้เบาลง (บท กรีดยางและดูแลหน้ายาง) ใส่ปุ๋ยให้ต้นสมบูรณ์ แล้วขอคำแนะนำจาก กยท. เรื่องการเปลี่ยนหน้ากรีด
แหล่งอ้างอิง
- สถาบันวิจัยยาง กรมวิชาการเกษตร. โรคยางพาราและการป้องกันกำจัด.
- การยางแห่งประเทศไทย (กยท.). โรคเส้นดำและโรครากขาวของยางพารา.
- Webster, C.C. & Baulkwill, W.J. (eds.) (1989). Rubber. Longman Scientific & Technical.