บทที่ 4 · ช่วงที่ 3 ดูแล
ตัดแต่งกิ่งเงาะหลังเก็บเกี่ยว: กิ่งที่ต้องตัด ปลายกิ่ง 1–2 คู่ใบ ต้นอายุเกิน 20 ปี และการล้างโรคแมลงสะสม
หลังเก็บเงาะต้องตัดแต่งกิ่งอย่างไร ตัดกิ่งแบบไหนออก ตัดปลายกิ่งเหลือกี่คู่ใบ ต้นแก่ทรงพุ่มแน่นทำอย่างไร และทำไมต้องพ่นล้างโรคแมลงหลังตัด
สรุปสั้น
- เงาะออกดอกที่ปลายกิ่ง กิ่งที่เคยให้ผลแล้วจึงไม่ออกซ้ำ หลังเก็บเกี่ยวต้องตัดแต่งปลายกิ่งให้แตกยอดใหม่อย่างน้อย 3 ชุด [2]
- วิธีแนะนำในผลทดสอบ: ตัดกิ่งที่ถูกโรคแมลงทำลายทุกครั้งหลังเก็บเกี่ยว [1]
- หลังตัดแต่งต้องพ่นล้างโรคและแมลงที่สะสมบนต้น [2]
ทำไมต้องตัด
เงาะเป็นไม้ผลที่ออกดอกที่ปลายกิ่ง ดังนั้นต้องเป็นกิ่งที่ไม่เคยให้ผล หลังจากเงาะออกดอกติดผลและเก็บเกี่ยวผลเสร็จแล้ว จึงจำเป็นต้องตัดแต่งปลายกิ่ง เพื่อให้มีการแตกปลายกิ่งใหม่ที่จะให้ดอกให้ผลในปีต่อไป หลังตัดปลายกิ่งแล้ว เงาะจะแตกยอดชุดใหม่อย่างน้อย 3 ชุด จึงจะให้ออกดอกในปีต่อไป ยอดแต่ละชุดใช้เวลาตั้งแต่แตกยอดอ่อนถึงแก่ประมาณ 30–45 วัน [2]
กิ่งที่ตัดออก
- กิ่งกระโดงในทรงพุ่มตัดแต่งออก [2]
- ตัดกิ่งแห้ง กิ่งตาย และกิ่งที่เป็นโรคแมลงทิ้ง [2]
- กิ่งแขนงที่มีจำนวนมากเกินไปตัดออก [2]
- กิ่งมุมแคบหรือกิ่งที่ซ้อนทับกันตัดออก [2]
- กิ่งที่ห้อยคลุมดินบริเวณชายพุ่มตัดให้โปร่ง (หรือค้ำกิ่ง) [2]
- กิ่งปลายยอดที่ขึ้นทุกยอดบนต้นตัดออก ไม่ว่ายอดนั้นจะให้ผลหรือไม่ให้ผลโดยตัดยาว 1–2 คู่ใบ (ตัดจากก้านช่อผลเข้าไป) ในบางสวนตัดแต่งปลายยอดนอกเพื่อให้สร้างยอดใหม่ [2]
- ต้นที่มีอายุมาก (มากกว่า 20 ปี) ทรงพุ่มแผ่ขยายออกกว้าง ใบของแต่ละต้นชนกัน ทำให้พื้นที่ส่วนล่างไม่ได้แสง ออกดอกติดผลไม่ได้ ผลผลิตต่อต้นต่ำ แนวทางแก้ไขคือการตัดแต่งหนัก (hard pruning) หรือการทำสาวเงาะ โดยการตัดกิ่งใหญ่ออกเพื่อให้แตกกิ่งใหม่ [2]
พ่นล้างโรคแมลงหลังตัด
หลังตัดแต่งกิ่งควรมีการฉีดล้างโรคและแมลงที่สะสมบนต้นด้วยแลนเนท 30 ซีซี ผสมคูปราวิท 1–2 ช้อนต่อน้ำ 20 ลิตร (อาจผสมฮอร์โมนจิบเบอเรลลิน เพื่อให้แตกใบใหม่เร็วขึ้น) [2] เอกสารระบุชื่อผลิตภัณฑ์การค้า ผู้เขียนคู่มือนี้ไม่ได้ตรวจทะเบียน จึงให้ปรึกษาเจ้าหน้าที่เกษตรหรือร้านที่เชื่อถือได้ เลือกสารที่ฉลากจดทะเบียนกับเงาะ และเก็บเศษกิ่งไปเผานอกสวน เอกสารผลทดสอบของกรมวิชาการเกษตรก็ให้พ่นล้างเช่นกันแต่ไม่ระบุชนิดสาร [1]
ต่อจากนี้ ใส่ปุ๋ยและเร่งใบอ่อนในบท ปุ๋ยและการเร่งใบอ่อน ปฏิทินดูบท ปฏิทินเงาะต้นฤดูนับจากวันเก็บเกี่ยว
แหล่งอ้างอิง
- กรมวิชาการเกษตร. รายงานผลงานเรื่องเต็มการทดลองที่สิ้นสุด: ทดสอบและพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตเงาะต้นฤดูในภาคตะวันออก (แปลงเกษตรกร จันทบุรีและตราด ตุลาคม 2559–กันยายน 2562). doa.go.th ↗
- เอกสารองค์ความรู้ การผลิตเงาะนอกฤดู จังหวัดนครศรีธรรมราช (ฐานข้อมูลองค์ความรู้ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ รหัส 59-048 ไม่พบชื่อผู้จัดทำและปีในหน้าที่อ่าน). dkmmap.nrct.go.th ↗