ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 1 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก

รู้จักยางพารา: น้ำยางมาจากไหน รอบปีของสวนยาง และช่วงลงทุนก่อนกรีด

ยางพาราสร้างน้ำยางอย่างไร ท่อน้ำยางอยู่ตรงไหนในเปลือก รอบปีของสวนยางที่กรีดแล้ว และทำไมการดูแลยางเล็กกำหนดรายได้ทั้งอายุสวน

ทำเมื่อไหร่: อ่านก่อนเริ่มปลูก ปรับปรุงล่าสุด

สรุปสั้น

  • ยางพาราเป็นไม้ยืนต้น ช่วง 6–7 ปีแรกยังกรีดไม่ได้ เป็นช่วงลงทุนเลี้ยงต้นให้ลำต้นโตได้ขนาด
  • น้ำยางสร้างและไหลในท่อน้ำยางที่อยู่ในเปลือก การกรีดคือการเปิดท่อเหล่านี้ เปลือกจึงเป็นทรัพย์สินของสวนที่ต้องใช้อย่างประหยัด
  • สวนที่กรีดแล้วมีรอบงานทุกปี: ผลัดใบ → หยุดกรีด → ใบใหม่ → กรีด → ใส่ปุ๋ยต้นฝนและปลายฝน

ยางพาราต่างจากพืชอื่นอย่างไร

ยางพารา (Hevea brasiliensis) มีถิ่นกำเนิดในลุ่มน้ำแอมะซอน ชอบอากาศร้อนชื้นและฝนกระจายตลอดปี ผลผลิตของสวนยางไม่ใช่ผลหรือเมล็ด แต่เป็น น้ำยาง ที่ต้นสร้างขึ้นทุกวันและไหลออกเมื่อกรีดเปลือก งานในสวนยางจึงต่างจากพืชอื่นในสามเรื่อง

  • ลงทุนก่อน ได้ผลทีหลัง ต้นต้องโตจนเส้นรอบวงลำต้นได้ขนาดก่อนจึงเปิดกรีด ช่วงนี้รายได้มาจากพืชแซมเท่านั้น (บท ดูแลยางเล็กก่อนเปิดกรีด)
  • เปลือกคือทุน ทุกครั้งที่กรีด เปลือกถูกใช้ไปบาง ๆ กรีดหนาหรือลึกเกินไป เปลือกหมดเร็วและหน้ากรีดเสีย (บท กรีดยางและดูแลหน้ายาง)
  • ต้นต้องมีใบสมบูรณ์จึงให้น้ำยางดี ใบคือแหล่งสร้างอาหารที่ต้นใช้สร้างน้ำยาง ช่วงผลัดใบและเมื่อใบร่วงจากโรค ผลผลิตจะลดลง (บท โรคใบยาง)

น้ำยางมาจากไหน

ใต้ผิวเปลือกมี ท่อน้ำยาง เรียงเป็นวงซ้อนกันหลายชั้น ท่อเหล่านี้เอียงเล็กน้อยรอบลำต้น และอยู่หนาแน่นที่สุดในเปลือกชั้นในใกล้เนื้อไม้ ระหว่างเปลือกกับเนื้อไม้มี เยื่อเจริญ ซึ่งสร้างเปลือกใหม่ทดแทนเปลือกที่กรีดไป

  • กรีดใกล้เนื้อไม้ ตัดผ่านท่อน้ำยางได้มาก แต่ต้องไม่ถึงเยื่อเจริญ ถ้ากรีดถึง เปลือกงอกใหม่เป็นปุ่มปม หน้ากรีดรอบถัดไปใช้ไม่ได้
  • รอยกรีดเอียงลงจากซ้ายบนไปขวาล่าง เพื่อตัดท่อน้ำยางได้มากและให้น้ำยางไหลลงตามรอยไปที่ถ้วย (บท เปิดกรีดยางใหม่)
  • น้ำยางไหลดีตอนเช้ามืดซึ่งต้นมีแรงดันน้ำในเซลล์สูง เมื่อแดดออกและอากาศร้อน น้ำยางหยุดไหลเร็วขึ้น

