แคลเซียมไม่ขาด…แต่ทำไมเนื้อทุเรียนยังเละ

Ca อยู่ “ผิดที่” ใช้ไม่ได้จริง — ปัญหาที่ชาวสวนมักมองข้าม

บทคัดย่อ (Abstract)

ปัญหาเนื้อทุเรียนเละ ทั้งที่มีการใส่แคลเซียมอย่างสม่ำเสมอ เป็นประเด็นที่พบมากในสวนทุเรียนเชิงพาณิชย์ งานเขียนนี้อธิบายด้วยหลัก วิทยาศาสตร์พืช (Plant Physiology) ว่า “การมีแคลเซียมในดินหรือในใบ ไม่ได้หมายความว่าแคลเซียมจะถูกใช้ได้จริงในผล”
เนื่องจากแคลเซียมเป็นธาตุที่ **เคลื่อนย้ายได้น้อย (Immobile nutrient)** และขึ้นกับระบบขนส่ง น้ำ การคายน้ำ และตำแหน่งสะสมภายในต้น บทความนี้จะชี้ให้เห็นว่า Ca ที่อยู่ผิดที่ = Ca ที่ทำงานไม่ได้ และเชื่อมโยงไปสู่สาเหตุเชิงโครงสร้างของเนื้อทุเรียนที่เละ ไม่แน่น และสุกเร็วผิดปกติ

1. แคลเซียมในพืช: ไม่ใช่ธาตุ “ใส่แล้วจบ”

แคลเซียม (Ca) ทำหน้าที่หลักในการ

* เสริมความแข็งแรงของ ผนังเซลล์ (Cell wall stability)
* เชื่อมโครงสร้าง Pectin ใน middle lamella
* ควบคุมความสมบูรณ์ของเยื่อหุ้มเซลล์

แต่ในทางสรีรวิทยาพืช แคลเซียมมีคุณสมบัติสำคัญคือ

> Ca เป็นธาตุที่เคลื่อนย้ายได้น้อยมากในท่อน้ำเลี้ยงอาหาร (Phloem)

หมายความว่า

* Ca เคลื่อนจากราก → ใบ/ผล ได้ทาง Xylem เท่านั้น
* ไม่สามารถดึงกลับจากใบแก่ไปเลี้ยงผลได้

2. “แคลเซียมไม่ขาด” แต่จริงๆ อยู่ผิดตำแหน่ง

สิ่งที่ชาวสวนเห็น

* ตรวจดิน: Ca เพียงพอ
* ใส่ปูน ใส่แคลเซียมทางดินสม่ำเสมอ
* ฉีดพ่น Ca ทางใบหลายรอบ

สิ่งที่พืชเจอจริง

* Ca ถูกสะสมใน ใบที่คายน้ำสูง
* ผลทุเรียนซึ่งคายน้ำน้อย ได้ Ca ต่ำมาก
* Ca ไปค้างอยู่ในใบ ไม่ถึงเนื้อผล

ผลลัพธ์คือ

> ผลทุเรียนขาด Ca เชิงหน้าที่ (Functional calcium deficiency)
> แม้ในระบบจะมี Ca สูงก็ตาม

3. กลไกที่ทำให้เนื้อทุเรียน “เละ” ทั้งที่มี Ca

เมื่อ Ca ไม่เข้าสู่เนื้อผลเพียงพอ จะเกิดกระบวนการต่อเนื่องดังนี้

* ผนังเซลล์ผลอ่อน ยึดกันไม่แน่น
* Pectin สลายตัวง่ายเมื่อผลแก่
* เอนไซม์ softening ทำงานเร็วผิดปกติ
* เนื้อทุเรียน

* เหลว
* ยุบ
* สุกไม่สม่ำเสมอ
* เก็บเกี่ยวแล้วเสื่อมเร็ว

นี่คือเหตุผลที่ ผลดูสวย แต่คุณภาพเนื้อพัง

4. ทำไมฉีดแคลเซียมทางใบ ก็ยังไม่ช่วยผล

การฉีด Ca ทางใบ

* Ca ส่วนใหญ่ ค้างอยู่ที่ใบ
* ไม่ถูกส่งต่อไปผล
* ยิ่งฉีดช่วงใบแก่ → ยิ่งสะสมผิดที่

ในทางวิทยาศาสตร์พืช

> Ca ที่ไม่ถูกส่งเข้าผลในช่วง “ขยายเซลล์ผล (Cell expansion stage)”
> แทบไม่สามารถแก้ไขได้ในระยะหลัง

5. ปัจจัยที่ทำให้ Ca ไปผิดที่ (ที่ชาวสวนมักไม่รู้)

* น้ำไม่สม่ำเสมอ → Xylem flow สะดุด
* N และ K สูงเกิน → แย่งการดูด Ca
* ใบแน่นเกิน → คายน้ำแข่งผล
* ระบบรากไม่สมบูรณ์
* ขาด Mg และ B ซึ่งช่วยเสถียรภาพผนังเซลล์

ปัญหาไม่ใช่ “ใส่ Ca น้อย” แต่คือ “ระบบพา Ca ล้มเหลว”

6. สรุปเชิงวิชาการ: Ca อยู่ผิดที่ = Ca ใช้ไม่ได้จริง

* แคลเซียมไม่ใช่ธาตุที่แก้ปัญหาแบบเร่งด่วน
* ต้องถูกส่งเข้าผล “ถูกเวลา และถูกตำแหน่ง”
* การจัดการ Ca ต้องมองทั้ง

* โภชนาการ
* น้ำ
* โครงสร้างต้น
* สมดุลธาตุอื่น

> เนื้อทุเรียนจะไม่แน่น ไม่ใช่เพราะขาด Ca เสมอไป
> แต่เพราะ Ca ไปอยู่ผิดที่ตั้งแต่ต้น

เอกสารอ้างอิง (References)

1. Marschner, P. (2012). *Marschner’s Mineral Nutrition of Higher Plants*. Academic Press.
2. White, P. J., & Broadley, M. R. (2003). Calcium in plants. *Annals of Botany*, 92(4), 487–511.
3. Taiz, L., Zeiger, E., Møller, I. M., & Murphy, A. (2015). *Plant Physiology and Development*. Sinauer.
4. Ho, L. C., & White, P. J. (2005). A cellular hypothesis for the induction of blossom-end rot in tomato fruit. *Annals of Botany*, 95, 571–581.
5. Saure, M. C. (2001). Blossom-end rot of tomato. *Scientia Horticulturae*, 90, 193–208.

#แคลเซียมทุเรียน #เนื้อทุเรียนเละ #Caอยู่ผิดที่ #ทุเรียนเนื้อไม่แน่น #โภชนาการพืช #Physiologyทุเรียน #ทุเรียนคุณภาพส่งออก #ปัญหาทุเรียน #PlantNutrition #สวนทุเรียนเชิงวิชาการ