บทที่ 2 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
พันธุ์มะละกอ: แขกดำ แขกนวล เรดเลดี้ ฮอลแลนด์ ขอนแก่น 80 ฮาวาย และเลือกตามตลาด
พันธุ์มะละกอผลใหญ่กับผลเล็กต่างกันอย่างไร พันธุ์ไหนเนื้อแดง ทำส้มตำ กินสด หรือส่งโรงงาน และทำไมเกษตรกรเก็บเมล็ดพันธุ์เองแล้วต้นไม่สม่ำเสมอ
สรุปสั้น
- ผลใหญ่ (มากกว่า 1 กก.): แขกดำ แขกนวล เรดเลดี้ ฮอลแลนด์ ผลเล็ก (น้อยกว่า 1 กก.): ขอนแก่น 80 และฮาวาย [2]
- โรงงานรับพันธุ์แขกดำ แขกนวล โกโก้ และเรดเลดี้ ต้องมีทั้งเนื้อแดงและเนื้อเหลืองในอัตรา 2 ต่อ 1 [1]
- เกษตรกรที่เก็บเมล็ดพันธุ์ใช้เอง ทำให้ต้นแปรปรวน ผลไม่ได้มาตรฐาน [2][1]
พันธุ์ที่กล่าวถึงในเอกสาร
| กลุ่ม | พันธุ์ | ใช้ทำอะไร |
|---|---|---|
| ผลใหญ่ มากกว่า 1 กก. | แขกดำ แขกนวล เรดเลดี้ ฮอลแลนด์ | กินสดและแปรรูป แขกนวลนิยมใช้ทำส้มตำ [2] |
| ผลเล็ก น้อยกว่า 1 กก. | ขอนแก่น 80 ฮาวาย | ตลาดต่างประเทศและตลาดเฉพาะ [2] |
| รับซื้อส่งโรงงาน | แขกดำ แขกนวล โกโก้ เรดเลดี้ | เนื้อแดงและเนื้อเหลือง [1] |
เนื้อแดง เนื้อเหลือง
ผู้บริโภคในประเทศส่วนใหญ่ต้องการมะละกอเนื้อสีแดง หวาน เนื้อไม่เละ [2] โรงงานแปรรูปที่ศึกษาในคู่มือของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ต้องการทั้งเนื้อสีแดงและสีเหลืองในอัตรา 2 ต่อ 1 และปลูกสองพันธุ์แยกแปลง เพราะถ้าปลูกปนกัน เมล็ดที่ได้ต่อมาผสมกันได้ ทำให้เก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ใช้ต่อไม่ได้ [1][2]
เมล็ดพันธุ์
- เกษตรกรส่วนใหญ่เก็บเมล็ดพันธุ์ใช้เอง ทำให้ต้นกล้าแปรปรวนค่อนข้างสูง [2]
- ผลที่ปลูกแล้วไม่ได้มาตรฐานโรงงาน เกิดได้จากพันธุ์ปลูก การดูแล น้ำ และปุ๋ย [1] (บท มาตรฐานผลและการส่งโรงงาน)
- กรมวิชาการเกษตรคัดสายพันธุ์แขกดำและแขกนวล ผลงานคัดสายพันธุ์แขกดำจำนวน 10 สายพันธุ์ เฉลี่ย 35–68 ผล/ต้น น้ำหนัก 1.5–2.2 กก./ผล ความหวาน 10–12.5 °Brix และแขกนวล เฉลี่ย 35–60 ผล/ต้น 1.5–2.0 กก./ผล เนื้อหนา 2.5–3.0 ซม. ในเบื้องต้น [2]
- โรคใบด่างวงแหวนเป็นปัญหาสำคัญของมะละกอมาตั้งแต่ปี 2518 ยังไม่หมด การเลือกพันธุ์ต้านทานโรคเป็นเป้าหมายของการปรับปรุงพันธุ์ [2] (บท โรคไวรัสใบด่างวงแหวน เพลี้ยหอย และหอยทาก)
แหล่งอ้างอิง
- ศิริกุล วะสี (พฤษภาคม 2552). คู่มือ ระบบการผลิตมะละกออุตสาหกรรม. ศูนย์วิจัยพืชผักเขตร้อน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สนับสนุนโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.). elibrary.tsri.or.th ↗
- รัชนี ศิริยาน (2564). รายงานโครงการวิจัย การปรับปรุงพันธุ์มะละกอ. กรมวิชาการเกษตร. info.doa.go.th ↗