บทที่ 1 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
รู้จักมะละกอ: ผลดิบทำส้มตำ ผลสุกกินสด มะละกอโรงงาน และตลาดที่ต้องการ
มะละกอขายได้กี่แบบ ผลดิบกับผลสุกต่างกันอย่างไร โรงงานแปรรูปรับมะละกอแบบไหน ราคาขึ้นลงช่วงไหน และต้องปลูกกี่ไร่จึงขายโรงงานได้
สรุปสั้น
- คนไทยบริโภคมะละกอราว 130,000 ตันต่อปี ทั้งผลดิบและผลสุก ผลดิบทำส้มตำเป็นตลาดบริโภคที่ใหญ่ที่สุด [2]
- ผลดิบขายได้เร็ว ใช้เวลาเพียง 4–6 เดือนหลังย้ายปลูก ส่วนผลสุกใช้กินสดและเข้าโรงงานแปรรูป [2]
- ส่งโรงงานต้องมีพื้นที่ปลูกราว 10 ไร่ขึ้นไป (หรือราว 1,000 ต้น) มีน้ำใช้ตลอดปี และแจ้งวันเก็บล่วงหน้า [1]
ตลาดของมะละกอ
| ตลาด | ผลที่ต้องการ |
|---|---|
| ผลดิบ ทำส้มตำ | ตลาดใหญ่ที่สุด ส่วนใหญ่ใช้พันธุ์แขกนวล เกษตรกรมักเก็บเมล็ดพันธุ์ใช้เอง ทำให้สายพันธุ์ค่อนข้างแปรปรวน [2] |
| ผลสุก กินสด | ผู้บริโภคในประเทศส่วนใหญ่ชอบเนื้อแดง หวาน เนื้อไม่เละ [2] ผลมักใหญ่กว่า 1 กก. เช่น แขกดำ เรดเลดี้ ฮอลแลนด์ [2] |
| โรงงานแปรรูป | เนื้อแดงและเนื้อเหลือง ผลหนักมากกว่า 0.8 กก. เนื้อหนา 2 ซม. ขึ้นไป [2] |
| ตลาดเฉพาะและส่งออก | ผลเล็กกว่า 1 กก. เช่น ขอนแก่น 80 และฮาวาย [2] |
พันธุ์ที่ใช้เลือกซื้อและเตรียมปลูกดูในบท พันธุ์มะละกอ
รอบปลูกอย่างย่อ
- เพาะกล้า ย้ายปลูกเมื่ออายุราว 30–60 วัน กล้ามีใบจริง 5–6 ใบ [1] (บท เพาะกล้า ย้ายปลูก และคัดเพศดอก)
- ย้ายปลูก ใส่ปุ๋ยครั้งแรกหลังย้ายปลูก 1 เดือน [1] (บท ปุ๋ยมะละกอ)
- ออกดอก ราว 3–4 เดือนหลังย้ายปลูก คัดดอกสมบูรณ์เพศไว้ 1 ต้นต่อหลุม [1]
- เก็บเกี่ยว ราว 6–8 เดือนหลังย้ายปลูก เมื่อผลเริ่มมีแต้มสี 2–3 แต้ม [1] (บท เก็บเกี่ยวมะละกอ)
- เก็บต่อ เก็บคอที่สอง ถ้าต้นสมบูรณ์ไม่มีโรค เก็บได้ถึง 2 ปี แต่ต้นสูงต้องใช้ไม้จำปา [1]
ราคาขึ้นลงตามฤดู
เกษตรกรที่ปลูกส่งโรงงานในราชบุรีและสุพรรณบุรี ปลูกครั้งเดียวต่อปี เก็บคอแรก ต.ค. ถึง เม.ย. ช่วง ต.ค.–ธ.ค. ผลมะละกอออกมามาก ราคาต่ำ [1] ส่วนเกษตรกรที่ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง และประจวบคีรีขันธ์ วางแผนปลูกให้ผลออกเกือบตลอดปี [1] เอกสารแนะนำว่า ถ้าต้องการขายช่วงราคาดี ให้วางแผนให้มีผลช่วง พ.ค.–ส.ค. ซึ่งมะละกอขาดคอ ส่วน พ.ย.–ธ.ค. ราคาต่ำเพราะผลออกมาก [1] (ปฏิทินในบท ปฏิทินปลูกมะละกอ เพาะ ต.ค. ย้ายปลูก พ.ย. และบท ปฏิทินปลูกมะละกอ เพาะ พ.ค. ย้ายปลูก มิ.ย.)
แหล่งอ้างอิง
- ศิริกุล วะสี (พฤษภาคม 2552). คู่มือ ระบบการผลิตมะละกออุตสาหกรรม. ศูนย์วิจัยพืชผักเขตร้อน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สนับสนุนโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.). elibrary.tsri.or.th ↗
- รัชนี ศิริยาน (2564). รายงานโครงการวิจัย การปรับปรุงพันธุ์มะละกอ. กรมวิชาการเกษตร. info.doa.go.th ↗