รอบปีของสวนยางที่กรีดแล้ว

รอบปีของสวนยางภาคใต้โดยประมาณ ผลัดใบและหยุดกรีดราวกุมภาพันธ์ถึงเมษายน กรีดราวพฤษภาคมถึงมกราคม ใส่ปุ๋ยต้นฤดูฝนและปลายฤดูฝน รอบปีโดยประมาณ (ภาคใต้) หยุดกรีด กรีด ปุ๋ย 1 ปุ๋ย 2 ม.ค. ก.พ. มี.ค. เม.ย. พ.ค. มิ.ย. ก.ค. ส.ค. ก.ย. ต.ค. พ.ย. ธ.ค. ผลัดใบ ใบใหม่ ใบแก่เต็มต้น สร้างน้ำยาง อีสานและเหนือผลัดใบเร็วกว่า ดูปฏิทินรายภาค
เดือนเป็นค่าโดยประมาณ ช่วงผลัดใบเลื่อนได้ตามพันธุ์และความแล้งของปีนั้น หน้าฝนกรีดได้เมื่อหน้ากรีดแห้ง หรือใช้ร่มกันฝนช่วย

ผลผลิตต่อไร่มาจากไหน

รายได้ของสวนยางขึ้นกับตัวคูณหลายตัว และแต่ละตัวถูกกำหนดในช่วงต่างกันของอายุสวน

ตัวคูณกำหนดตอนไหนสิ่งที่ทำได้
จำนวนต้นที่กรีดได้ต่อไร่ตอนปลูกและช่วงยางเล็กระยะปลูกเหมาะสม ปลูกซ่อม ต้นโตสม่ำเสมอ (บท เตรียมพื้นที่และปลูก)
น้ำยางต่อครั้งกรีดพันธุ์ ใบ ปุ๋ย และฝีมือกรีดพันธุ์ดี ใบสมบูรณ์ กรีดถูกวิธี (บท พันธุ์ยางและต้นพันธุ์)
จำนวนวันกรีดต่อปีระบบกรีดและฝนวางระบบกรีด ใช้ร่มกันฝน (บท กรีดยางและดูแลหน้ายาง)
ราคาที่ขายได้ชนิดและคุณภาพยางที่ขายรักษาความสะอาด ขายให้ตรงกับแรงงานที่มี (บท ผลผลิตและการขาย)

อายุสวนก็สำคัญ หน้ากรีดที่ใช้ประหยัด ทำให้สวนกรีดได้นานหลายสิบปี สวนที่กรีดหนักเกินไปให้น้ำยางมากในช่วงแรก แต่หน้ากรีดเสีย ต้นทรุด และต้องโค่นปลูกใหม่เร็วกว่ากำหนด

เขตปลูกยาง

เขตลักษณะปฏิทิน
เขตปลูกยางเดิม ภาคใต้ ภาคตะวันออกฝนมาก แล้งสั้น กรีดได้หลายเดือน หน้าฝนยาวต้องระวังโรคหน้ากรีดปฏิทินยางภาคใต้และตะวันออก
เขตปลูกยางใหม่ อีสาน เหนือแล้งยาวและร้อนกว่า ยางเล็กเสี่ยงตายในหน้าแล้ง ช่วงกรีดสั้นกว่าปฏิทินยางภาคอีสานและเหนือ

แหล่งอ้างอิง

  1. การยางแห่งประเทศไทย (กยท.). องค์ความรู้เรื่องยางพารา.
  2. สถาบันวิจัยยาง กรมวิชาการเกษตร. คำแนะนำพันธุ์ยางและการจัดการสวนยาง.
  3. Webster, C.C. & Baulkwill, W.J. (eds.) (1989). Rubber. Longman Scientific & Technical.