บทที่ 8 · ช่วงที่ 4 แก้ปัญหาในแปลง
โรคใบด่างวงแหวนมะละกอ: อาการบนใบ ลำต้น และผล เพลี้ยหอย หอยทาก และวิธีรับมือ
โรคใบด่างวงแหวนมะละกอมีอาการอย่างไร ทำไมทำให้ผลผลิตตกและเก็บได้รอบเดียว เพลี้ยหอยและหอยทากทำความเสียหายอย่างไร และเกษตรกรทำอย่างไร
สรุปสั้น
- โรคใบด่างวงแหวนเป็นปัญหามากในการปลูกมะละกอ ทำให้ผลผลิตลดลงและไม่ได้คุณภาพ เข้าทำลายได้ทุกระยะการเจริญเติบโต [1]
- รายงานกรมวิชาการเกษตรระบุว่า โรคนี้พบในไทยตั้งแต่ปี 2518 และยังเป็นปัญหาสำคัญจนถึงปัจจุบัน [2]
- เพลี้ยหอยส่วนมากอยู่เฉพาะต้น เกษตรกรตัดต้นที่ถูกทำลายทิ้ง หรือเผานอกแปลง หอยทากกัดกินใบอ่อนและดอก ต้องใช้สารเคมีกำจัด [1]
โรคใบด่างวงแหวน
เป็นปัญหามากในการปลูกมะละกอ ทำให้ผลผลิตลดลงและไม่ได้คุณภาพ เข้าทำลายมะละกอทุกระยะการเจริญเติบโต [1]
| ส่วนของต้น | อาการ |
|---|---|
| ใบ | ใบด่างเหลือง บิดเบี้ยวหงิกงอ และเรียวเล็ก [1] |
| ลำต้นและก้านใบ | จุดช้ำหรือรอยช้ำเป็นทางยาว [1] |
| ผล | จุดคล้ายวงแหวนทั่วทั้งผล เนื้อส่วนที่เป็นจุดช้ำมักเป็นไตแข็ง มีรสขม [1] |
- ผลที่เป็นโรคมีคุณภาพต่ำ โรงงานไม่รับซื้อ (บท มาตรฐานผลและการส่งโรงงาน)
- ภาคกลางมีปัญหาไวรัสใบด่างวงแหวนระบาด จึงเก็บเกี่ยวผลผลิตได้เพียงคอเดียว ในราชบุรีและสุพรรณบุรีส่วนใหญ่ปลูกเพียงฤดูเดียว [1] ถ้าต้นสมบูรณ์ไม่มีโรคระบาดในต่างวงแหวน เก็บได้ถึง 2 ปี [1] (บท เก็บเกี่ยวมะละกอ)
คู่มือของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์อธิบายอาการและผลเสีย แต่ไม่ได้ระบุว่าโรคแพร่โดยพาหะอะไร และไม่ได้ระบุวิธีกำจัด ให้ตรวจแปลงสม่ำเสมอ ตัดต้นที่เป็นโรคและเผาทำลายนอกแปลงตามที่เกษตรกรทำกับต้นที่ถูกเพลี้ยหอยเข้าทำลาย [1] และสอบถามเจ้าหน้าที่เกษตรในพื้นที่ รายงานปรับปรุงพันธุ์ของกรมวิชาการเกษตรกำลังพัฒนาพันธุ์ต้านทานโรคนี้ [2]
เพลี้ยหอย
แมลงที่เข้าทำลายมะละกอได้คือ เพลี้ยหอย ส่วนมากจะเป็นเฉพาะต้น จึงไม่จำเป็นที่ต้องใช้สารเคมีในการกำจัด ส่วนใหญ่เกษตรกรจะตัดต้นถูกเพลี้ยหอยเข้าทำลายทิ้ง หรือนำไปเผาทิ้งนอกแปลงปลูก [1]
หอยทาก
หอยทากที่ขึ้นไปบนต้นมะละกอ กัดกินใบอ่อนและดอก ทำให้ไม่มีผล และเกิดคราบเป็นเมือกทำให้ผิวผลเสียหาย ในบางสวนหอยทากระบาดค่อนข้างมาก การกำจัดเป็นไปได้ยาก ต้องใช้สารเคมีในการกำจัดเท่านั้น [1] เอกสารไม่ระบุชนิดสารและอัตรา จึงให้ใช้ตามฉลากของผลิตภัณฑ์กำจัดหอยที่จดทะเบียน
แหล่งอ้างอิง
- ศิริกุล วะสี (พฤษภาคม 2552). คู่มือ ระบบการผลิตมะละกออุตสาหกรรม. ศูนย์วิจัยพืชผักเขตร้อน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สนับสนุนโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.). elibrary.tsri.or.th ↗
- รัชนี ศิริยาน (2564). รายงานโครงการวิจัย การปรับปรุงพันธุ์มะละกอ. กรมวิชาการเกษตร. info.doa.go.th ↗